III FSK 877/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 345/21 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 grudnia 2020 r., nr SKO 4121/551/2020 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 345/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA) oddalił skargę J. D. (dalej: Skarżący, Strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO) z dnia 15 grudnia 2021 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. Skargę kasacyjną wniósł Skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1) art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.) poprzez przyjęcie błędnej wykładni definicji budynku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także poprzedzających ten wyrok decyzji SKO w całości oraz decyzji Wójta [...] (dalej: Wójt) w zaskarżonej części oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Pismem z dnia 8 kwietnia 2023 r. Skarżący uzupełnił uzasadnienie skargi kasacyjnej, podtrzymując zarzuty w niej podniesione oraz wyraził pogląd, że treść definicji budynku określona w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wymaga pogłębionej i precyzyjnej wykładni ze strony NSA. W dniu 28 września 2023 r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek Skarżącego o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, o następującej treści: czy art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. jest zgodny z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP w zakresie stosowanej interpretacji polegającej na przyjmowaniu, że odesłanie do pojęcia obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego zawarte w tym przepisie oznacza odesłanie do części definicji obiektu budowlanego ograniczonej do budynku, budowli, obiektu małej architektury. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. W analogicznym stanie faktycznym i prawnym zapadł już wobec Skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2023 r., III FSK 1261/22 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w tym wyroku, dlatego posłuży się argumentacją tam podniesioną. Istota sporu rozpoznawanej sprawy jest taka sama jak w przywołanym wyroku III FSK 1261/22. Wyznaczona została treścią jednego zarzutu skargi kasacyjnej, który sprowadza się do wykładni art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l. Zgodnie z przywołanym przepisem budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W sprawie niesporne pomiędzy stronami są ustalone w sprawie okoliczności faktyczne dotyczące powierzchni użytkowej oraz stanu technicznego opodatkowanych budynków oraz fakt, że budynki w badanym okresie były w złym stanie technicznym (nieremontowane), nie była w nich prowadzona żadna działalność; nie były użytkowane, nie posiadały sprawnych instalacji. Sporne natomiast jest, czy budynki, w tak określonym stanie mogą zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Sąd pierwszej instancji podniósł, że Skarżący skonstruował własną definicję budynku poprzez wprowadzenie do art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. definicji "obiektu budowlanego" z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej P.b.) i doszedł do wniosku, iż definicja budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. powinna być odczytywana następująco: "budynek to (tu skarżący użył definicji obiektu budowlanego z art. 3 pkt 1 P.b.) - budynek, budowla bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z materiałów budowlanych - (tu skarżący ponownie stosuje art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Zdaniem skarżącego aby budynek podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości musi posiadać "instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem". WSA nie zgodził się ze Skarżącym. Stwierdził, że zakres odesłania z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. pozwala na sięgnięcie do ustawy – Prawo budowlane tylko w celu ustalenia, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Słusznie Sąd ten wskazał, że w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. pomimo odniesienia się do przepisów ustawy - Prawo budowlane, ustawodawca utworzył podatkowe pojęcie budynku. Definicje budynku i budowli z prawa budowlanego na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stosuje się jedynie pomocniczo, gdyż zasadnicze znaczenie mają definicje tych pojęć zawarte w ustawie podatkowej (u.p.o.l.) i to na ich podstawie rozstrzygamy, czy dany obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego jest budynkiem, czy też budowlą w rozumieniu przywołanej ustawy podatkowej. Pojęcie obiektu budowlanego zostało przejęte z ustawy - Prawo budowlane, ale w dalszej części definicji wprowadza elementy pojęcia budynku bez odniesienia do wskazanej ustawy, tj. trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentu i dachu (P. Borszowski, K. Stelmaszczyk [w:] P. Borszowski, K. Stelmaszczyk, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych [w:] Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2016, art. 1(a). Zatem, jak trafnie przyjął WSA, przepis art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. odsyła do przepisów prawa budowlanego jedynie w zakresie ustalenia, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym i tym samym odesłanie to ma ograniczony zakres. Oznacza to, że dokonywanie prawnopodatkowej kwalifikacji danego przedmiotu opodatkowania należy opierać na regulacjach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czyli na podstawie definicji tej ustawy podatkowej rozstrzygać, czy dany obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego jest budynkiem w rozumieniu u.p.o.l. Według przyjętego przez WSA za miarodajny stanu faktycznego (niepodważonego w skardze kasacyjnej) zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że sporne budynki spełniają wymogi definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt u.p.o.l. Sąd powołał się na informację z ewidencji gruntów i budynków według stanu 1 stycznia 2017 r. - 1 stycznia 2020 r., z której wynika, że na działce nr [...] będącej własnością Skarżącego znajduje się 5 budynków: nr [...] pozostały budynek niemieszkalny, nr [...] pozostały budynek niemieszkalny, nr [...] pozostały budynek niemieszkalny, nr [...] budynek szpitala i inne budynki opieki zdrowotnej, nr [...] budynek szpitala i inne budynki opieki zdrowotnej. Wskazał, że ten stan rzeczy potwierdza protokół oględzin z dnia 23 września 2019 r. i dokumentacja fotograficzna. Z dokumentów tych wynika, że sporne obiekty budowlane są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest podgląd, iż ustawowa definicja budynku nie uwzględnia stanu technicznego budynku. Wielokrotnie wskazywano, że obiekt budowlany, mieszczący się w zwięzłej definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem w rozumieniu tej ustawy i podlega opodatkowaniu nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z przeznaczeniem. Konieczność remontu budynku oraz fakt jego przebudowy i rozbudowy nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cechy budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Formułowane w tym zakresie wypowiedzi Skarżącego o nieużytkowaniu budynków z powodu ich złego stanu technicznego, braku sprawnych instalacji, konieczności przeprowadzenia kapitalnego remontu - pozostają bez wpływu na kwalifikację obiektu budowlanego według kryteriów wynikających z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż definicja budynku odwołuje się do istnienia poszczególnych elementów budynku, a nie do ich stanu technicznego. Wbrew twierdzeniom Skarżącego stan techniczny dachu, czy też jego kompletność, nie mają wpływu na to, czy obiekt jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji, czy podlega opodatkowaniu. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu przestaje być budynkiem w rozumieniu prawa podatkowego. Konieczność remontu budynku oraz fakt jego przebudowy i rozbudowy nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cechy budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niesługujący na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l. oraz wniosek Skarżącego o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – oddalił skargę kasacyjną. sędzia K. Przasnyski sędzia P. Borszowski sędzia J. Sokołowska