III FZ 221/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu 18 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 30/26 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 2 grudnia 2025 r., nr 2801-IEW.4123.22.2025 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie 1.1. Postanowieniem z 17 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 30/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę J. R. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 2 grudnia 2025 r., w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki solidarnie ze spółką. 1.2. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 29 stycznia 2026 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez: a) złożenie kompletnej i podpisanej skargi oraz jej odpisu, bowiem skarga zawierała tylko jedna stronę, b) podanie numeru PESEL. Ponadto zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 29 stycznia 2026 r. wezwano stronę do uiszczenia należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja sądu w zakresie wezwania do usunięcia dostrzeżonych braków skargi oraz powinności uiszczenia wpisu sądowego skierowana do strony w jednej przesyłce była dwukrotnie awizowana: po raz pierwszy 5 lutego 2026 r., po raz drugi 13 lutego 2026 r., zaś 20 lutego 2026 r. zwrócono ją do nadawcy (karta 14 akt sądowych). Czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), upłynął 19 lutego 2026 r. i z upływem tego dnia doręczenie należało uznać za dokonane. Jak wynika z akt sprawy, braki formalne skargi nie zostały usunięte, a należny wpis sądowy nie został uiszczony. W konsekwencji skargę odrzucono. 1.3. Na powyższe postanowienie skarżący wywiódł zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że nie otrzymał żadnej korespondencji. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Olsztynie zasadnie przyjął, że wezwania do uzupełnienia braku formalnego oraz braku fiskalnego skargi zostały skarżącemu prawidłowo doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje bowiem na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Z adnotacji operatora pocztowego, umieszczonych na kopercie, w której wezwania sądu pierwszej instancji zostały przesłane skarżącemu na wskazany przez niego adres, wynika, że przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizowanie miało miejsce w dniu 5 lutego 2026 r., zaś ponowne – 13 lutego 2026 r. Przesyłkę – jako niepodjętą w terminie – zwrócono do nadawcy w dniu 20 lutego 2026 r. Z koperty wynika również, że w dniu 5 lutego 2026 r. umieszczono zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym, które umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przedmiotową przesyłkę należało zatem uznać za skutecznie doręczoną z dniem 19 lutego 2025 r. na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. 2.3. Podkreślenia wymaga, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone jedynie wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością, co w tej sprawie nie miało miejsca, gdyż świadectwo faktu i daty awizowanej przesyłki nie zostało skutecznie przez skarżącą obalone. W rozpoznawanej sprawie fakt nieuzupełnienia braku formalnego skargi, jak również braku fiskalnego skargi jest bezsporny i nie jest przez skarżącego kwestionowany. Skarżący kwestionuje natomiast fakt otrzymania zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w art. 73 § 4 p.p.s.a. uregulowano domniemanie doręczenia przesyłki adresatowi. Domniemanie to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych "polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby rozpoczyna swój bieg termin do uzupełnienia braków formalnych skargi" (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z 29.11.2019 r., III SA/Gd 700/19, LEX nr 2746304). Podkreślić należy, że domniemanie to można wzruszyć m. in. w postępowaniu reklamacyjnym. Za ugruntowany w orzecznictwie sądowoadmistracyjnym należy uznać pogląd, że "samo gołosłowne, niczym nie poparte zaprzeczenie przez skarżącego nieotrzymania awiza przesyłki zawierającej pismo organu nie może być uznane za wystarczające do obalenia domniemania doręczenia w trybie zastępczym" (wyrok WSA w Lublinie z 10.11.2010 r., I SA/Lu 348/10, LEX nr 749411, zob. wyrok NSA z 25.02.2014 r., I GSK 675/12, LEX nr 1494674). W postanowieniu NSA z 23.10.2013 r., I OZ 971/13, LEX nr 1429065, stwierdzono, że jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 16.11.2016 r., I SA/Gd 1073/16, LEX nr 2172866). W niniejszej sprawie skarżący zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. W kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru oraz adnotacje na kopercie (k. 14 akt sądowych), przeciwdowodu nie może stanowić wyłącznie oświadczenie strony. Twierdzenie skarżącego o braku awiza jest zatem jednostronne, a na jego poparcie nie przedstawiła ona przekonywujących dowodów. 2.4. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, zaś w świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonych skarżącemu (w trybie zastępczym) wezwań sądu pierwszej instancji do uzupełnienia braku formalnego oraz braku fiskalnego skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tych wezwań, nie zostały one przez stronę wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo odrzucił skargę. 2.5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.