III FZ 240/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 831/22 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 września 2022 r., nr 1001-IOM.4104.72.2022/U09/J w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 2 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 831/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA") na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi Z. S. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "Dyrektor") z 22 września 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z tytułu dziedziczenia, do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt I FSK 2545/21, którym to przedstawiono do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Wymienione postanowienie, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane jest na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W złożonym zażaleniu Dyrektor wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA celem rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia warunków dopuszczalności zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. interpretowana jest jednolicie. Podnosi się, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowadministracyjnym. Wtedy w sprawie sądowadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne, a więc sytuacja, gdy uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, uzasadniając celowość wstrzymania czynności w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod. red. T. Wosia, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańskiej, wyd. 2, s. 456 i n.). Musi istnieć zatem ścisły związek między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego, rozumiany w ten sposób, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 792/07; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych -http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Podkreślić przy tym należy, że zastosowanie przez sąd art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo WSA skorzystał z powyższej instytucji i zawiesił postępowanie. Słusznie również WSA uznał, że rozstrzygnięcie pytania przedstawionego składowi siedmiu sędziów NSA postanowieniem z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt I FSK 2545/21, może mieć wpływ na niniejsze postępowanie. Na marginesie należy zauważyć, że uchwała, która była przyczyną zawieszenia postępowania w tej sprawie, została podjęta w dniu 27 marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt I FPS 2/22, co będzie stanowiło podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania przez WSA z urzędu po przekazaniu temu Sądowi akt niniejszej sprawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji