III FZ 26/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 1054/24, w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 marca 2024 r., nr KOA/991/Fi/24, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 25 października 2024 r. o sygn. III SA/Wa 1054/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. B. (dalej: Skarżąca lub Strona) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 20 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 maja 2024 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia środka zaskarżenia. Jak wynika z akt sprawy, przesyłkę zawierającą odpis powyższego zarządzenia doręczono Skarżącej 28 maja 2024 r. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie pismem z 28 maja 2024 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z 5 lipca 2024 r. (sygn. akt III SPP/Wa 156/24) pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na wymaganym formularzu PPF. Zarządzenie doręczono Skarżącej 10 lipca 2024 r., ale nie wniosła ona sprzeciwu. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 lipca 2024 r. Skarżąca została 1 sierpnia 2024 r. wezwana do uiszczenia w terminie siedmiu dni wpisu sądowego w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z 5 sierpnia 2024 r. Skarżąca poinformowała o zmianie adresu do korespondencji, co skutkowało ponownym wezwaniem jej pismem z 10 września 2024 r. do uiszczenia wpisu w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca odebrała wystosowane wezwanie 17 września 2024 r. W odpowiedzi na wystosowane wezwania oświadczyła, że uiszczenie kwoty wpisu stanowiłoby dla niej i jej rodziny uszczerbek koniecznego utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę wskazując, że jest ona obarczona brakiem fiskalnym, którego Strona nie usunęła mimo wezwania. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że chociaż Skarżąca w terminie zakreślonym do uiszczenia wpisu złożyła pismo odnoszące się do zakończonego prawomocnie postępowania o przyznanie prawa pomocy, nie miało to wpływu na skutki prawne wcześniejszego rozstrzygnięcia ani na bieg terminu do zapłaty wpisu. Prawomocność zarządzenia starszego referendarza sądowego z 5 lipca 2024 r. nakładała na Skarżącą obowiązek uiszczenia wpisu oraz na Sąd obowiązek wezwania do jego zapłaty. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozstrzygnięty prawomocnie, a termin do uiszczenia wpisu rozpoczął się 18 września 2024 r., dzień po doręczeniu wezwania do realizacji zarządzenia z 10 maja 2024 r. Zdaniem Sądu deklaracja Skarżącej o trudności w poniesieniu kosztów nie miała wpływu na przewidziany w przepisach termin do wniesienia wymaganej opłaty sądowej. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 12 listopada 2024 r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 października 2024 r. W piśmie z 19 grudnia 2024 r. będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia braków zażalenia Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez ponowne rozpatrzenie sprawy oraz rozpatrzenie jej spraw łącznie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że po powtórnym wezwaniu strony do opłacenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, Skarżąca nie uiściła w wyznaczonym terminie (tj. do 24 września 2024 r.) należnej kwoty. Mając zatem na względzie fakt nieopłacenia skargi, WSA zasadnie odrzucił skargę. Zgodnie bowiem z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skarga od której mimo wezwania nie uiszczono należnego wpisu, podlega odrzuceniu. Dodatkowo należy zauważyć, że wobec Skarżącej nie zostało orzeczone prawo pomocy na podstawie art. 243 p.p.s.a w związku z art. 244 p.p.s.a., obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy, ale nie zamieściła stosownego formularza, świadczącego o sytuacji materialnej Skarżącej, wymaganego przy wnioskowaniu o prawo pomocy. Zarządzeniem Referendarza sądowego WSA z 5 lipca 2024 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia przez Skarżącą braków formalnych wniosku w wyznaczonym przez WSA terminie. W odniesieniu do Skarżącej, nie zachodzi zatem podstawa zwolnienia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, o której stanowi art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a., dlatego też WSA zasadnie wydał kwestionowane postanowienie, które odpowiada przepisom obowiązującego prawa. Jednocześnie należy się zgodzić z Sądem pierwszej instancji, że bez wpływu dla oceny prawidłowości zarządzenia w przedmiocie wezwania do uregulowania wpisu pozostawały argumenty dotyczące sytuacji finansowej Skarżącej. Na obecnym etapie postępowania badaniu podlega zarządzenie o wezwanie do uiszczenia wpisu oceniane wyłącznie pod względem legalności. Podnoszone przez Stronę względy możliwości płatniczych były brane pod uwagę w toku postępowania incydentalnego w zakresie prawa pomocy. Zatem w niniejszej sprawie postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawomocne, a nowe oświadczenia Skarżącej nie mogły wstrzymać biegu terminu ani zmienić skutków wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu zażalenia dotyczącego rozdzielenia skargi Strony przez Sąd, wskazania wymaga, że w przypadku zaskarżenia w jednym piśmie więcej niż jednego aktu (Skarżąca zaskarżyła pięć postanowień), art. 57 § 3 p.p.s.a. przewiduje obligatoryjne zarządzenie przez przewodniczącego rozdzielenia tej skargi. Obowiązek przewodniczącego rozdzielenia skargi ma charakter wtórny wobec wniesienia skargi. Oznacza to, że skarżący może wnieść skargę jednym pismem, natomiast rozdzielenie skargi następuje dopiero po jej wpływie do sądu oraz stanowi czynność o charakterze biurowym i technicznym. W rozpoznawanej sprawie rozdzielenie skargi inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne było w świetle art. 57 § 3 p.p.s.a. uzasadnione. Nie uzasadniało to zmniejszenia obciążenia finansowego Skarżącej przez pobieranie jednej opłaty dla wszystkich spraw łącznie, co oznaczało, że Skarżąca była zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych od skargi odrębnie w każdej ze spraw. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.