III FZ 3/25
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Brolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie wzywające do uzupełnienia braków formalnych skargi było wystarczająco precyzyjne, aby uzasadnić odrzucenie skargi w przypadku, gdy strona przedłożyła dokumenty wskazujące na brak organów, a następnie ujawniono wpis do KRS potwierdzający umocowanie do reprezentacji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarządzenie wzywające do uzupełnienia braków formalnych skargi było nieprecyzyjne i nie wskazywało jednoznacznie wymaganych dokumentów. Ponadto, sąd pierwszej instancji pominął istotne kwestie dotyczące charakteru prawnego wpisu do KRS oraz jego wpływu na ciągłość postępowania. W związku z późniejszym ujawnieniem wpisu do KRS potwierdzającego umocowanie do reprezentacji, odrzucenie skargi było nieprawidłowe i pozbawiło stronę prawa do sądu.Stan faktyczny
Fundacja G. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze w przedmiocie podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę, uznając, że Fundacja nie uzupełniła braków formalnych w postaci przedstawienia dokumentu określającego umocowanie do reprezentacji. Fundacja wniosła zażalenie, zarzucając nieprecyzyjność wezwania do uzupełnienia braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Fundacji G. z siedzibą w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 679/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Fundacji G. z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 31 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
UZASADNEINIE
Postanowieniem z 4 października 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 679/24, Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze jako podstawę wskazując art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a.").
Fundacja, wniosła żalenie na ww. postanowienie zaskarżając je w całości, wnosząc o uchylenie w całości wskutek naruszenia przepisów postępowania, podnosząc, że zarządzenie wzywające do uzupełnienia braków skargi było nieprecyzyjne. Zarzuciła następujące naruszenia cyt: "1) pominięcie zasady definiowania pojęć, a więc używanie nieostrych, tj. niezrozumiałych dla odbiorcy pojęć, co jest oczywistym naruszeniem formalizmu, który wymaga jednoznacznie zdefiniowanych pojęć, czego zabrakło w kluczowym wyrażeniu wezwania ws. braków formalnych: 2) braki formalne muszą być podane enumeratywnie, aby jednoznacznie spełnić żądania sądu, tj. formalizm oznacza max precyzję, nie pozostawia miejsca na dowolność. Inaczej mówiąc, sąd musi wskazać, iż żądał dokumentu XXX, a strona nie spełniła precyzyjnego warunku formalnego."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie ma uzasadnione podstawy.
W pierwszej kolejności skład rozpoznający niniejszą sprawę zaznacza, że z urzędu zna rozstrzygnięcia w sprawie sprawy Fundacji w sprawie III FSK 356/23.
Fundacja złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze w przedmiocie odmowy wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 r. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału Fundacja została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało doręczone w dniu 18 września 2024 r. Skarżąca wysłała odpis KRS z którego wynika, że Fundacja nie posiada organów, a następnie dokument nazwany uchwała Rady Fundacji o powołaniu Zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powołując art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, podnosząc, że w odpowiedzi na wezwanie Fundacja wysłała odpis KRS z którego wynika, że Fundacja nie posiada organów, a przedłożona uchwała nie została podpisana przez członków Rady Fundacji wymienionych w KRS, nie przedstawiono też innych dowodów na okoliczność, kto jest aktualnie członkiem Rady Fundacji, w tym statutu Fundacji. Zatem uznać należy, że Strona nie przedłożyła dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej w terminie.
W ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę kluczowa jest ocena podjętej w dniu 15 maja 2024 r. przez Radę Fundacji, uchwały nr 2/05/2024 w relacji do wpisu do KRS i jego charakteru. Uchwała ta powołuje S.J. do pełnienia funkcji prezesa i członka zarządu Fundacji z dniem 15 maja 2024 r., po złożeniu przez niego rezygnacji z członka Rady w dniu 14 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał jedynie, że "(...) uchwała nie została podpisana przez członków Rady Fundacji wymienionych w KRS...(...)" nie zajął się jednak kluczową kwestią a mianowicie charakterem prawnym podjętej uchwały w relacji do danych ujętych w KRS i charakterem prawnym wpisu do tego rejestru (deklaratoryjny czy konstytutywny) i wpływem na ciągłość postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji Sąd meriti mając wątpliwości nie pochylił się nad ewentualnymi przesłankami z art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Nadto pominął rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III FSK 356/23 i III FSK 756/23 zapadłe 9 sierpnia 2024 r., w których wskazano na kwestie prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego ujawnienia zmiany danych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Konsekwencją uchybień Sądu meriti było odrzucenie skargi Fundacji i pozbawienie jej prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu biorąc pod uwagę kwestie wyjaśnione w sprawie III FSK 786/22 oraz fakt, że w dniu 11 października 2024 r. (dwa dni po wydaniu zaskarżonego postanowienia odrzucającego skargę) Sąd Rejonowy dla W. w W. ujawnił wpis o powołaniu S.J. na prezesa zarządu Fundacji z którego wynika że jest on umocowany – zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. – do działania w imieniu Fundacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W sprawie, nie zachodzą zatem w składzie organu braki uniemożliwiające działanie strony.
Sprawę należy więc znać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu w relacji do prawa do sądu i orzec reformatoryjnie.
Tym samym, sanując skutek okoliczności w postaci [rzekomego] braku złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej na etapie poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia oraz uwzględniając ekonomikę postępowania, stwierdzić należało, że skarga Fundacji nie jest już obarczona nie tylko prawnie, ale i faktycznie brakiem organów. W konsekwencji rzeczą Sądu pierwszej instancji, przy ocenie kwestii nadania dalszego biegu sprawie, będzie respektowanie niniejszego wskazania.
Odrzucenie skargi w okolicznościach tego konkretnego przypadku nie było zatem prawidłowe. W związku z tym zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło