III FZ 442/23

Dnia 9 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 137/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2022 r., nr 0201-IEW2.4121.9.2022 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 22 maja 2023 r., I SA/Wr 137/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 21 grudnia 2022 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 25 kwietnia 2023 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do opłacenia skargi podnosząc, że nie odebrał wezwania z powodu wyjazdu. Po powrocie skarżący nie miał możliwości ustalić, jakiego rodzaju korespondencja została zwrócona i do jakiego organu. O treści nieodebranej korespondencji dowiedział się dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi. W postanowieniu sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna uchybienia terminowi istniała przez cały czas, aż do momentu jej ustania (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 207-209). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446). Powyższe oznacza, że strona składająca taki wniosek powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając jej prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub braku podjęcia przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe ustalenia sądu pierwszej instancji, zgodnie z którymi, skarżący nie uprawdopodobnił i nie udokumentował okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz aby dołożył należytej staranności, żeby tego terminu dotrzymać. Słusznie zatem sąd pierwszej wskazał, że twierdzenia skarżącego mają wyłącznie charakter deklaratywny i nie zostały poparte żadnymi dokumentami, które mogłyby wskazywać na ich prawdziwość. Tym samym uznano, że podnoszona przez skarżącego argumentacja nie wystarczyła, aby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak sentencji.