III FZ 460/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2024 r. sygn. akt I SPP/Kr 179/22 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 czerwca 2022 r. nr 1201-IEW-1.4120.1.2022.7 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 179/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw P. G. (dalej: skarżący) od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 20 kwietnia 2023 r., w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 czerwca 2022 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2023 r. Starszy referendarz sądowy WSA oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesyłka, zawierającą odpis wyżej wskazanego postanowienia, wraz z pouczeniem o przysługującym sprzeciwie, była awizowana w dniach 5 maja i 15 maja 2023 r. W dniu 22 maja 2023 r. przesyłka została odebrana przez pełnomocnika pocztowego. Sprzeciw został wniesiony dnia 29 maja 2023 r. (data stempla pocztowego). Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2023 r. Sąd pierwszej instancji sprzeciw – jako spóźniony – odrzucił. Sąd uznał, że doręczenie ww. przesyłki nastąpiło zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w dniu 19 maja 2023 r. Skutku tego nie zmienia odebranie przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie przez adresata w dniu 22 maja 2023 r. Wniesienie sprzeciwu dnia 29 maja 2023 r. nastąpiło po upływie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. W zażaleniu na postanowienie WSA z dnia 15 czerwca 2023 r. skarżący podał, że postanowienie od pełnomocnika otrzymał dnia 23 maja 2023 r. Termin do wniesienia sprzeciwu został więc dotrzymany. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2024 r., sygn. akt III FZ 581/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji. NSA stwierdził, że akta sprawy nie potwierdzają, aby doszło do powtórnej awizacji postanowienia z dnia 20 kwietnia 2023 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. W aktach sprawy nie ma także dowodu na przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego, mającego na celu ustalenie prawidłowości doręczenia rzeczonej przesyłki. Z tej przyczyny nie było podstaw do uznania, że do pozostawienia powtórnego zawiadomienia doszło w dniu 15 maja 2023 r. W związku z powyższym, przedwcześnie stwierdzono, że sprzeciw z dnia 29 maja 2023 r. został wniesiony z uchybieniem terminu. Dopiero ustalenie prawidłowości pozostawienia informacji o złożeniu przesyłki na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, uprawniać będzie do potwierdzenia, że do fikcji doręczenia doszło. NSA wskazał, że upływ 14 dni od dnia umieszczenia zawiadomienia o możliwości odebrania przesyłki (awizo), powoduje domniemanie, że do skutecznego doręczenia przesyłki doszło, jednak warunkiem tego domniemania jest stwierdzenie spełnienia obowiązku ponownego zawiadomienia o możliwości odebrania przesyłki. W związku z ww. postanowieniem NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skierował reklamację do Urzędu Pocztowego [...] przesyłki nr [...] z uwagi na niewskazanie daty drugiego awizowania tej przesyłki na druku zwrotnego potwierdzeniu odbioru. Zwrócono się także do ww. Urzędu o przedłożenie dowodu potwierdzającego prawidłowość procesu doręczenia ww. przesyłki – w terminie 14 dni od otrzymania zgłoszenia reklamacji. Poczta Polska S.A. pismem z dnia 19 kwietnia 2024 r. poinformowała, że ustalono, iż ww. przesyłka polecona została skierowana do doręczenia dnia 5 maja 2023 r., a następnie awizowana do odbioru w placówce pocztowej. Powtórna awizacja miała miejsce dnia 15 maja 2023 r. W dniu 22 maja 2023 r. przesyłka ta została wydana w placówce pocztowej M. J. – osobie uprawnionej do odbioru na podstawie pełnomocnictwa pocztowego złożonego przez adresata przesyłki. Do pisma została załączona kserokopia pełnomocnictwa pocztowego. Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącego nie jest możliwa do zaakceptowania sytuacja, w której rozstrzygnięcie o prawach skarżącego jest de facto następstwem błędów występujących po stronie wyznaczonego operatora pocztowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi § 4 art. 73 P.p.s.a. Z przytoczonych przepisów m.in. wynika, że z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, że w razie nieodebrania w zakreślonym terminie pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma. Wydanie przesyłki adresatowi po upływie ww. terminu nie wywołuje skutków prawnych równoznacznych z doręczeniem pisma. Ma jedynie dla adresata walor informacyjny. Zwrócenia uwagi wymaga, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który korzysta z domniemania prawdziwości. Obalenie fikcji doręczenia (domniemanie faktyczne) może nastąpić, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. W niniejszej sprawie przesyłka została wydana pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 maja 2023 r. Zdarzenie to miało miejsce już po upływie czternastu dni kalendarzowych od daty jej pierwszego awizowania, kiedy to nastąpił skutek doręczenia pisma, przewidziany w art. 73 § 4 P.p.s.a. Ostatni możliwy termin na odebranie przez stronę w urzędzie pocztowym korespondencji upływał dnia 19 maja 2023 r. Strona skarżąca nie wskazała argumentów i dowodów świadczących o nieprawidłowości doręczenia zastępczego, a jedynie podkreślała fakt rzeczywistego odbioru przez niego korespondencji. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż doręczenie ww. przesyłki nastąpiło zgodnie z art. 73 P.p.s.a. Podkreślić przy tym trzeba, że sąd badając, czy czynność procesowa została dokonana w terminie ustawowym, nie jest uprawniony do badania przyczyn ewentualnego uchybienia temu terminowi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.