III FZ 507/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 815/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 23 października 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zwolnienia wierzytelności z egzekucji oraz ograniczenia potrącenia z zajętej wierzytelności postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" 1. Postanowieniem z 24 lutego 2021 r., I SA/Ol 815/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę E. P. (dalej: "strona", "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 23 października 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zwolnienia wierzytelności z egzekucji oraz ograniczenia potrącenia z zajętej wierzytelności. 2. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, na podstawie zarządzenia z 10 grudnia 2020 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 100 zł , w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczone zostało za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres podany przez skarżącą w skardze. Pomimo powtórnego zawiadomienia wezwanie nie zostało odebrane przez skarżącą. Odrzucając skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (j.t. Dz. U z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd pierwszej instancji odwołał się do treści art. 74a p.p.s.a. i wyjaśnił, że zawiadomienie zostało wysłane drogą elektroniczną do skarżącej 16 grudnia 2020 r., z uwagi na jego nieodebranie w terminie 7 dni przesłano powtórne zawiadomienie. Pomimo tego wezwanie nie zostało odebrane przez skarżącą. Zgodnie więc z art. 74a § 8 p.p.s.a. doręczenie zostało uznane za dokonane z dniem 31 grudnia 2020 r. (vide: urzędowe potwierdzenie odbioru k. 23). Tym samym siedmiodniowy termin przewidziany w art. 220 § 1 p.p.s.a. upłynął zatem w niniejszej sprawie w dniu 7 stycznia 2021 r. Pomimo upływu siedmiodniowego terminu wpis nie został uiszczony w ustawowym terminie. 3. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie wyjaśniając, że pierwszy raz składała pismo do sądu przez portal ePUAP i nie sądziła, że odbiór pism jest ograniczony czasowo, a ze względów finansowych nie korzysta z pomocy prawnej. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwe jest wnoszenie pism w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd w konsekwencji doręcza dokumenty stronom korzystającym z tego trybu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a p.p.s.a. Materię doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej reguluje art. 74a p.p.s.a., który w § 1 przewiduje, że doręczanie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 23 października 2020 r. drogą elektroniczną, a zatem wezwanie do uiszczenia wpisu prawidłowo skierowano na adres elektroniczny skarżącej wskazany w tej skardze (na platformie e-PUAP). W myśl art. 74a § 3 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła, na adres elektroniczny adresata, zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu; 2) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powołany art. 74a p.p.s.a. przewiduje też, że zawiadomienie, o którym mowa w § 3, może być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny sądu, a odbioru tego zawiadomienia nie potwierdza się (§ 4). Datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2 (§ 5). W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (§ 6). Do powtórnego zawiadomienia stosuje się przepisy § 3 i 4 (§ 7). W przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 8). W realiach niniejszej sprawy skierowany do skarżącej odpis zarządzenia w zakresie wpisu od skargi, mimo dwukrotnego zawiadomienia w dniach 16 grudnia 2020 r. i 24 grudnia 2020 r. o możliwości odebrania korespondencji elektronicznej - nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od daty utworzenia pierwszego UPD (vide: Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, zwane również Urzędowym Poświadczeniem Odbioru, karta 23 akt sądowych). W takiej sytuacji - zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a. - doręczenie w sensie prawnym nastąpiło w dniu 31 grudnia 2020 r. co z kolei odpowiada zapisowi na UPD o terminie doręczenia (w polu "Rodzaj informacji uzupełniającej: Termin doręczenia Wartość informacji uzupełniającej: 2020-12-30T23:59.999"). Powołany dokument UPD, wygenerowany z platformy ePUAP, co do zasady stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Dane na nim zawarte wskazują na poprawne zawiadamianie strony o przesyłanym dokumencie elektronicznym i przeczą jej stanowisku o braku ziszczenia się fikcji prawnej doręczenia. Wynika z nich jednoznacznie, czego strona dowodowo nie podważyła, że w jej elektronicznej skrzynce pozostawiono dwa zawiadomienia o nadejściu dokumentu z Sądu (pierwsze utworzenie UPD - 16 grudnia 2020 r., ponowne utworzenie UPD - 24 grudnia 2020 r.). Odnosząc się do treści zażalenia wyjaśnić należy skarżącej, że przy doręczeniach elektronicznych muszą istnieć podobne reguły doręczeń, jak przy innych sposobach doręczeń. Brak bowiem ustanowienia w takim przypadku fikcji doręczenia w sposób nieuprawniony mogłoby faworyzować daną kategorię podmiotów uczestniczących w postępowaniu (co stanowiłoby naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa) oraz mogłoby spowodować paraliż postępowania sądowoadministracyjnego w danej sprawie. Przedstawione zaś przez skarżącą argumenty byłyby adekwatne do postępowania w sprawie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu, jednakże wniosku w tym zakresie w sprawie nie złożono, co uniemożliwiło ocenę w sprawie przesłanek z art. 86 § 1 p.p.s.a. Z podanych względów stwierdzić należało, że odrzucenie skargi wobec jej nieopłacenia było, w świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., prawidłowe. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.