III FZ 517/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 467/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 467/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA", "Sąd I instancji"), odmówił B. N. (dalej: "Skarżąca"), wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: "SKO") z 28 kwietnia 2025 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. Wymienione postanowienie, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane jest na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W ocenie WSA, Skarżąca nie wykazała bowiem, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Analiza złożonego wniosku doprowadziła WSA do przekonania, że Skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób dostateczny, że wykonanie kwestionowanej decyzji może wywołać po jej stronie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. WSA zwrócił uwagę, że w złożonym wniosku Skarżąca wskazała jedynie, że wydano 6 decyzji zobowiązujących ją do zapłaty należności publicznoprawnych, które łącznie stanowią kwotę ok. 17.000 zł. Skarżąca podała, że jest na emeryturze, nie wyjaśniła jednakże w jakiej wysokości otrzymuje świadczenie emerytalne. Wskazała jedynie, że zapłacenie ww. kwoty będzie wiązało się z koniecznością sprzedaży pamiątek rodzinnych. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że Skarżąca nie podała chociażby jakie składniki majątku posiada, nie wyjaśniła również czy posiada oszczędności, jeżeli tak to w jakiej kwocie. W konsekwencji WSA uznał, że Skarżąca nie podała żadnych konkretnych okoliczności, które uzasadniałyby przydzielenie jej ochrony tymczasowej. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zachodzą okoliczności ryzyka powstania trudnych do odwrócenia skutków wykonania decyzji przed zakończeniem postępowania jej sądowej kontroli. Ponadto wniesiono, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu: fotokopii potwierdzenia odbioru obrazów przekazanych przez Skarżącą na licytację do S. Domu Aukcyjnego celem wykazania, że wnosząca skargę nie dysponuje środkami na wykonanie objętej skargą decyzji, a w celu zapłaty wynikającego z jej treści podatku zmuszona jest wystawiać na licytację pamiątki rodzinne (obrazy). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z nich. W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie przyjął WSA, zabrakło właściwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że Sąd ten nie znalazł podstaw do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej. Prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że aby Sąd I instancji mógł ocenić wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony konieczne jest dysponowanie przez ten Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony wnioskującej o wstrzymanie decyzji, o uzyskiwanych dochodach, źródłach dochodu, o posiadanym majątku, stanie środków finansowych na rachunkach bankowych i w gotówce. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji spowoduje uszczerbek w majątku Skarżącej, prowadząc do powstania szkody i to znacznej, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o wysokości uzyskiwanych dochodów (w tym źródeł ich pochodzenia), ponoszonych wydatkach i o posiadanym majątku. Negatywnej oceny wniosku Skarżącej nie zmieniają argumenty podniesione w zażaleniu, które w zasadzie są tożsame z argumentami podniesionymi we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na etapie skargi do Sądu I instancji. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może bowiem przemawiać sama wysokość zobowiązania podatkowego nałożonego zaskarżoną decyzją. Analizą tego rodzaju argumentacji na tle przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wielokrotnie zajmowały się sądy administracyjne wyrażając pogląd, że sama tylko wysokość zobowiązania podatkowego ciążąca na wnioskodawcy nie może zostać uznana za warunkującą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jeśli wnioskodawca nie wykaże związku pomiędzy uszczupleniem jego majątku a niebezpieczeństwem wystąpienia przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest bowiem dla strony normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Na ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie prawidłowości zaskarżonego postanowienia WSA, nie mają też wpływu nadesłany z zażaleniem dokument. Podkreślić należy, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.