III FZ 533/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 495/25, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organów obu instancji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 maja 2025 r., nr 2201-IEW.4123.35.2025/KT w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 28 lipca 2025 r., I SA/Gd 495/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi K. K. (dalej jako: "Skarżący") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 maja 2025 r. oraz decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 6 lutego 2025 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Z uzasadnienia powyższego orzeczenia wynika, iż w skardze do Sądu I instancji zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na groźbę niepowetowanej straty. Wnioskodawca nie uzasadnił złożonego wniosku. Zdaniem Sądu I instancji Skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Uzasadniając swój wniosek strona ograniczyła się wyłącznie do wskazania, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione grożącą niepowetowaną stratą. Wnioskodawca nie przedstawił jednak swojej sytuacji majątkowej, co uniemożliwia dokonanie oceny, czy wykonanie decyzji może mieć wpływ na stan finansów Skarżącego. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym i rodzinnym strony. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego pismem z 8 sierpnia 2025 r. złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie, w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie wniosku i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Przedmiotowemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy i treść orzeczenia, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") poprzez nieprawidłowe uznanie, że w przypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji, nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia po stronie Skarżącego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja nakłada na Skarżącego obowiązek zapłaty zobowiązania podatkowego w znacznej wysokości, znacząco przekraczającej możliwości finansowe Skarżącego, a ponadto została wydana z naruszeniem prawa, co w konsekwencji powoduje zagrożenie dla utrzymania koniecznego Skarżącego oraz możliwość powstania po jego stronie znacznych problemów finansowych, przekraczających również wysokość zasądzonego zobowiązania podatkowego; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynika sprawy i treść orzeczenia, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy, zebranego w sprawie materiału dowodowego i wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób bezpośredni wskazuje na niebezpieczeństwo wyrządzenia po stronie Skarżącego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci pogorszenia się jego sytuacji osobistej i majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia odnotować należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem: "Nie może przy tym budzić wątpliwości, że ocena możliwości wystąpienia tego niebezpieczeństwa nie może być przez Sąd dokonywana bez odwołania się do konkretnych okoliczności, odpowiednio potwierdzonych przez wnioskodawcę dowodami. Jeżeli bowiem podatnik twierdzi, że wykonanie decyzji polegającej na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej skutkować będzie powstaniem szkody, to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie tego, że środki pieniężne niezbędne do zapłaty należności publicznoprawnej przekraczają możliwości płatnicze podatnika i doprowadzą np. do utraty możliwości zaspakajania potrzeb podatnika i jego rodziny.". Ponadto dodać należy, iż Skarżący we wniosku wprawdzie przytoczył ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które - jego zdaniem - potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie (tj. przytoczył, iż Skarżącemu może grozić niepowetowana strata), nie przedłożył jednak żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby powyższe okoliczności i tym samym wskazywała na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w efekcie wykonania kwestionowanego postanowienia. Także w orzecznictwie podnosi się, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13). Samo powołanie się we wniosku na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, z kolei w żaden sposób nie uzasadniają żądania wniosku. Sąd nie ma też obowiązku ustalać, czy wynikająca z decyzji organu kwota jest wartością, której utrata stanowi znaczną szkodę, a także jej wyegzekwowanie prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji