III FZ 542/25
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2026-02-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Bogucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, jeśli został złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania przed sądem administracyjnym, ponieważ instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności sądu w toku rozpoznawania sprawy, a nie zmianę prawomocnego orzeczenia. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne od chwili ich ogłoszenia lub podpisania sentencji i nie podlegają zaskarżeniu.Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów NSA Pawła Borszowskiego i Bogusława Woźniaka. Wniosek dotyczył sprawy, w której Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 grudnia 2025 r. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2025 r. w przedmiocie wyłączenia sędziów. Sędziowie, których dotyczył wniosek, oświadczyli, że nie zachodzą podstawy do ich wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niedopuszczalny.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. S. o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Pawła Borszowskiego i sędziego NSA Bogusława Woźniaka w sprawie dotyczącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2025 r., sygn. akt III FZ 542/25 odrzucające zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 579/22 w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO/KD/400/997/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. postanawia odrzucić wniosek.
1. Postanowieniem z 12.12.2025 r., III FZ 542/25, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie R. S. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 19.08.2025 r., I SA/Sz 579/22.
2. W piśmie datowanym na 26.01.2026 r. skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Pawła Borszowskiego oraz sędziego NSA Bogusława Woźniaka.
2.1. W złożonym oświadczeniu sędzia NSA Paweł Borszowski oraz sędzia NSA Bogusław Woźniak oświadczyli, że w sprawie nie zachodzą w stosunku do nich żadne z okoliczności stanowiących przesłanki wyłączenia sędziego (art. 18 i art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.)).
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Wniosek skarżącego jest niedopuszczalny. Instytucja wyłączenia sędziego, tak z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.), stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sędziego, który nie pozostaje w relacjach osobistych ze stronami, nie miał wcześniej określonych związków z rozpoznawaną sprawą, jak i nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.
Wskazane w powołanych przepisach podstawy wyłączenia koncentrują się na ochronie strony przed zaistnieniem realnego bądź też potencjalnego zagrożenia niezachowania bezstronności danego sędziego w konkretnej "danej sprawie". Oceny wniosku o wyłączenie dokonuje się na tle konkretnej sprawy, a jego zasadność zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia przez sędziego postępowania. Wniosek taki ma zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd, czyli sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą.
W przypadku gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone, to wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, ponieważ nie toczy się już postępowanie. Natomiast mając na uwadze art. 20 § 1 p.p.s.a. nie ma również podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziego w sprawie, która nie jest rozpoznawana przez dany sąd. Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. W myśl przepisów działu IV rozdziału 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi środki odwoławcze przysługują od orzeczeń wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne, natomiast orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jako ostateczne, nie podlegają zaskarżeniu i są prawomocne od chwili ich ogłoszenia bądź podpisania sentencji w przypadku orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu wraz z pouczeniem, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Skoro postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. III FZ 542/25 zostało zakończone postanowieniem NSA z 12.12.2025 r, odrzucającym zażalenie skarżącego, to wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie jest niedopuszczalny. Nie ma on na celu zagwarantowania rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, ponieważ sprawa została już rozpoznana przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wniosek skarżącego o wyłączenie ww. wymienionych sędziów NSA zmierza zaś do zmiany prawomocnego postanowienia z 12.12.2025 r. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują instytucji odroczenia rozpatrzenia wniosku, który złożony został w toku postępowania sądowoadministracyjnego, jak i nie przewidują uzależnienia jego rozpatrzenia od wystąpienia określonych zdarzeń w przyszłości.
3.2. W konsekwencji wniesiony w sprawie wniosek należy uznać za niedopuszczalny, co skutkuje jego odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 64 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło