III FZ 547/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2025 r. o sygn. akt I SA/Gl 645/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 lutego 2025 r. nr 2401-IEW1.720.1.2025 UNP: 2401-25-046387 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 4 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 645/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 28 lutego 2025 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 28 maja 2025 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej (np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego). Nadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z tej samej daty skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi została przesłana na podany w skardze adres skarżącej, a po dwukrotnym awizowaniu (pierwsze awizo 5 czerwca 2025 r., drugie awizo 13 czerwca 2025 r.) została zwrócona do Sądu z adnotacją P. P. S.A. "nie podjęto w terminie". W związku z tym, że brak formalny skargi oraz jej brak fiskalny nie zostały usunięte Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi. Pismem z 27 sierpnia 2025 r. spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zawarła wnioski: o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi, o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano m.in., że z uwagi na duże obciążenie administracyjne w spółce oraz prowadzenie równoległych postępowań, termin na wykonanie wezwania upłynął bez ich realizacji. Spółka niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi podjęła działania w celu usunięcia braków i kontynuowania postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r. poz. 1427; dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W dniu wydania zaskarżonego postanowienia, zgodnie z art. 29 p.p.s.a., brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowił brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do osób prawnych polegało na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS. Odnotowania wymaga fakt, że art. 29 p.p.s.a. został zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r. poz 1427). Zmiana ta weszła w życie z dniem 5 listopada 2025 r. Przepis art. 29 p.p.s.a. w nowym brzmieniu wskazuje, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną. Podmioty te mają jednak obowiązek wskazać podstawę swojego umocowania. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji zobligowany był do wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych w zakresie przedłożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej (np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego), zaś na etapie postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny skorzystał z dostępnych rejestrów elektronicznych. Zgodnie z art. 220 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Jak wynika z akt sprawy, przesyłkę zawierającą wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi pozostawiono 5 czerwca 2025 r. w placówce pocztowej, a w oddawczej skrzynce pocztowej adresata umieszczono zawiadomienie o możliwości jej odbioru w tym miejscu. Ponowna próba doręczenia miała miejsce 13 czerwca 2025 r. Ponieważ zgodnie z regułą wyrażoną w art. 73 § 1 p.p.s.a. ostatni dzień na odbiór przesyłki przypadał 19 czerwca 2025 r., a jest to dzień ustawowo wolny od pracy (święto Bożego Ciała) uznać należało, że ostatni dzień terminu na odbiór przesyłki przypadał 20 czerwca 2025 r. W konsekwencji termin na usunięcie braku formalnego skargi i uiszczenie wpisu od skargi upłynął 27 czerwca 2025 r. Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi ani nie uiściła wpisu od skargi, dlatego Sąd pierwszej instancji, uwzględniając te dwie okoliczności, zobligowany był do jej odrzucenia. Trzeba zauważyć, że nawet ewentualne uwzględnienie przy wykładni art. 29 p.p.s.a. późniejszej zmiany tego przepisu nie rzutuje na ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia ze względu na brak opłacenia przez spółkę wpisu od skargi, co również stanowi podstawę do jej odrzucenia. Podniesione w zażaleniu okoliczności dotyczące dużego obciążenia pracą oraz przeoczenia obowiązku procesowego nie podważają zaskarżonego postanowienia. Sam fakt natłoku obowiązków administracyjnych nie może być traktowany jako okoliczność niezależna od strony, lecz mieści się w ryzyku organizacyjnym podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Okoliczności podniesione w zażaleniu mogą stanowić argumentację wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, pozostają natomiast bez wpływu na ocenę poprawności zaskarżonego postanowienia. Trzeba zauważyć, że skarżąca w zażaleniu złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten zostanie rozpatrzony przez Sąd pierwszej instancji, podobnie jak wniosek o przyznanie prawa pomocy, po zakończeniu postępowania zażaleniowego w zakresie odrzucenia skargi i przekazaniu akt temu sądowi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.