III FZ 683/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 460/22, w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 23 maja 2022 r., nr 1801-IOD.4102.8.2022, w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 22 września 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 460/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 23 maja 2022 r., nr 1801-IOD.4102.8.2022, w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że pomimo wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi inicjującej postępowanie w sprawie poprzez jej podpisanie i opłacenie, nie uzupełniono braków w zakreślonym terminie. Sąd zauważył, że w toku postępowania poinstruowano stronę, iż powołujący się na udzielone przezeń pełnomocnictwo P. O. nie uzupełnił braku formalnego skargi i nie złożył wyjaśnienia co do relacji pokrewieństwa łączącego go z osobą mocodawcy, toteż nie mógł być dopuszczony do postępowania przed sądem administracyjnym, w tym do podpisywania w imieniu skarżącej pism procesowych. W ocenie sądu, skoro strona była zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz jej własnoręcznego podpisania w myśl wezwania doręczonego tejże 5 września 2022 r. i nie dokonała czynności w terminie, którego koniec przypadał na 12 września 2022 r., należało zastosować sankcję odrzucenia środka zaskarżenia. Końcowo sąd powtórzył przyczyny niemożności uznania J. O. za pełnomocnika strony. Nie zgadzając się z zapadłym orzeczeniem, pismem z 14 października 2022 r. skarżąca złożyła zażalenie, w treści którego zarzuciła naruszenie oczywistych błędów proceduralnych rzutujących bezpośrednio na treść zaskarżonego orzeczenia i wniosła o uchylenie zaskarżonych czynności procesowych, jak i orzeczeń rażących, oczywistych błędów proceduralnych czy zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie skierowanie sprawy do pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania, przeanalizowania stanu faktycznego i prawnego oraz uzupełnienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, podlegało oddaleniu. Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Jednocześnie, po myśli art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo procesowe, w tym skarga inicjująca postępowanie sądowoadministracyne, winno czynić zadość podstawowym wymaganiom co do formy i treści, w tym zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (pkt 4), a nadto zgodnie z 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wskazywać numer PESEL, ilekroć stanowi pierwsze pismo w sprawie. Jeżeli we wniesionym przez stronę piśmie nie dochowano warunków formalnych, w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sankcję niezachowania ww. wymogów w odniesieniu do skargi statuuje art. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przewidujący rygor odrzucenia środka zaskarżenia. Odnosząc się do poprawności rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z uwagi na fakt, iż skarżąca wystąpiła ze skargą na rozstrzygnięcie organu odwoławczego za pośrednictwem pełnomocnika, który nie wykazał w należyty sposób umocowania w sprawie (brak wykazania uprawnień zawodowych umożliwiających reprezentację w postępowaniu przed sądem administracyjnym bądź stopnia pokrewieństwa), zasadnie została wezwania – za pośrednictwem rzeczonego pełnomocnika – do przedłożenia dokumentów wykazujących możność występowania przez J. O. w postępowaniu w charakterze jej reprezentanta procesowego. Zasadnie również na późniejszym etapie postępowania strona wezwana została do własnoręcznego podpisania skargi, a także opłacenia. Jak wynika z akt sprawy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 18 lipca 2022 r. pismem z 19 lipca 2022 r. wezwano J. O. do wykazania uprawnienia występowania w imieniu skarżącej w charakterze pełnomocnika poprzez złożenie do akt dokumentu pełnomocnictwa wyjaśniającego stopień pokrewieństwa ze skarżącą. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi 3 sierpnia 2022 r. Za poprawną metodycznie i znajdującą akceptację tutejszego Sądu należy uznać praktykę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który realizując w najszerszym możliwym zakresie konstytucyjną zasadę prawa do sądu, po bezskutecznym wezwaniu pełnomocnika celem wykazania umocowania, skierował pismo bezpośrednio do strony i wezwał do własnoręcznego podpisania skargi umożliwiającego nadanie sprawie dalszego biegu. Korespondencja sądowa zawierająca wezwanie w omawianym zakresie, a nadto odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 18 sierpnia 2022 r. w przedmiocie brakującego wpisu od środka zaskarżenia, została skierowana bezpośrednio do strony i przezeń odebrana 5 września 2022 r., co oznacza upływ ustawowego terminu do uiszczenia wpisu i podpisania skargi z końcem 12 września 2022 r. Wskazane braki formalne i fiskalne skargi nie zostały uzupełnione przez stronę w zakreślonym terminie, co ostatecznie przesądzało konieczność sięgnięcia przez sąd pierwszej instancji po sankcję odrzucenia skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § pkt 4 i art. 220 § 3 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.