III OPP 1/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygnaturze II SA/Wa 324/22 w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 12 stycznia 2022 r., nr 16 w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania. Pismem z dnia 23 stycznia 2022 r. doręczonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 21 lutego 2022 r. K. J. złożył skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 12 stycznia 2022 r. nr. 16, utrzymujące w mocy uprzednio wydane postanowienie nr 709 z dnia 6 grudnia 2021 r. o odmowie udostępnienia akt sprawy. Sprawie nadana została sygnatura II SA/Wa 324/22. Dnia 13 lipca 2022 r. wydano zarządzenie o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym ze wskazaniem daty oraz składu sędziowskiego. Wyrokiem z dnia 16 września 2022 r. skarga została oddalona, o czym strony zostały poinformowane w dniu 20 września 2022 r. W dniu 28 września 2021 r. skarżący złożył "wniosek na podstawie art. 157 § 1 P.p.s.a." o wydanie orzeczenia uzupełniającego poprzez rozpoznanie wniesionej skargi sądowo administracyjnej w wiążącym zakresie podmiotowym, przedmiotowym i prawnym. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r. WSA w Warszawie odmówił uzupełnienia wyroku stwierdzając, iż wyrok zawiera wszystkie elementy wymagane prawem. Co więcej Sąd uznał, że przedmiotowy wniosek i zawarta w nim argumentacja skarżącego stanowią merytoryczne zarzuty wobec rozstrzygnięcia a nie próbę jego uzupełnienia braków, a takie działanie wykracza poza ramy art. 157 P.p.s.a. Postanowienie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu 9 grudnia 2022 r., a organowi 15 grudnia 2022 r. Skarżący w dniu 26 grudnia 2022 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażalenie na postanowienie z dnia 10 listopada 2022 r. oraz skargę na przewlekłość postepowania toczącego się przed tym sądem w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 324/22. Za podstawy skargi na przewlekłość postępowania skarżący wskazał nierozpoznanie przez WSA w Warszawie sprawy II SA/Wa 324/22 w zakresie wniesionym oraz nierozpoznanie zgodnie z nakazami ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi wniosku skarżącego o wydanie orzeczenia uzupełniającego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75; dalej zwanej "ustawą") skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi więc doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez Sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11, LEX nr 852830). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania (zob. postanowienie NSA z 4 czerwca 2013 r. II FPP 3/13). Z powyższego wynika, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem tej skargi jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy. Za niedopuszczalne uznać zatem należy zarówno wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po prawomocnym zakończeniu postępowania, jak również przed jego wszczęciem. Z akt sądowych wynika, że tok sprawy II SA/Wa 324/22 zakończył się przed dniem złożenia skargi na przewlekłość przez skarżącego. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt. 5a P.p.s.a na postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku przysługuje zażalenie, które należy złożyć w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Odpis postanowienia z dnia 10 listopada 2022 r. doręczony został organowi 15 grudnia 2022 r. oraz skarżącemu 9 grudnia 2022 r., co znajduje potwierdzenie w Potwierdzeniu odbioru oraz Urzędowym Poświadczeniu Odbioru (k.64 i 65). Skarżący w tym samym piśmie pouczony został o możliwości i sposobie zaskarżenia postanowienia poprzez złożenie zażalenia, nie skorzystał jednak z tej możliwości i termin upłynął z dniem 16 grudnia 2022 r. Skarżący tym samym zatrzymał tok postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 168 § 1 P.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy, trzeba zatem stwierdzić, że postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r. stało się prawomocne przed dniem złożenia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania. Cytując stanowisko doktryny "Stwierdzenie prawomocności orzeczeniem sądu ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, ponieważ orzeczenie sądowe uprawomocnia się z mocy samego prawa (W. Sawczyn [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 10, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, s. 518)." B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 169). Zatem stan prawomocności orzeczenie uzyskuje z dniem zniweczenia możliwości zaskarżenia go, co w niniejszej sprawie nastąpiło z upływem ostatniego dnia na złożenie zażalenia na postanowienie o odmowie uzupełnienia wyroku. Nie można zatem uznać, że w dniu złożenia skargi na przewlekłość postępowania o sygn. akt. II SA/Wa 324/22 tj. 26 grudnia 2022 r. przedmiotowa sprawa była w toku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy w związku z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.