III OSK 1409/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-10-11

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Małgorzata Masternak-Kubiak, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych należy obliczać na podstawie maksymalnej ilości wód, która może być odprowadzona zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, czy też na podstawie faktycznej ilości dni z opadem atmosferycznym?
Ratio decidendi
Opłata stała za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych jest ustalana jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wód określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Sąd uznał, że prawidłowa jest wykładnia, zgodnie z którą do obliczenia opłaty należy przyjąć czas roczny (365 dni) i maksymalną ilość wód dopuszczoną do odprowadzenia, niezależnie od faktycznej ilości dni z opadem. Opłata ta ma charakter daniny publicznej, a jej wysokość jest stała i z góry ustalona, co odzwierciedla gotowość środowiska wodnego do przyjęcia wód.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. Organ ustalił opłatę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 2009 r., stosując stawkę jednostkową, czas roczny (365 dni) i maksymalny zrzut określony w pozwoleniu. Skarżący kwestionował sposób naliczenia, argumentując, że opłata powinna być liczona od faktycznej liczby dni z opadem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1680/18 w sprawie ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 4 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1680/18, oddalił skargę Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 4 maja 2018 r., nr [...], w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w dniu 9 kwietnia 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Warszawie, na podstawie art. 271 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 poz. 1566 z późn. zm.) – dalej: "ustawa Prawo wodne", ustaliło w formie informacji rocznej, Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A, za okres od 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 310,00 PLN za wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z kolektora Ø 0,80m w ul. [...] do wód [...] w km 10 + 600, brzeg prawy. Skarżący złożył reklamację, w której zakwestionował wysokość i sposób naliczenia opłaty. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Warszawie nie uznał reklamacji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych została naliczona zgodnie z art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne na podstawie ważnego pozwolenia wodnoprawnego z dnia 21 kwietnia 2009 r., znak [...]. Opłata stała jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem, a wielkości przyjęte w pozwoleniu stanowią składową wzoru służącego jej wyliczeniu, o którym mowa w art. 271 ust. 4 ustawy. Innymi słowy opłata stała jest odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do przyjęcia odprowadzanych wód opadowych i roztopowych do wód, od momentu uzyskania ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego i trwa przez cały okres jego obowiązywania, niezależnie od tego czy faktycznie dochodzi do ich odprowadzenia. Z powyższą decyzją nie zgodziło się Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A., zaskarżając ją w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie zaznaczył, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zastosowania, przy przewidzianym w art. 271 ust. 4 Prawa wodnego sposobie ustalania opłaty stałej, parametru maksymalnej ilości wód opadowych i roztopowych, które mogą być odprowadzone na podstawie pozwolenia. Opłata stała została obliczona przez organ jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2,50 PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym (z dnia 21 kwietnia 2009 r., znak [...]), w ilości 0,34 m3/h. Sąd meriti powyższe stanowisko podzielił, jednocześnie uznając za niezasadne zarzuty skargi. Wskazał, że zasady ustalania wysokości opłaty stałej określa art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Ustala się ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Zgodnie z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502) – dalej: "rozporządzenie w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne", jednostkowa stawka opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wynosi 2,50 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. Skoro rozporządzenie przewiduje stawkę jednostkową opłaty za 1 m3/s, a opłata ma wymiar roczny, to na akceptację w ocenie Sądu Wojewódzkiego zasługuje stanowisko organu, że należało zastosować wskaźnik roczny ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. W niniejszej sprawie, wbrew temu co utrzymuje skarżący, na tle wykładni przepisu art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne nie rodzą się wątpliwości interpretacyjne, prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej. Przepis wskazuje na sposób ustalania wysokości opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych. Ustala się ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Według organów orzekających czynnik w postaci maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych, która może być odprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego to w niniejszej sprawie wskaźnik dopuszczalnego poboru rocznego, bowiem, jak twierdzi organ, po przeliczeniu na m3/s, jak tego wymaga przepis, uzyskujemy maksymalną wartość poboru dopuszczalną na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu meriti, tego rodzaju wykładnia jest prawidłowa, wyrażająca kontekst celowościowy i funkcjonalny opłat za usługi wodne oraz ich charakter. W sytuacji, w której jednym z zasadniczych elementów wpływających na wysokość opłaty jest maksymalna ilość wód opadowych i roztopowych jaka może być odprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa tylko jeden wskaźnik, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym – za cały rok 2018, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne, według której do ustalenia opłaty należy przyjęcie czasu rocznego, a nie trudnej do rzeczywistego ustalenia liczby dni kalendarzowych z opadem atmosferycznym. Tak ustalona wielkość służy utrzymaniu dobrego stanu wód [...]. Powyższa analiza doprowadziła Sąd Wojewódzki do wniosku, że organ administracji wodnej, przyjmując do ustalenia opłaty stałej za odprowadzenie wód opadowych i roztopowych czas roczny oraz wskaźnik maksymalny przewidziany w pozwoleniu wodnoprawnym, nie naruszył dyspozycji art. 7a § 1 K.p.a., bowiem nie było wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne. W konsekwencji należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7a § 1 K.p.a., ani do naruszenia przepisu art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości korzystania z wód, jakim jest wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z kolektora Ø 0,80m w ul. [...] do wód [...] w km 10 + 600, brzeg prawy. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", orzekł jak w sentencji wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu I instancji w całości zarzuciło naruszenie: 1. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 271 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię i nietrafne przyjęcie, że do wyliczenia opłaty stałej za wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z kolektora 0 0,80 m w ul. [...] do wód [...] w km 10+600, brzeg prawy, należy zastosować 365 dni w roku, czyli uznał w ten sposób błędnie, że wprowadzanie wód opadowych i roztopowych dokonuje się w sposób ciągły przez 365 dni w roku, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej, zasadnym jest przyjęcie czasu wyrażonego w dniach, kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, czyli jako liczbę dni równą liczbie dni z opadem atmosferycznym w roku kalendarzowym, 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że nie ma w niniejszej sprawie zastosowania zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, co miało wpływ na wynik sprawy, w której pomimo wątpliwości co do treści normy prawnej określonej w art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne, z której treści nie wynika, że należy przyjąć 365 dni tj. maksymalną ilość dni w roku, a jedynie wynika, że należy przyjąć czas wyrażony w dniach, w celu obliczenia opłaty stałej, wątpliwości te nie zostały rozstrzygnięte na korzyść skarżącego, - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez dopuszczenie do naruszenia zasady zaufania obywateli do władzy publicznej przez przyjęcie w ślad za Organem założenia, że opady atmosferyczne na terenie Warszawy w okolicach ul. [...] występują przez 365 dni w roku, co skutkowało nałożeniem na Skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty stałej za wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z kolektora 0 0,80 m w ul. [...] do wód [...] w km 10+600, brzeg prawy, w wygórowanej kwocie i przyjęcie do wyliczenia, że wprowadzanie wód opadowych i roztopowych dokonuje się w sposób ciągły przez 365 dni w roku, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej, zasadnym jest przyjęcie czasu wyrażonego w dniach, kiedy następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód czyli jako liczbę dni równą liczbie dni z opadem atmosferycznym w roku kalendarzowym, - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej i nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że organ zaniechał podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należytego zebrania materiału dowodowego, oraz poprzez niedostrzeżenie, że materiał dowodowy powinien zostać uzupełniony o informacje specjalistyczne niezbędne do ustalenia liczby dni z opadem atmosferycznym a tym samym do prawidłowego wyliczenia opłaty stałej za wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z kolektora 0 0,80 m w ul. [...] do wód [...] w km 10+600, brzeg prawy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. Nadto na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano. Odpowiadając na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (pismo z dnia 11 maja 2022 r.), natomiast pełnomocnik organu nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu. Z uwagi na powyższe zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2022 r. poinformowano strony postępowania, że z uwagi na brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym, Przewodnicząca Wydziału, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) - dalej: "ustawa COVID-19", zarządziła skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W myśl art. 15zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w brzmieniu od dnia 3 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, zaś wobec braku zgody wszystkich stron postępowania na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Jak wynika z art. 271 ust. 1 ustawy Prawo wodne Wody Polskie ustalają oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji rocznej zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty, wysokość opłaty stałej. Zaznaczyć należy, że opłaty stałe wprowadzone zostały w ustawie Prawo wodne i obejmują korzystanie przez podmioty uprawnione z usług wodnych w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. Wskazać w tym miejscu należy, że uchwalenie i wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne, było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. - Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275). Z postanowień art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Zasadę tę wprowadza także art. 86 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie oraz art. 7 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r., poz. 519 ze zm., obecnie Dz.U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm.), zgodnie z którym, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego naruszenia. Obowiązek poniesienia kosztów usunięcia skutków zanieczyszczenia środowiska związany jest więc z faktycznym jego zanieczyszczeniem. Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół kwestii zastosowania, przy przewidzianym w art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne sposobie ustalania opłaty stałej, parametru maksymalnej ilości wód opadowych i roztopowych, które mogą być odprowadzone na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Ustalając opłatę stałą organ odwołał się do rozstrzygnięcia decyzji z dnia 21 kwietnia 2009 r., mocą której Spółce udzielono pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, jakim jest wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z kolektora Ø 0,80m w ul. [...] do wód [...] w km 10 + 600, brzeg prawy, w ilości Qmax = 0,34 m3/s. Opłata stała została obliczona przez organ jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2,50 PLN, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 21 kwietnia 2009 r., w ilości 0,34 m3/h. Wbrew zarzutom i argumentom skargi Sąd Wojewódzki, w realiach sprawy, dokonał prawidłowej - systemowej i funkcjonalnej wykładni postanowień art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne przyjmując, że do obliczeń opłaty za usługę wodną w postaci odprowadzania wód opadowych do wód, powinien być zastosowany wskaźnik maksymalnego przepływu rocznego wód opadowych. Przepis art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne stanowi, że wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych, albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast oraz wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, albo w pozwoleniu zintegrowanym, maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Wprawdzie wzór obliczania opłaty zawarty w tym przepisie odnosi się do parametrów określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, lecz jego interpretacja nie może być oderwana od podstawowej zasady dotyczącej opłat za usługi wodne, czyli zasady "zanieczyszczający płaci". Zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, jednostkowa stawka opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wynosi 2,50 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. Skoro rozporządzenie przewiduje stawkę jednostkową opłaty za 1 m3/s, a opłata ma wymiar roczny, to należało zastosować wskaźnik roczny ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. Zauważyć trzeba, że ustawodawca przy określaniu składowych, jakie powinny być brane przy obliczeniu wysokości opłaty posłużył się sformułowaniem: "maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód". Pozwala to przyjąć, że intencją ustawodawcy było nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty, której wysokość została uzależniona nie od maksymalnej ilości wody, która może być odprowadzona, lecz maksymalnej ilość wód odprowadzanych. Stanowisko to potwierdza stylizacja normatywna art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne, która jest odmienna od dwóch poprzedzających go jednostek redakcyjnych, tj. art. 271 ust. 2 i 3. W tych przepisach ustawodawca zaakcentował bowiem potencjalną możliwość poboru wód, przez zastosowanie sformułowań: "może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego" i "może być pobrana na podstawie tych pozwoleń". Odmiennie zredagowana została natomiast treść art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne. Ustawodawca nie użył tu sformułowania "może", lecz nakazał, że wysokość opłaty ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Pozwolenie wodnoprawne w oparciu, o które ustalono opłatę stałą, zostało wydane na podstawie nieobowiązującego już art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Na mocy tej regulacji w pozwoleniu wodnoprawnym ustalało się w szczególności ilość odprowadzanej wody, w tym maksymalną ilość m3 na godzinę i średnią ilość m3 na dobę oraz maksymalną ilość m3 na rok. Natomiast obecnie obowiązująca ustawa Prawo wodne w art. 403 ust. 2 pkt. 2 wskazuje, że w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę. Podkreślić należy, że ten sam wskaźnik tj. ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód wyrażona w m3 na sekundę jest również tą samą wartością, którą należy uwzględniać na podstawie obecnie obowiązujących przepisów Prawa wodnego przy ustalaniu wysokości opłaty stałej za odprowadzanie do wód, wód opadowych lub roztopowych, co wprost wynika z brzmienia art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne. Czynnik w postaci maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych, która może być odprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego to w niniejszej sprawie wskaźnik dopuszczalnego poboru rocznego, bowiem po przeliczeniu na m/s, jak tego wymaga przepis, uzyskujemy maksymalną wartość poboru dopuszczalną na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Przedmiotowa opłata jest opłatą roczną; wskaźnik przepływu i maksymalnego rocznego odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną w skali roku ilość wód, którą strona może odprowadzać do wód. Należy również wskazać, że za podstawę do obliczeń i maksymalnej rocznej ilości wód opadowych przyjmuje się miarodajną wielkość opadów, która wynika z wielkości odwadnianej zlewni oraz średniej rocznej ilości opadów przypadającej na odwadniany teren. Roczna ilość wód opadowych zależy od powierzchni zlewni, typu i powierzchni występujących w danej zlewni oraz wielkości średniego opadu rocznego. Zresztą już z samego sformułowania, że opłata ma być uiszczona w równych (czterech) ratach kwartalnych, wynika założenie ustawodawcy, że roczny wymiar opłaty ma charakter stały i od początku roku z góry ustalony, co wskazuje, że przy ustalaniu wysokości tej opłaty nie ma znaczenia rzeczywista ilość wykorzystanych wód w ciągu roku (wiążąca się np. z faktyczną ilością dni odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód). Jeśli założenie to byłoby przeciwne, ustawodawca nie mógłby przyjąć, że za każdy z czterech kwartałów wysokość opłaty będzie równa, skoro w każdym kwartale ilość wykorzystanych wód, czyli odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych, mogłaby być inna (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. III OSK 828/21, LEX nr 3304641). Już ta okoliczność powoduje, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasad i norm postępowania administracyjnego: prawdy obiektywnej (art. 7), swobodnej oceny dowodów i oficjalności postępowania dowodowego (art. 77 § 1, art. 80) w stopniu, który przełożył się na treść zaskarżonej decyzji. Sąd prawidłowo ocenił, że organ oparł swoją ocenę na przekonywujących podstawach i dał temu wyraz w uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia sporządzonym z zachowaniem wymogów art. 107 § 3 K.p.a. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 K.p.a. Sąd słusznie wskazał, że opłaty za usługi wodne stanowią daninę publiczną, tym samym przepisy nakładające te opłaty i określające sposób ich wyliczenia powinny precyzyjne i nie nasuwające żadnych wątpliwości interpretacyjnych, co do zakresu nałożonego obowiązku. W sytuacji, w której jednym z zasadniczych elementów wpływających na wysokość opłaty jest maksymalna ilość wód opadowych i roztopowych jaka może być odprowadzona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa tylko jeden wskaźnik, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym – za cały rok 2018, to zasadna jest wykładnia art. 271 ust. 4 Prawa wodnego, według której do ustalenia opłaty należy przyjęcie czasu rocznego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło