III OSK 2108/25

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-05-15

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Rafał Stasikowski, Ireneusz Dukiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo rozpoznał skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, nie ustalając uprzednio, czy podmiot skarżący (organizacja związkowa) posiada zdolność sądową i procesową?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie ustalając jednoznacznie zdolności sądowej i procesowej strony skarżącej (organizacji związkowej). Brak tej weryfikacji uniemożliwił prawidłowe rozpoznanie sprawy, a w przypadku braku zdolności, skarga powinna zostać odrzucona. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Komisja [...] zwróciła się do Rektora Uniwersytetu KEN w Krakowie o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby etatów. Rektor odpowiedział, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej. Komisja wniosła skargę na bezczynność Rektora do WSA w Krakowie. WSA zobowiązał Rektora do wydania aktu lub dokonania czynności, stwierdził bezczynność, ale nie uznał jej za rażącą, i zasądził koszty. Rektor wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących zdolności sądowej i procesowej skarżącej oraz naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt II SAB/Kr 103/25 w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 2 kwietnia 2025 roku uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Wyrokiem z 27 czerwca 2025 r., II SAB/Kr 103/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi Komisji [...] (dalej skarżąca lub Komisja) na bezczynność Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (dalej organ lub Rektor) w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 2 kwietnia 2025 r.: I. zobowiązał Rektora do wydania aktu albo dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie skargę oddalił; IV. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z 2 kwietnia 2025 r. Komisja [...] zwróciła się do Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie o udostępnienie informacji publicznej: "wnosimy o udostępnienie aktualnej informacji publicznej w następującym zakresie: a) liczby etatów przyporządkowanych do poszczególnych stanowisk pracy w grupie nauczycieli akademickich, b) liczby etatów przyporządkowanych do poszczególnych kategorii, grup i podgrup zaszeregowania w grupie pracowników niebędących nauczycielami akademickimi. Jednocześnie, na podstawie art. 14 ust. 1 wzmiankowanej wyżej Ustawy, wnosimy o udostępnienie przesłanie ich pocztą elektroniczną na adres: [...] w terminie przewidzianym ustawą, tj. bez zbędnej zwłoki i nie później niż 14 dni od dnia złożenia wniosku.". Pismem z 16 kwietnia 2025 r. w odpowiedzi na wniosek Rektor poinformował Komisję, że: "wnioskowane informacje na temat 1) liczby etatów przyporządkowanych do poszczególnych stanowisk pracy w grupie nauczycieli akademickich, 2) liczby etatów przyporządkowanych do poszczególnych kategorii, grup i podgrup zaszeregowania w grupie pracowników niebędących nauczycielami akademickimi, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej.". Komisja wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Rektora w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Komisji z 2 kwietnia 2025 r. Podniosła, że organ ani nie udzielił informacji publicznej, ani też nie odmówił jej udostępnienia, ani też nie umorzył w tym zakresie postępowania. Skierowanie do skarżącej pisma, z którego ma wynikać, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną, nie stanowi prawidłowego załatwienia wniosku z 2 kwietnia 2025 r. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie. Orzekając, jak na wstępie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Zdaniem tego Sądu wnioskowane przez skarżącą informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.). Skoro funkcjonowanie i działanie Uniwersytetu jest finansowane ze środków publicznych, a gospodarka tymi środkami jest jawna, to żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną. W ramach tej informacji można żądać szczegółowych danych dotyczących wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji zauważył, że w sprawie organ ani nie udzielił informacji, ani też nie odmówił jej udostępnienia, ani też nie umorzył w tym zakresie postępowania. Skoro Rektor nie udzielił informacji, błędnie przyjmując, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, to należy uznać, że dopuścił się on bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej z 2 kwietnia 2025 r. W ocenie tego Sądu jakkolwiek podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej dopuścił się bezczynności, to nie można jednak uznać, aby bezczynność ta miała charakter rażący. Bezczynność podmiotu obowiązanego, jak wynika z akt sprawy, a także z odpowiedzi na skargę, nie ma swojego źródła w działaniu organu, które można zinterpretować jako intencjonalne unikanie udzielenia informacji. Mając na uwadze charakter sprawy oraz jakkolwiek wadliwą to jednak terminową reakcję Rektora na wniosek, Sąd ten uznał, że nie zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny. Na gruncie tej sprawy jedynym bowiem zarzutem, który można słusznie postawić organowi jest wadliwa kwalifikacja charakteru wnioskowanej informacji, to jednak samo w sobie nie stanowi podstawy dla wymierzenia grzywny. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. Na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 28 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. mające wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie - mimo braku przesłanek ku temu i mimo nie wykazania w sposób należyty, że P. T., uprawniony jest do reprezentowania Komisji [...], mimo że w toku sprawy nie przedłożył prawidłowego dowodu, posiadającego walor dokumentu urzędowego albo chociażby prywatnego, z którego owo umocowanie mogłoby zostać wyinterpretowane przez sąd, a jednocześnie jest to tego rodzaju okoliczność, którą sąd winien badać z urzędu - nawet bez inicjatywy stron; - art. 25 § 1 i § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 26 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że Komisja [...] posiada zdolność sądową oraz wynikająca z tego zdolność procesową, mimo iż w toku pozostaje postępowanie o ustalenie, czy w ogóle doszło do powstania tego podmiotu, a zdolność sądowa jest okolicznością, którą sąd winien badać z urzędu - nawet bez inicjatywy stron; - art. 58 § 1 pkt 5) p.p.s.a. w zw. z art. 25-26 p.p.s.a. w zw. z art. 174 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodrzucenie skargi wniesionej przez podmiot nie posiadający zdolności sądowej i zdolności procesowej, a nadto w sytuacji niewykazania jednoznacznie dokumentem urzędowym lub chociażby prywatnym prawidłowego umocowania osób działających za Komisję [...] do działania w imieniu organizacji związkowej, a w konsekwencji wydanie orzeczenia wadliwego, bowiem przedłożone do skargi dokumenty rzekomo umocowujące reprezentanta są wadliwe; - art. 125 § 1 ust. 1) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania, mimo że istnieją tego rodzaju okoliczności, które skutkują koniecznością zawieszenia sprawy, tj. w toku sprawy przed Sądem Okręgowym w Krakowie, Wydział VIl Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie VII Po 9/25 (wcześniej IV Po 323/24), dotyczącej w szczególności ustalenia, że nie doszło do przekształcenia Komisji Zakładowej [...] w Komisję Międzyzakładową [...] oraz w przedmiocie, że uchwały tego podmiotu nie wywołują skutków prawnych w postaci utworzenia komisji międzyzakładowej i ukonstytuowania jej reprezentantów, których rozstrzygnięcie wpływa wprost na wynik niniejszej sprawy - a mianowicie, jeśli sąd ustali, że Komisja Międzyzakładowa nie ukonstytuowała się, to nie istnieje podmiot który w ogóle postępowanie zainicjował. A także poprzez niezawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia dochodzenia w sprawie 4137-4.DS.840.2025 prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Kraków – Śródmieście Wschód w Krakowie, i dochodzenia w sprawie 4136-4.Ds.1704.2024/MKF-D.4473/24, prowadzonego przez prokuraturę Rejonową Kraków - Prądnik Biały w Krakowie. Przy czym wszystkie ww. miały wpływ na wynik sprawy; - art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w szczególności dowodów potwierdzających, że żądane informacje stanowią informację publiczną; - art. 183 § 2 ust. 4 p.s.s.a. w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zw. z art. 19 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku przez Sąd, który ze względu na sposób wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i bezstronności; - art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ pozostawał bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżącego, podczas gdy organ w sytuacji, w której wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, nie był zobowiązany do wydania decyzji czy też umorzenia postępowania, a dokonane poinformowanie skarżącej o tym, iż żądane przez nią informacje nie stanowią informacji publicznych było zgodne z przepisami i nastąpiło w ustawowym terminie; - art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 100 zł, w sytuacji, gdy suma pieniężna jest nieadekwatna z punktu widzenia realizacji celu tego przepisu, w szczególności uwzględniając, że organ w sposób prawidłowy poinformował skarżącą o tym, iż wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznych, a także że skarżący nie wykazał, aby w związku z rzekomym i nierozpoznaniem jego sprawy doświadczył jakichkolwiek dolegliwości. 2) Na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zakres informacji żądanych przez Komisję [...] stanowi informacje publiczne w rozumieniu ww. ustawy. - art. 61 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie wykładni rozszerzającej, że prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje także dane, o które wnosiła skarżąca. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem te odnosiły się m.in. do nieważności postępowania i zdolności strony skarżącej do występowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zarzuty te rozpoznał w kolejności podanej w skardze kasacyjnej. Zarzuty 1) tiret pierwsze, drugie i trzecie zasługiwały na uwzględnienie – w części, w której skoncentrowane one były tym, że strona skarżąca nie wykazała w sprawie dostatecznie swojej zdolności sądowej i procesowej. Należy zauważyć, że do skargi Komisja Międzyzakładowa załączyła m.in. notarialnie poświadczone uchwałę nr KM.3.2025 Prezydium Komisji [...] z 5 marca 2025 r. oraz wypis z Rejestru Komisji Zakładowych, Międzyzakładowych i Środowiskowych oraz innych podstawowych jednostek organizacyjnych związku zarejestrowanych przy [...] z 5 maja 2025 r., a także niepoświadczoną kopię statutu Ogólnopolskiego Związku Zawodowego [...]. Problematykę zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadniczo reguluje art. 25 § 1-4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądową) mają: osoba fizyczna i osoba prawna, organ administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, a także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Z kolei jak stanowi art. 26 § 1 p.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną. Podmioty te mają jednak obowiązek wskazać podstawę swojego umocowania. W odniesieniu do strony skarżącej konieczne jest także odwołanie się do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t. jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 549), który stanowi, że związek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywają osobowość prawną z dniem zarejestrowania. Jak trafnie wskazano w wyroku Sądu Najwyższego z 16 lutego 2007 r.: "Przepis art. 15 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych [...] należy interpretować w taki sposób, że postanowienia statutu mają decydujące znaczenie dla ustalenia osobowości pewnej jednostek organizacyjnych. Przepis ten rozstrzyga jedynie o tym, od jakiego momentu nabywają osobowość prawną jednostki organizacyjne wskazane w statucie jako posiadające odrębną od samego związku osobowość prawną, a nie o tym, że wszystkie jednostki organizacyjne związku podlegają rejestracji przez sąd. Kwestia, od kiedy jednostka uzyskuje osobowość prawną zależy od treści statutu. Może to być zarówno moment rejestracji jednostki lub akceptacji i rejestracji danej, nowo utworzonej jednostki organizacyjnej przez zwierzchnie władze związku zawodowego (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 marca 1993 r., I PZP 73/93).". Z załączonej do akt sprawy nieuwierzytelnionej kopii statutu Ogólnopolskiego Związku Zawodowego [...] wynika, że związek tworzy mogące uzyskać osobowość prawną podstawowe jednostki organizacyjne, którymi są odpowiednio do swojej właściwości Komisje Zakładowe, Komisje Międzyzakładowe, Komisje Środowiskowe ora Koła związkowe (§ 2 ust. 4). Jednocześnie podstawowe jednostki organizacyjne Związku wskazane w § 2 ust. 4 nabywają osobowość prawną od dnia podjęcia uchwały Komisji Krajowej o nadaniu im w rejestrze podstawowych organizacji związkowych statusu jednostki posiadającej osobowość prawną (§ 4 ust. 2 statutu). Informację o nadaniu podstawowej jednostce organizacyjnej Związku jednostki posiadającej osobowość prawną lub o braku takiego statusu ujawnia się w wydanym na wniosek osoby zainteresowanej wypisie z rejestru podstawowych jednostek organizacyjnych Związku prowadzonego przy Komisji Krajowej (§ 4 ust. 3 statutu). Zaprezentowana treść statutu jednoznacznie wskazuje, że samo utworzenie podstawowej jednostki organizacyjnej nie przesądza jeszcze o uzyskaniu przez nią osobowości prawnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żaden z przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów nie pozwala jednocześnie na przyjęcie, aby Komisja [...] uzyskała osobowość prawną. W szczególności nie przesądza o tym nadesłany notarialnie uwierzytelniony odpis wypisu z Rejestru Komisji Zakładowych, Międzyzakładowych i Środowiskowych oraz innych podstawowych jednostek organizacyjnych związku zarejestrowanych przy [...]. Nie można pomijać nadto § 40 ust. 2 statutu, w którym uregulowano, że podstawowa jednostka organizacyjna wyłącznie reprezentuje Związek, bowiem: "Podstawowe jednostki organizacyjne Związku reprezentują Związek przed sądem samodzielnie, gdy przepisy prawa przyznają związkom zawodowym działającym w zakładzie pracy lub u innego podmiotu zatrudniającego prawo występowania do sądu z roszczeniami, w szczególności zaś dotyczy to spraw z zakresu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Upoważnienie do działania za związek w tych sprawach wynika z uchwały Prezydium podstawowej jednostki organizacyjnej Związku." W konsekwencji – na podstawie znajdujących się w aktach sprawie dokumentów – nie można było uznać, aby Komisja Międzyzakładowa [...] miała odrębną od samego związku osobowość prawną. Tym samym przedwczesne było przystąpienie do merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd Wojewódzki bez jednoznacznego ustalenia kwestii zdolności sądowej i zdolności procesowej strony skarżącej. Gdyby bowiem okazało się, że Komisja [...] nie posiada odrębnej od Ogólnopolskiego Związku Zawodowego [...] osobowości prawnej to skarga podlegałaby odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że Sąd Wojewódzki naruszył art. 25 § 1 i § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 26 § 1 p.p.s.a., a także art. 28 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 29 p.p.s.a. poprzez zaniechanie jednoznacznego ustalenia, czy Komisja [...] posiada zdolność sądową oraz zdolność procesową. Należy podkreślić, że kwestia ustalenia czy Komisja Międzyzakładowa posiada lub nie posiada osobowości prawnej nie jest możliwa na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów i twierdzeń stron, zaś zakres postępowania dowodowego koniecznego do wyjaśnienia tego zagadnienia jest na tyle rozległy i skomplikowany, że przeprowadzenie go przez Naczelny Sąd Administracyjny byłoby niecelowe. Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadza bowiem postępowania w całym zakresie, nie rozpoznaje sprawy na nowo, lecz kontroluje prawidłowość wyroku sądu pierwszej instancji, będąc związanym zarzutami skargi kasacyjnej. Przesądzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny powyższej, kluczowej w sprawie kwestii osobowości prawnej Komisji Międzyzakładowej pozbawiłoby nadto strony do zakwestionowania stanowiska Sądu w tym zakresie, a więc naruszałoby prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Powyższe uwagi determinują natomiast nieskuteczność na obecnym etapie zarzutów naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Brak było bowiem podstaw do zawieszenia postępowania skoro zasadniczym problemem w sprawie było niezweryfikowanie przez Sąd pierwszej instancji zdolności sądowej i procesowej strony skarżącej. Nadto Sąd pierwszej instancji nie miał wiedzy o podanych w skardze kasacyjnej postępowaniach, a więc siłą rzeczy nie mógł postępowania sądowego zawiesić z własnej inicjatywy, a organ posiadający stosowną wiedzę nie złożył w tej sprawie pisma lub wniosku. Przed rozstrzygnięciem kwestii posiadania zdolności sądowej i procesowej przez stronę skarżącą przedwczesne byłoby także odnoszenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w zakresie w jakim dotyczy on odrzucenia skargi wnioskodawcy. Tym bardziej przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutów materialnych skargi kasacyjnej oraz w istocie powiązanego z nimi zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zatem na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty 1) tiret czwarte, piąte, siódme i ósme, a także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Dodatkowo zauważyć należy, że zarzut ósmy okazał się o tyle chybiony, że Sąd pierwszej instancji nie przyznał stronie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 100 zł, lecz zasądził tę kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania, stosując przy tym zupełnie inne przepisy p.p.s.a. Zarzut 1) tiret szóste naruszenia art. 183 § 2 ust. 4 p.s.s.a. w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 45 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 19 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku przez Sąd, który ze względu na sposób wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i bezstronności nie zasługiwał na uwzględnienie. W uzasadnieniu tego zarzutu wskazano, że "w wydaniu zaskarżonego wyroku brał udział sędzia powołany na stanowisko na wniosek KRS wyłonionej po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją RP kadencji legalnie działającej Rady, stan ten stworzył więc podstawy do wątpliwości co do wpływu sił politycznych na powołanie sędziego". W żadnym miejscu autorka skargi kasacyjnej nie wskazała, którego członka składu orzekającego dotyczy zarzut. Nadto nie podała jakichkolwiek konkretnych zarzutów czy też twierdzeń, które sugerowałoby, że do zarzucanego wpływu sił politycznych na powołanie sędziego mogło in concreto dojść i że ma to jakikolwiek związek z niniejszą sprawą. Już z tych przyczyn zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony, a wręcz nie nadawał się do merytorycznej oceny z uwagi na jego oderwanie od niniejszej, konkretnej sprawy. Przede wszystkim zaś tego rodzaju wątpliwości strony mogą być badane jedynie w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, a nie w trybie art. 19 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 3 kwietnia 2023 r., I FPS 3/22, CBOSA), stąd też Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 19 p.p.s.a. w związku z ww. przepisami w sposób wskazany w zarzucie. W tym kontekście warto zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 24 marca 2026 r., C-521/21, w którym Trybunał ten orzekł m.in., że: Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że: nie stoją one na przeszkodzie uznaniu za "niezawisły i bezstronny sąd" składu orzekającego, w którym zasiada jednoosobowo sędzia powołany na swoje stanowisko w wyniku procedury powołania charakteryzującej się tym, że po pierwsze, kandydatura tego sędziego została zarekomendowana przez organ, który nie daje gwarancji niezależności wystarczających do tego, by wykluczyć w przekonaniu jednostek wszelkie uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości procedur powoływania sędziów, w których organ ten uczestniczy, a po drugie, uczestnicy tej procedury nominacyjnej nie mieli prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, jeżeli nie zachodzą inne istotne okoliczności dotyczące kontekstu tego postępowania, które miałyby taki charakter i wagę, że rozpatrywane łącznie mogłyby podważyć niezawisłość lub bezstronność wspomnianego sędziego. Nadto z orzecznictwa Trybunału wynika również, że okoliczność, iż KRS "w nowym składzie" nie daje gwarancji niezależności wystarczających do rozwiania wszelkich uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości procedur powoływania sędziów, w których uczestniczy, nie wystarcza sama w sobie do stwierdzenia naruszenia wymogów nieodłącznie związanych z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 Karty (por. wyrok z 22 lutego 2022 r., Openbaar Ministerie (Sąd ustanowiony ustawą w wydającym nakaz państwie członkowskim), C‑562/21 PPU i C‑563/21 PPU, EU:C:2022:100, pkt 75 i przytoczone tam orzecznictwo). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając z urzędu, nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 pkt 4) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 u.p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło