III OSK 2203/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 390/23 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 23 stycznia 2023 r. nr BD.RUZ.4219.14.2022.RB w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej "WSA w Bydgoszczy", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 390/23, oddalił skargę J. B. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej "Dyrektor Regionalny") z dnia 23 stycznia 2023 r., nr BD.RUZ.4219.14. 2022.RB, w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżący wnioskiem z dnia 15 lutego 2021 r. zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej "Dyrektor Zarządu") o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na: wykonanie urządzenia wodnego – obiektu służącego do ujmowania wód podziemnych – studni [...], z lokalizacją na działce o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...], powiat [...]; usługę wodną obejmującą pobór wód podziemnych z wyżej wymienionego ujęcia – studni [...]; szczególne korzystanie z wód obejmujące korzystanie z wód do nawadniania gruntów lub upraw, a także na potrzeby działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, w ilości większej niż średniorocznie 5m³ na dobę. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny oraz zaświadczenie Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...], o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia 21 listopada 2022 r., nr BD.ZUZ.2.4210.63.2021.DS., Dyrektor Zarządu, działając na podstawie art. 105 § 1 i art. 107 § 1-3 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie wnioskowanego urządzenia wodnego. Organ wskazał, że w podczas kontroli stwierdzono, iż na terenie przedmiotowej działki widoczna była obudowa z kręgów betonowych wyniesiona nad powierzchnię terenu, przykryta metalową pokrywą zamykaną na klucz z kominkiem wentylacyjnym, a wewnątrz widoczna była rura studzienna z wyprowadzonym rurociągiem wychodzącym z obudowy. Na rurze studziennej zawieszona była lina stalowa służąca do wpuszczania pompy. Rura studzienna nie była zabezpieczona przed przedostawaniem się zanieczyszczeń, nie była też wyposażona w głowicę ją osłaniającą. Nie stwierdzono zainstalowanego licznika ani nie stwierdzono poboru wód i nawadniania. Zdaniem Dyrektora Zlewni przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżący wykonał urządzenie wodne – studnię głębinową, służącą do poboru wód podziemnych, tj. studnię [...], bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący pismem z dnia 29 listopada 2021 r. złożył wyjaśniania, informując, iż nie dostrzega podstaw do wniesienia wniosku o legalizację urządzenia wodnego, ponieważ urządzenie wodne nie zostało wykonane; elementy konstrukcyjne zalegające na działce nie stanowią integralnej całości, przez co nie mogą być one wykorzystane w celu gospodarowania zasobami wodnymi. Dyrektor Zlewni przytoczył art. 16 pkt 65 lit. d, art. 389 pkt 6, art. 190 ust. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej "p.w.") i wyjaśnił, że w zaistniałym stanie faktycznym nie ma możliwości wydania decyzji udzielającej wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. Postępowanie stało się zatem bezprzedmiotowe. Na skutek odwołania skarżącego Dyrektor Regionalny, decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r., nr BD.RUZ.4219.14.2022.RB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu umarzającą postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, przytoczywszy art. 389 pkt 1, 2 i 6 oraz art. 190 p.w., zauważył, że kontrola przeprowadzona w dniu 16 września 2021 r. wykazała, iż wykonano obudowę z kręgów betonowych wyniesioną ponad powierzchnię terenu, przykrytą metalową pokrywą zamykaną na klucz, z kominkiem wychodzącym z obudowy, a na rurze stalowej zawieszona była lina stalowa służąca do wpuszczania pompy. Wewnątrz obudowy studni widoczny był również przewód elektryczny. Zdaniem organu odwoławczego, powyższego nie można uznać za "elementy konstrukcyjne pozostawione w miejscu planowanego obiektu służącego do ujmowania wód podziemnych" – w dokumentacji fotograficznej uwidoczniono zespolony obiekt tożsamy konstrukcyjnie i funkcjonalnie z rysunkiem nr 3 – "Obudowa i uzbrojenie studni głębinowej [...]", stanowiącym załącznik graficzny do operatu wodnoprawnego z lutego 2021 r. Jednocześnie Dyrektor Regionalny podkreślił, że nie ma możliwości bezkolizyjnego przeniesienia konstrukcji do innej lokalizacji, a jej wykonanie stanowi niewątpliwie wykonanie urządzenia wodnego, które służy do poboru wód podziemnych. Świadczy o tym wykonana obudowa, przyłącze wodociągowe, a także wyposażenie w przewód elektryczny służący do zasilania pompy oraz lina służąca do podwieszania pompy głębinowej. Tym samym otwór wiertniczy utracił charakter badawczo-eksploatacyjny i stał się urządzeniem wodnym. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor Zlewni prawidłowo ustalił stan faktyczny i właściwie rozeznał, iż doszło do wykonania urządzenia wodnego. W związku z tym organ I instancji nie mógł na podstawie art. 389 pkt 1, pkt 2 i pkt 6 p.w. rozpatrywać wniosku skarżącego o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych i zasadnie orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na fakt wykonania urządzenia wodnego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Dyrektora Regionalnego, organ I instancji nie mógł udzielić pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie już istniejącego urządzenia wodnego; nie mógł także udzielić pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne i szczególne korzystanie z wód związane z tym urządzeniem do czasu jego legalizacji w trybie art. 190 p.w. Art. 16 pkt 65 p.w. definiuje pojęcie urządzenia wodnego; z przepisu tego wynika wprost, że urządzenie wodne jest to urządzenie, które umożliwia korzystanie z zasobów wodnych. Należy przy tym rozróżnić pojęcia studni i otworu wiertniczego, który nie służy do korzystania z zasobów wodnych. Celem wykonania otworu wiertniczego jest poszukiwanie i rozpoznawanie wód podziemnych. Otwór wiertniczy traci charakter badawczo-eksploatacyjny po obudowaniu go oraz wyposażeniu w urządzenia służące do poboru wód. Fakt uzbrojenia otworu wiertniczego jest zatem równoznaczny ze zmianą jego statusu na urządzenie wodne służące do poboru wód. Otwór wiertniczy, na którym zamontowano oprzyrządowanie służące do ujmowania wód podziemnych, wykonano obudowę studni i zainstalowano przyłącze energetyczne, stanowi urządzenie wodne. Dyrektor Regionalny zaznaczył, że przed wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie likwidacji urządzenia wodnego należy umożliwić właścicielowi wystąpienie z wnioskiem o jego legalizację, co wynika wprost z art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne. Skarżący wniósł do WSA w Bydgoszczy skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego z dnia 23 stycznia 2023 r., zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 pkt 65 lit. d p.w. poprzez jego błędną wykładnię przez organ I i II instancji, a w konsekwencji uznanie, że elementy konstrukcyjne pozostawione na terenie działki o nr ewid. [...] stanowią "urządzenie wodne" w rozumieniu przepisów ustawy, podczas gdy zgromadzone elementy są niekompletne, niepołączone i w takim stanie nie mogą służyć do ujmowania wód, a otwór wiertniczy ma jedynie charakter badawczo-eksploatacyjny; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ I i II instancji postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a polegający na zaniechaniu przez organ II instancji ponownych oględzin nieruchomości w związku z powstałymi wątpliwościami dotyczącymi klasyfikacji elementów konstrukcyjnych pozostawionych na terenie działki, przez co wątpliwości tych ostatecznie nie rozstrzygnięto; b) art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez organ I i II instancji, w szczególności protokołu kontroli, w którym wprost wskazano, że m.in. "rura studzienna nie była wyposażona w głowicę", co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, polegających na uznaniu, że konstrukcja stanowi "urządzenie wodne", podczas gdy nie odpowiada ona kryteriom zakreślonym przez ustawę dla tego typu urządzeń; c) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ II instancji zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy decyzja ta, jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania, winna zostać uchylona, albowiem brak było podstaw do umorzenia postępowania, gdyż nie zaistniała przesłanka "bezprzedmiotowości" postępowania, a zatem sprawa powinna zostać przekazana organowi I instancji do ponownego merytorycznego rozpatrzenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Dyrektor Regionalny wniósł o oddalenie skargi. W dniu 2 sierpnia 2023 r. WSA w Bydgoszczy wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji zauważył, że problem w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy znajdujące się na działce urządzenie stanowi urządzenie wodne w rozumieniu p.w. i czy skarżący rozpoczął bez stosownego pozwolenia wodnoprawnego jego budowę. Na tak zadane pytanie WSA w Warszawie udzielił odpowiedzi pozytywnej. Z akt sprawy wynika bowiem, że podczas przeprowadzonej w dniu [...] września 2021 r. kontroli na przedmiotowej działce widoczna była obudowa z kręgów betonowych wyniesiona nad powierzchnię terenu, przykryta metalową pokrywą zamykaną na klucz z kominkiem wentylacyjnym; wewnątrz widoczna była rura studzienna z wyprowadzonym rurociągiem wychodzącym z obudowy, a na rurze tej zawieszona była lina stalowa służąca do wpuszczania pompy. Ponadto rura studzienna nie była zabezpieczona przed przedostawaniem się zanieczyszczeń i nie była wyposażona w głowicę ją osłaniającą; nie stwierdzono również zainstalowanego licznika oraz poboru wód i nawadniania. Z kolei z wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego wynika, że zakres planowanej inwestycji obejmował m.in. wykonanie obudowy wraz z uzbrojeniem. Obudowa miała być wykonana z kręgów żelbetowych i miała obejmować również kominek wentylacyjny i płytę żelbetową nadstudzienną (czyli metalową pokrywę opisaną w trakcie kontroli). Zestawiając zatem zakres faktycznie wykonanych robót oraz zakres planowanej inwestycji, WSA w Bydgoszczy stwierdził, że skarżący wykonał znaczną część prac objętych wnioskiem, tj. przede wszystkim została wykonana obudowa studni. Natomiast to, iż nie zostały jeszcze wykonane wszystkie objęte wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego elementy inwestycji, nie ma wpływu na prawidłowe ustalenia organów, że część prac objętych tym wnioskiem została wykonana. Skarżący wykonał urządzenie wodne, jakim jest niewątpliwie studnia, bez stosownego pozwolenia. W takiej sytuacji zastosowanie może znaleźć art. 190 ust. 1 Prawa wodnego, co wymaga jednak wszczęcia odrębnego postępowania. Skoro skarżący wykonał urządzenie wodne bez stosownego pozwolenia, nie było możliwe kontynuowanie postępowania z wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Decyzja organu I instancji, umarzająca postępowanie, oparta została zasadnie na podstawie zawartej w art. 105 § 1 k.p.a. Brak przedmiotu postępowania świadczy o trwałej (nieusuwalnej) przeszkodzie do jego kontynuowania i wydania przez organ decyzji merytorycznej konkretyzującej prawa i obowiązki stron. Zachodzi przypadek następczej bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn faktycznych. Zdaniem WSA w Bydgoszczy zarzuty skargi były bezzasadne, nie było celowe dokonywanie ponownych oględzin przedmiotowej studni, bowiem de facto skarżący nie kwestionował ustaleń z kontroli, a jedynie polemizował z wyciągniętymi na ich podstawie wnioskami. Pismem z dnia 15 listopada 2023 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 390/23, wywiódł skarżący (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 pkt 65 lit. d p.w. poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji uznanie, iż elementy konstrukcyjne pozostawione na terenie działki o nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...], powiat [...] stanowią "urządzenie wodne" w rozumieniu przepisów ustawy, podczas gdy zgromadzone elementy są niekompletne, niepołączone i w takim stanie nie mogą służyć do ujmowania wód, a otwór wiertniczy ma jedynie charakter badawczo-eksploatacyjny, przez co doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi na decyzję umarzającą postępowanie w sprawie, w sytuacji kiedy skarga winna zostać uwzględniona przez Sąd, a zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca winny zostać uchylone; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie wadliwej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – w szczególności protokołu kontroli nr [...] znak sprawy: [...], w którym wprost wskazano, iż m.in. "rura studzienna nie była wyposażona w głowicę", a tym samym konstrukcja nie mogła stanowić "urządzenia wodnego", gdyż nie odpowiada ona kryteriom zakreślonym przez ustawę dla tego typu urządzeń – a tym samym oddalenie skargi na decyzję umarzającą postępowanie w sprawie, w sytuacji kiedy skarga winna zostać uwzględniona przez Sąd, a zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca winny zostać uchylone; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez bezkrytyczne uznanie, iż organy administracyjne tak I, jak i II instancji prowadziły postępowanie z poszanowaniem zasady zaufania do organów władzy publicznej, a także podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, czyniąc przy tym prawidłowe i niepozostawiające żadnych wątpliwości ustalenia faktyczne – a tym samym oddalenie skargi na decyzję umarzającą postępowanie w sprawie, w sytuacji kiedy skarga winna zostać uwzględniona przez Sąd, a zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca winny zostać uchylone; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy w sprawie nie doszło do zaistnienia przesłanki "bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego", a tym samym zaskarżona decyzja administracyjna organu II instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji winny zostać uchylone w całości. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych wniosków i zarzutów. Pismem z dnia 12 lutego 2024 r. Dyrektor Regionalny wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, podniesiono w niej bowiem zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Uchybienia przepisom postępowania mogą być skutecznie podnoszone, jeśli jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie wykaże, że mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r., III OSK 1167/22). Za punkt wyjścia do konstruowania wszystkich zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie przyjął art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – tymczasem przepis ten w ogóle nie był przez Sąd I instancji stosowany i tym samym w założeniu nie mógł być przezeń naruszony. "W przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego postanowienia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a." (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2024 r., III OSK 117/24). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że organ nie naruszył wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego statuujących zasady ogólne (zasadę praworządności – art. 6, zasadę prawdy materialnej – art. 7, zasadę budzenia zaufania do władzy publicznej – art. 8) tudzież regulujących ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.). Kluczowe ustalenia faktyczne obejmujące opis stanu rzeczy na działce skarżącego (istnienie obudowy z kręgów betonowych wyniesionej nad powierzchnię terenu, przykrytej metalową pokrywą zamykaną na klucz z kominkiem wentylacyjnym, wewnątrz której znajduje się rura studzienna z wyprowadzonym rurociągiem i na której zawieszona jest lina stalowa służąca do wpuszczania pompy; brak zabezpieczenia rury, brak głowicy i licznika) – zostały poczynione prawidłowo, na podstawie w pełni miarodajnych dowodów w postaci protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej. Dowody te składają się na kompletny i wystarczający materiał dowodowy, toteż nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowych oględzin – tym bardziej, że zarzuty skarżącego kasacyjnie tak naprawdę oscylowały i nadal oscylują nie tyle wokół ściśle rozumianych ustaleń faktycznych, ile wokół ich kwalifikacji prawnej. W myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zdaniem skarżącego kasacyjnie doszło do naruszenia tego przepisu, ponieważ nie zaistniała przesłanka "bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego". W zrelatywizowanej do tego zarzutu części uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazano, że "przedmiot postępowania zachowuje przymiot aktualności", ponieważ "urządzenie wodne nie zostało w istocie wykonane". Zarzut, o którym mowa, ma zatem charakter wtórny i jest ujmowany jako konsekwencja pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zmierzających do zakwestionowania ustalenia, iż do uprzedniego wykonania urządzenia wodnego doszło. Siłą rzeczy – skoro wspomniane zarzuty okazały się niezasadne – również on nie może odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ skarżący kasacyjne zarzuca zaskarżonemu wyrokowi również naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), warto zaznaczyć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2024 r, III OSK 5384/21). Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię z istoty rzeczy dokonywana jest w płaszczyźnie normatywnej, toteż zasadniczo liczą się tylko argumenty nawiązujące do brzmienia odnośnych przepisów. Ma ona w pewnym sensie charakter abstrakcyjny i jest w dużej mierze autonomiczna wobec okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Te okoliczności faktyczne mogą mieć znaczenie – choć w każdym przypadku to znaczenie jest inne – przy ocenie zasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania oraz przez ocenie zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Odnosząc się, z uwzględnieniem powyższych uwag, do zarzutu naruszenia 16 pkt 65 lit. d. p.w. ("ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych rozumie się przez to urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych") – wypada zauważyć, że treść tego zarzutu w istocie w ogóle nie naprowadza na błędną wykładnię (rozumienie) odnośnego przepisu. Nieprawidłowość polegającą, zdaniem skarżącego kasacyjnie, na "uznaniu, iż elementy konstrukcyjne pozostawione na terenie działki (...) stanowią »urządzenie wodne« w rozumieniu przepisów ustawy" – można by potencjalnie kwalifikować jako niewłaściwe zastosowanie wchodzącego w rachubę przepisu. Tak czy inaczej jednak zarzut, o którym mowa, jest niezasadny, bowiem Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował 16 pkt 65 lit. d. p.w. i prawidłowo go zastosował w procesie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji zasadnie przyjął, że roboty, które w operacie wodnoprawnym były przedstawione jako zamierzone, w rzeczywistości zostały już uprzednio w zasadniczej części wykonane, a obiekt znajdujący się na działce skarżącego – w takim stanie, w jakim był podczas kontroli – miał już znamiona urządzenia wodnego (studni). Na tę ocenę nie mógł mieć wpływu brak pomniejszych elementów, w szczególności głowicy. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.