III OSK 2434/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-06-27

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Piotr Korzeniowski, Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja ekologiczna, która nie spełnia przesłanek do udziału w postępowaniu na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, może być dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. jako organizacja społeczna, jeśli postępowanie to nie wymaga udziału społeczeństwa?
Ratio decidendi
Organizacja ekologiczna, która nie spełnia przesłanek do udziału w postępowaniu na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, może być dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. jako organizacja społeczna, o ile spełni wymogi określone w tym przepisie. Dotyczy to sytuacji, gdy postępowanie nie wymaga udziału społeczeństwa. Sąd I instancji zasadnie uchylił decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, ponieważ organ odwoławczy nie zbadał, czy organizacja spełnia przesłanki z art. 31 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wójta Gminy G. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stowarzyszenie [...] wniosło odwołanie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie umorzyło, uznając, że Stowarzyszenie nie jest stroną postępowania, ponieważ nie wymagało ono udziału społeczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję SKO, uznając, że organizacja ekologiczna może być dopuszczona do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. SKO wniosło skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie. Oddalił wniosek uczestnika postępowania Z.W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 756/19 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek uczestnika postępowania Z.W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 756/19, którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - umorzenia postępowania odwoławczego oraz zasądzono od organu na rzecz Stowarzyszenia [...] zwrot kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] sierpnia 2018 r., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 84 ust. 1, 2, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm. - tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji - dalej jako: u.o.u.i.o.ś.) oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 71), po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez Z.W., stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła betoniarskiego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr geod. [...], obręb K. W uzasadnieniu podano, że wniosek wraz z załączoną dokumentacją przesłano do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie celem wydania opinii co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organy te nie stwierdziły potrzeby przeprowadzenia tej oceny. Wskazano, że skala i rodzaj planowanej inwestycji kwalifikuje ją w oparciu o § 3 ust 1 pkt 21 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. Wyjaśniono, że przy analizie wniosku uwzględniono łącznie uwarunkowania ujęte w art. 63 ust 1 pkt 1-3 u.o.u.i.o.ś. Biorąc pod uwagę opinie organów oraz uwarunkowania określone w art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. organ postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. stwierdził, iż może odstąpić od potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podano, ze na żadnym etapie postępowania nie ograniczono możliwości udziału w postępowaniu organizacji ekologicznych. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r. Stowarzyszenie [...] Oddział Wojewódzki [...] z siedzibą w K. zgłosiło chęć uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu i pismem z dnia [...] lipca 2018 r. poinformowano wnioskodawcę o włączeniu go do kręgu stron prowadzonego postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. W toku postępowania Stowarzyszenie nie złożyło uwag dotyczących planowanej inwestycji. Od decyzji tej odwołało się Stowarzyszenie zarzucając naruszenie: - art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.u.i.o.ś. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstaw faktycznych i prawnych, na podstawie których stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; - art. 63 ust. 1 pkt 1 lit b u.o.u.i.o.ś. przez brak uwzględnienia powiązań inwestycji z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać inwestycja, - art. 63 ust. 1 pkt 1 lit d u.o.u.i.o.ś. przez ogólnikowe stwierdzenie, że w związku z planowanym przedsięwzięciem emitowane będą do środowiska zanieczyszczenia, odpady przy jednoczesnym braku stwierdzenia wpływu przedsięwzięcia na stan powietrza atmosferycznego, gospodarkę ściekową, w tym wody opadowe i roztopowe; - art. 74 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.u.i.o.ś. przez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku określenia przez inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia zagadnień związanych ze stanem powietrza atmosferycznego w obrębie planowanej inwestycji, w szczególności emisji (maksymalnej i średniej) pyłu PM-10 z emitorów w postaci trzech silosów na cement oraz mieszalnika, co tym samym uniemożliwia ocenę czy wartości emitowanych zanieczyszczeń nie przekraczają określonych przepisami norm. Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, na podstawie art. 44 ust. 1 i 2 w zw. z art. 79 ust. 1 i art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podano, że w piśmie inwestora złożonym w toku postępowaniu odwoławczego zakwestionowano uprawnienie Stowarzyszenia do wniesienia odwołania, gdyż organizacja ekologiczna nie powinna być dopuszczona do udziału w postępowaniu wtedy, gdy wydana zostaje decyzja stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podano także, że Oddział Stowarzyszenia w K. został założony dopiero w lutym 2018 r., a zatem nie prowadzi działalności statutowej przez okres minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że w sprawach prowadzonych na podstawie u.o.u.i.o.ś. organizacje ekologiczne mogą uczestniczyć na prawach strony oraz wnosić odwołania od decyzji jedynie w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Z art. 79 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. wynika, iż przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stwierdzany jest w drodze postanowienia (art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś.). Organ pierwszej instancji odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a zatem przedmiotowe postępowanie nie wymaga udziału społeczeństwa. W związku z tym nie mogą w nim uczestniczyć na prawach strony organizacje ekologiczne, a tym bardziej nie mogą wnieść odwołania od decyzji. Wskazano ponadto, że art. 44 ust. 1 i 2 u.o.u.i.o.ś. stanowi lex specialis w stosunku do art. 31 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosło Stowarzyszenie zarzucając naruszenie: - art. 44 ust. 1 i 2 w zw. z art. 79 ust. 1 i art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji prowadziło do umorzenia postępowania odwoławczego, podczas gdy skarżącemu, jako organizacji społecznej (ekologicznej) przysługiwało uprawnienie do wniesienia odwołania; - art. 31 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie, co w konsekwencji prowadziło do uznania, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do wniesienia odwołania od decyzji; - art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym w szczególności dotyczących przysługiwania skarżącemu uprawnienia do zainicjowania postępowania odwoławczego, - art. 80 k.p.a przez brak rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim karty informacyjnej przedsięwzięcia. W związku z tym Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powyższe zarzutu rozwinięto. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zaskarżonym wyrokiem uznając skargę za usprawiedliwioną, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu wyroku, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania administracyjnego, stanowiska organu i strony Sąd I instancji wskazał, że art. 44 u.o.u.i.o.ś. reguluje uprawnienia organizacji ekologicznych w sprawach prowadzonych z udziałem społeczeństwa, przytaczając jednocześnie jego treść. Niewątpliwie przepis ten ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do art. 31 § 1 k.p.a., który reguluje udział organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym. Mając jednak na uwadze powszechnie przyjęte reguły wykładni, uznać należy, że normy, które wyłączają bądź modyfikują stosowanie art. 31 k.p.a., a więc stanowią leges specialis wobec tego przepisu, mają charakter wyjątków i z tego względu niedopuszczalna jest ich wykładnia rozszerzająca. Powołany przepis art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. nie reguluje kwestii udziału organizacji ekologicznych we wszystkich postępowaniach prowadzonych na podstawie u.o.u.i.o.ś., a jedynie w postępowaniach z udziałem społeczeństwa. Zatem niewątpliwie w odniesieniu do tego rodzaju postępowań art. 31 § 1 k.p.a nie będzie miał zastosowania. O tym, czy dane postępowanie prowadzone na podstawie u.o.u.i.o.ś. jest postępowaniem z udziałem społeczeństwa określa konkretny przepis. Z treści art. 79 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. wynika jednoznacznie, że w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach udział społeczeństwa w postępowaniu wymagany jest w przypadku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skoro zatem decyzja organu I instancji stwierdzała brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to takie postępowanie nie wymagało udziału społeczeństwa. Tym samym w postępowaniu tym nie miał zastosowania także art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś., dotyczący uprawnienia organizacji ekologicznej. Nie oznacza to jednak, że w przypadku takiego postępowania udział jakiejkolwiek organizacji społecznej jest wykluczony. Zważyć bowiem należy, że organizacja ekologiczna, to także organizacja społeczna. W myśl bowiem art. 3 ust. 1 pkt 10 u.o.u.i.o.ś. organizacja ekologiczna jest organizacją społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska. Nie ulega także wątpliwości, że organizacja ekologiczna będzie traktowana jako organizacja społeczna w postępowaniach prowadzonych w oparciu o przepisy innych ustaw. Skoro zatem w przedmiotowym postępowaniu art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. nie miał zastosowania, to w zakresie udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym zastosowanie winien znaleźć art. 31 § 1 k.p.a. Zatem w postępowaniach prowadzonych w trybie u.o.u.i.o.ś., które nie wymagają udziału społeczeństwa, organizacja ekologiczna może być dopuszczona do udziału w sprawie jako organizacja społeczna, o ile spełni wymogi określone w art. 31 § 1 k.p.a. Odnosząc następnie powyższe rozważania do sprawy stanowiącej przedmiot skargi Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że skarżące Stowarzyszenie nie może być stroną postępowania. Nie wyjaśnił jednak, czy nie zostały spełnione wymogi określone w art. 31 § 1 k.p.a. zwłaszcza w sytuacji, gdy w swoim wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie skarżący powołał się na ten przepis. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wnosząc w oparciu o art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, mogące w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy: - art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu, iż w sytuacji gdy nie są spełnione przesłanki z art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. zastosowanie ma przepis art. 31 § 1 k.p.a.,  - art. 151 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu normy tego przepisu, pomimo iż skarga, jako nieuzasadniona, winna zostać oddalona. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w ocenie Kolegium, stanowisko Sądu I instancji nie może być zaakceptowane. Przepis art. 44 ust. 1 i 2 u.o.u.i.o.ś. stanowi lex specialis w stosunku do art. 31 k.p.a. W sytuacji gdy postępowanie prowadzone jest bez udziału społeczeństwa, nie mogą w nim uczestniczyć na prawach strony organizacje ekologiczne, a tym bardziej nie mogą wnieść odwołania od decyzji. W takiej sytuacji nie ma zastosowania art. 31 § 1 k.p.a. Jednocześnie podniesiono, że Kolegium podziela tok rozumowania oraz argumentację wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 19 czerwca 2018 r. o sygn. akt II OSK 3086/17 i 27 kwietnia 2016 r., sygn. II OSK 2037/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 października 2016 r. o sygn. akt II SA/Łd 103/16. W piśmie noszącym datę [...] luty 2020 r. złożonym bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego uczestnik postępowania Z.W. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie od Stowarzyszenia [...] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie tym uczestnik postępowania podzielił stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie nie zasługiwała na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś., zgodnie z którym organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. W takiej sytuacji przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. stanowi lex specialis wobec przepisu art. 31 k.p.a. (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2016 r., II OSK 524/15, z 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1909/21). Wynika to z tego, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa, do których niewątpliwie należy postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Ponadto, dotyczy on wyłącznie organizacji ekologicznych, a zatem organizacji społecznych, których statutowym celem jest ochrona środowiska (art. 3 ust. 1 pkt 10 u.o.u.i.o.ś.). Inaczej określono również przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu tego rodzaju organizacji ekologicznej, ponieważ rozpoznając wniosek złożony na podstawie art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. właściwy organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do badania, czy za dopuszczeniem danej organizacji społecznej będącej organizacją ekologiczną przemawia interes społeczny. Temu uproszczeniu dostępu organizacji ekologicznej do postępowania wymagającego udziału społeczeństwa towarzyszy jednak warunek, żeby organizacja ta prowadziła działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Jednocześnie norma z art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. w sposób wyraźny wyłącza stosowanie art. 31 § 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej innej osoby, zawiadamia o tym organizację społeczną, jeżeli uzna, że może ona być zainteresowana udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe, i gdy przemawia za tym interes społeczny. Jednym ze źródeł cytowanej regulacji, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1909/21 są zobowiązania Polski wynikające z art. 9 Konwencji z Aarhus. Zgodnie z art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, umowy międzynarodowe są częścią krajowego porządku prawnego i muszą być stosowane w polskim porządku prawnym. W przypadku Konwencji z Aarhus są to normy sformułowane bardzo ogólnie, które wymagają konkretyzacji w systemach prawnych państw, które podpisały tę Konwencję. Wynika to jednoznacznie z przepisów art. 9 ust. 1-5 Konwencji, które przewidziały wprowadzenie do systemów prawnych państw członkowskich szczegółowych procedur odwoławczych umożliwiających rozpoznanie sprawy przez sąd lub inny niezależny i bezstronny organ powołany z mocy ustawy. Realizacja tych obowiązków nastąpiła m.in. w art. 44 ustawy środowiskowej, która to ustawa dokonała ponadto wdrożenia siedmiu dyrektyw Wspólnot Europejskich, w tym dyrektywy Rady 85/337/EWG z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U.UE.L.1985.175.40), obecnie zastąpionej przez dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.2012.26.1). Należy również pamiętać, że art. 58 ust. 1 Konstytucji RP zapewnia każdemu wolność zrzeszania się, co stanowi źródło tworzenia organizacji społecznych i ich uprawnień wynikających między innymi z art. 31 k.p.a. Jak już wyżej wskazano, norma z art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. stanowi lex specialis wobec art. 31 k.p.a., co zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali wyłącza stosowanie art. 31 k.p.a., jeżeli w danej sprawie znajduje zastosowanie art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. Nie oznacza to jednak, że dana organizacja społeczna nie może występować w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa na zasadach ogólnych, wynikających z art. 31 k.p.a., o ile oczywiście spełni przesłanki wynikającego z tego przepisu. Odmienne stanowisko wykluczałoby możliwość udziału w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa dopuszczenia innych niż organizacje ekologiczne organizacji społecznych, co jest oczywiście niedopuszczalne. U.o.u.i.o.ś. zawiera szereg rozwiązań szczególnych, ale nadal jest to w tych sprawach postępowanie prowadzone w trybie i na podstawie przepisów k.p.a., które regulują dostęp do postępowania organizacji społecznych. Jeżeli zatem dana organizacja społeczna domaga się udziału w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa, powołując się przy tym na art. 31 ust. 1 k.p.a., to brak jest podstaw do odmowy zastosowania tego przepisu tylko z tego powodu, że regulamin lub statut tej organizacji pozwala zakwalifikować ją do organizacji ekologicznych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 u.o.u.i.o.ś. Przepisy u.o.u.i.o.ś. nie wyłączają w żaden sposób możliwości zastosowania art. 31 k.p.a. w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa, poza wyraźnym wyłączeniem art. 31 ust. 4 k.p.a., które ma zastosowanie wyłącznie w przypadku wniosku organizacji ekologicznej złożonego na podstawie art. 44 u.o.u.i.o.ś. Powyższe oznacza, że zarzut kasacyjny naruszenia art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. oraz art. 31 § 1 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Tym samym brak było podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. który stanowi o oddaleniu skargi wniesionej na decyzję w przypadku stwierdzenia, że nie posiada ona usprawiedliwionych podstaw. Zasadnie Sąd I instancji zastosował art. 144 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w związku z naruszeniem przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego dotyczących wykładni przepisu art. 44 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. i art. 33 § 1 k.p.a. oraz przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić. Z uwagi zaś na treść art. 203 p.p.s.a. brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku uczestnika postępowania Z.W. zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. o zasądzenie od Stowarzyszenia [...] na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło