III OSK 2614/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 244/23 w sprawie ze skargi K.P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 10 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nagrody rocznej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 20 lipca 2023 r., III SA/Gd 244/23, po rozpoznaniu skargi K.P. (dalej: "skarżący") na rozkaz personalny Komendant Wojewódzkiego Policji w [...] z 10 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie nagrody rocznej, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 4 stycznia 2023 r., nr [...] Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej: "Komendant PP", "organ pierwszej instancji") orzeczeniem z 25 stycznia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 135fa ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882, dalej: "ustawa o Policji"), uznał skarżącego winnym tego, że w okresie 6 – 13 grudnia 2021 r., będąc zobowiązanym w terminie 7 dni do złożenia wniosku w sprawach osobowych bezpośredniemu przełożonemu, wniosek przedłożył 23 grudnia 2021 r., czym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1113). Za zarzucany czyn wymierzono skarżącemu karę upomnienia. Ponadto orzeczeniem Komendanta PP z 28 marca 2022 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji, skarżący został uznany winnym tego, że naruszył § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1113), w ten sposób, że 27 lutego 2022 r. spóźnił się do służby nie informując bezpośredniego przełożonego o okoliczności możliwej do przewidzenia, co stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej, poprzez zaniechanie czynności służbowej, to jest o czyn z art. 134 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Za zarzucany czyn wymierzono skarżącemu karę upomnienia. Obydwa wyżej opisane orzeczenia zapadły w następstwie pisemnych oświadczeń skarżącego wyrażającego wolę ukarania karą dyscyplinarną upomnienia bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego. Rozkazem personalnym z 4 stycznia 2023 r., [...], Komendant PP obniżył skarżącemu nagrodę roczną za rok 2022 o 30%. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej: "Komendant WP", "organ drugiej instancji") rozkazem personalnym z 10 marca 2023 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozkazu Komendant WP wskazał, że w myśl art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji nagrodę roczną obniża się policjantowi w przypadku naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnym zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obniżenie może nastąpić w granicach od 20 do 50 %, o czym stanowi ust. 6 art. 110 ww. ustawy. W ocenie organu drugiej instancji, zatarcie kary wymierzonej z tytułu naruszenia obowiązków służbowych w roku, za który ma być przyznana nagroda nie stanowi przeszkody do obniżenia nagrody. Zdaniem Komendanta WP, mimo zatarcia karalności orzeczenie dyscyplinarne pozostaje w obrocie prawnym. Zatarcie karalności nie przekreśla bowiem faktu, że w roku kalendarzowym, za który przyznaje się nagrodę, naruszenie dyscypliny służbowej istniało rzeczywiście i prawnie. Powoduje natomiast, że z tą chwilą nie jest już możliwe dokonywanie ocen nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza w pryzmacie jego uprzedniej karalności, traktowanej już jako niebyła. Komendant WP wskazał nadto, że chybiony był argument skarżącego, że obniżenie nagrody rocznej możliwe jest wyłącznie przy przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego. W ocenie organu drugiej instancji, taki pogląd powodowałby akceptację nierównego traktowania policjantów, gdyż policjant ukarany karą dyscyplinarną byłby uprzywilejowany w stosunku do policjanta ukaranego po prawomocnie zakończonym postępowaniu, co zdaniem Komendanta WP byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 20 lipca 2023 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że prawo do nagrody rocznej uwarunkowane jest należytym wykonywaniem przez policjanta nałożonych na niego obowiązków, w tym przestrzegania dyscypliny służbowej. Z ustawy o Policji wynika wprost, że uprawnienie do otrzymywania przez policjantów nagrody rocznej, tj. 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym za który nagroda przysługuje, jest jednym z przejawów szczególnego statusu tych funkcjonariuszy. Stanowi ono rekompensatę za trudy i niebezpieczeństwo związane z ich codzienną służbą. Powiązane jest ono jednak nie tylko z faktycznym, ale i prawidłowym wykonywaniem służby w ciągu roku, a nie tylko istnieniem w tym czasie stosunku służbowego. Instytucja obniżenia (art. 110 ust. 5) bądź pozbawienia (art. 110 ust. 7) nagrody rocznej cechuje się z kolei obligatoryjnością, co oznacza, że organ Policji w momencie stwierdzenia ustawowych przesłanek, zobowiązany jest do podjęcia odpowiedniej decyzji o obniżeniu bądź pozbawieniu nagrody rocznej. Sąd Wojewódzki odnotował, że nie ma sporu co do tego, że skarżący został ukarany dwukrotnie karą dyscyplinarną upomnienia, a fakt popełnienia przewinień dyscyplinarnych został stwierdzony w prawomocnych orzeczeniach. Sporne w sprawie jest to, czy wobec wydania tych orzeczeń w oparciu o regulację art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji Komendant PP mógł obniżyć skarżącemu nagrodę roczną za rok 2022. Oceniając tę kwestię, Sąd pierwszej instancji wskazał, że ideą postępowania, o którym mowa w art. 135fa ustawy o Policji, jest wydanie przez przełożonego dyscyplinarnego orzeczenia bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego, jeżeli okoliczności popełnionego czynu i wina policjanta nie budzą wątpliwości oraz nie zachodzi potrzeba wymierzenia kary dyscyplinarnej surowszej niż nagana. Sąd Wojewódzki podkreślił przy tym, że oświadczenia skarżącego nie obligowały w żaden sposób przełożonego dyscyplinarnego do wydania orzeczeń w trybie art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji. Skoro zaś przełożony dyscyplinarny dwukrotnie uznał, że takie orzeczenia względem skarżącego mogą być wydane, to wobec skarżącego nie przeprowadzono dwóch odrębnych postępowań dyscyplinarnych (w tzw. trybie klasycznym). Co nadto istotne, w przypadku skarżącego, jego odpowiedzialność dotyczyła popełnienia czynów polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej (art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji - zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy), mających znamiona niewłaściwego postępowania. Ponadto zdaniem Sądu Wojewódzkiego, w realiach sprawy znaczenie mogło mieć jedynie przewinienie z roku 2022 stwierdzone orzeczeniem nr [...]. Orzeczenie nr [...] dotyczyło bowiem czynu z roku 2021, a zatem z roku, którego nie dotyczyła nagroda. Sąd Wojewódzki podkreślił ponadto, że zgodnie z art. 134a ustawy o Policji kara upomnienia i kara nagany oznaczają wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania, a z art. 135q ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji wynika, że kara dyscyplinarna upomnienia podlega zatarciu po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia tej kary. Zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie kary za niebyłą (zgodnie z art. 135q ust. 1 ustawy o Policji) oraz powoduje usunięcie z akt osobowych policjanta orzeczenia o ukaraniu (art. 135q ust. 7 zd. 1 tej ustawy.) W ocenie Sądu pierwszej instancji, zatarcie kary dyscyplinarnej niweczy skutki związane z ukaraniem policjanta w tym sensie, że nie jest możliwe powoływanie się na ten fakt. Wywołuje bowiem ono konsekwencje w sferze prawnej, gdyż tworzy fikcję niekaralności policjanta, wykluczającą możliwość stwierdzenia, że popełnił on określone przewinienie dyscyplinarne. W tym świetle, wcześniejsze zatarcie skazania, mające miejsce przed datą wydania orzeczenia o obniżeniu nagrody rocznej, skutkuje brakiem podstaw faktycznych do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej. Od powyższego wyroku Komendant WP wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., poprzez ich zastosowanie, wynikające z przyjęcia, że art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji został przez organy naruszony, co spowodowało wydanie wyroku uwzględniającego skargę, w sytuacji, gdy zaskarżone decyzje wydane w oparciu o tenże przepis winny prowadzić do oddalenia skargi; a także, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 135fa ust 1 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wydanie przez przełożonego orzeczenia dyscyplinarnego bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego nie następuje w ramach postępowania dyscyplinarnego, podczas gdy prawidłowe rozumienie przepisu winno prowadzić do wniosku, że wydanie przez przełożonego orzeczenia dyscyplinarnego bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego stanowi ograniczone do wydania orzeczenia dyscyplinarnego, postępowanie dyscyplinarne, - art. 110 ust 5 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż w sformułowaniu popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym nie mieści się popełnienie przewinienia dyscyplinarnego stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem o ukaraniu karą dyscyplinarną, podczas gdy prawidłowe rozumowanie przepisu winno prowadzić do uznania, że wydanie orzeczenia o ukaraniu karą dyscyplinarną bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego stanowi przypadek stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym, popełnienia przewinienia dyscyplinarnego skutkujące obniżeniem nagrody rocznej, - art. 110 ust. 8 pkt 1 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że w realiach sprawy znaczenie mogło mieć jedynie przewinienie z roku 2022 stwierdzone orzeczeniem nr [...], bowiem orzeczenie nr [...] dotyczyło przewinienia dyscyplinarnego z 2021 r., podczas gdy właściwe jego zastosowanie winno skutkować przyjęciem, że w realiach sprawy znaczenie ma zarówno przewinienie z roku 2022 stwierdzone orzeczeniem nr [...] z 27 lutego 2022 r., jako przewinienie dyscyplinarne popełnione w roku, za który nagroda roczna przysługuje, jak i orzeczenie nr [...]z 2 stycznia 2022 r., dotyczące przewinienia dyscyplinarnego popełnionego w 2021 r., bowiem w sytuacji gdy nagroda roczna została już wypłacona (a w realiach sprawy za 2021 została wypłacona) to obniżenie prawa do nagrody rocznej następuje za rok, w którym postępowanie dyscyplinarne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, - art. 135q ust. 1, 2 pkt 1 oraz ust. 7 ustawy o Policji, przez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do przyjęcia, że zatarcie kary dyscyplinarnej tworzy fikcję niekaralności policjanta, wykluczającą możliwość powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, podczas gdy okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej, bowiem instytucja zatarcia kary dyscyplinarnej nie ma wpływu na zasady nabywania prawa oraz ustalania wysokości nagrody rocznej. Z uwagi na powyższe zarzuty Komendant WP wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z: 5 maja 2004 r., FSK 6/04; 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12; 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., podobnie zresztą jak art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1, czy też art. 151 i art. 161 § 1 p.p.s.a., ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepis nie może więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA z: 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). W przedmiotowej sprawie skarżący kasacyjnie organ powiązał naruszenie powyższego przepisu z przepisem art. 135 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu okazał się pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z jego treścią sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten ma charakter wynikowy, ponieważ jego zastosowanie uwarunkowane jest uwzględnieniem skargi przez sąd pierwszej instancji (por. wyroki NSA z: 20 grudnia 2022 r., II OSK 2296/21; 1 lutego 2023 r. , II GSK 1269/19; 5 stycznia 2022 r., I OSK 1762/19). Ponadto reguluje on zakres orzekania "w głąb" danej sprawy, uprawniając sąd nie tylko do uchylenia zaskarżonej decyzji, ale także usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, o ile jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (por. wyroki NSA z: 30 września 2022 r., III OSK 2824/21; 5 stycznia 2022 r., I OSK 1762/19). Istotnym jest, że art. 135 p.p.s.a. nie nakłada na sąd administracyjny obowiązku uchylania aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, ale stanowi tylko jego uprawnienie. W związku z tym w orzecznictwie podnosi się, że naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ wspomniany przepis stanowi uprawnienie dla wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w granicach danej sprawy, a nie dla wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej (por. wyroki NSA z 21 marca 2023 r., III OSK 1984/21; 21 maja 2025 r., I GSK 555/25). Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie stanowisko to w pełni podziela. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji. Na wstępie podkreślenia wymaga, że generalnie wszystkie przepisy płacowe, w tym dotyczące uposażenia funkcjonariuszy służb mundurowych, powinny być interpretowane i stosowane w sposób ścisły, bez możliwości rozszerzającej wykładni. Taki nakaz dotyczy nie tylko przypadków, gdy możliwe jest przyznanie określonych świadczeń płacowych, ale też sytuacji dopuszczających pozbawienie czy ograniczenie prawa do takich świadczeń. Zgodnie przepisem art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji nagrodę roczną obniża się policjantowi w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. W przywołanym przepisie, co w sposób jednoznaczny wynika z jego treści, następuje odwołanie do postępowania dyscyplinarnego, które dodatkowo musi być prawomocnie zakończone. Wskazać zatem należy, że w aktualnym i obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanie prawnym, do wydania orzeczenia dyscyplinarnego może dojść albo po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, albo też bez konieczności jego przeprowadzenia. Przy czym rezygnacja z postępowania dyscyplinarnego leży w gestii organu. Zastosowana w przepisie art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji stylizacja normatywna nie pozwala na uznanie, że chodzi w nim o wydanie w stosunku do funkcjonariusza prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego stwierdzającego popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. Gdyby taki był zamysł ustawodawcy, nic nie stało na przeszkodzie, aby w przepisie zawrzeć taki właśnie warunek, czyli przyjąć, że policjantowi obniża się nagrodę roczną w przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego stwierdzonego w prawomocnym orzeczeniu dyscyplinarnym. Na taką regulację ustawodawca jednak się nie zdecydował, i to pomimo, że tym samym aktem prawnym wprowadził do ustawy o Policji możliwość wydania przez przełożonego dyscyplinarnego orzeczenia bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego, jak i znowelizował treść art. 110 ust. 5 pkt 2 tej ustawy. Stosownie do przepisu art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji, dodanego 1 października 2020 r. do tej ustawy ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 1610), przełożony dyscyplinarny może wydać orzeczenie bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego, jeżeli okoliczności popełnionego czynu i wina policjanta nie budzą wątpliwości oraz nie zachodzi potrzeba wymierzenia kary dyscyplinarnej surowszej niż nagana. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, orzeczenie wydaje się po wysłuchaniu policjanta i złożeniu przez niego wyjaśnienia na piśmie oraz wyrażeniu pisemnej zgody na poddanie się karze dyscyplinarnej bez prowadzenia postępowania dyscyplinarnego (ust. 2). Dokonana przywołaną ustawą modyfikacja przesłanki wskazanej w art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji polegała jedynie na tym, że sformułowanie "naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym" zastąpiono sformułowaniem "popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym". Powyższe wskazuje, że ustawodawca wprowadzając z 1 października 2020 r. art. 135fa do ustawy o Policji nie zmodyfikował art. 110 ust. 5 pkt 2 tej ustawy przez wskazanie, że obniżenie nagrody rocznej ma miejsce m.in. w przypadku wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 135fa ust. 1 tej ustawy. W tej sytuacji, z uwagi na wynikające z przepisu art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji określone, negatywne w sferze wynagrodzenia skutki dla funkcjonariusza, przepis ten winien być interpretowany ściśle. Kazuistyczne rozwiązania dotyczące odmowy przyznania lub obniżenia nagrody rocznej oznaczają, że ustawodawca określił zamknięty katalog sytuacji pozwalających na tego rodzaju działania przełożonych, wobec czego przesłanki te nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Przyjąć również można, że zabieg ustawodawcy był celowy, jeżeli zważy się, że w trybie art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji na funkcjonariusza można nałożyć jedynie karę upomnienia i nagany, które to kary, stosownie do art. 134a ustawy o Policji, oznaczają wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. Celem ustawodawcy mogło być zatem odstąpienie od dodatkowego karania funkcjonariusza także w sferze finansowej (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2024 r., III OSK 1136/22). Powyższe prowadzi do wniosku, że również zarzut naruszenia art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji nie mógł zostać uwzględniony. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 135q ust. 1, 2 i 7 ustawy o Policji. Stanowisko Sądu odnoszące się do problemu zatarcia kary dyscyplinarnej, było wielokrotnie analizowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i wyrażane były odmienne stanowiska. Sąd w tym składzie aprobuje i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 31 stycznia 2014 r., I OSK 2558/12. Wskazany przepis stanowi, że zatarcie kary dyscyplinarnej oznacza uznanie kary za niebyłą (ust. 1). Kary dyscyplinarne podlegają zatarciu po upływie określonych okresów; w przypadku kary upomnienia okres ten wynosi 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego (ust. 2 pkt 1). Zatarcie kary dyscyplinarnej powoduje usunięcie orzeczenia o ukaraniu z akt osobowych policjanta (ust. 7 zd. pierwsze). Z powyższego wynika, że karę dyscyplinarną, która uległa zatarciu, uznaje się za niebyłą. Zatarcie kary dyscyplinarnej wywołuje podobne skutki, jak zatarcie skazania na gruncie Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 106 k.k. z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Swoiste zatarcie kary dopuszcza też Kodeks pracy, przewidując, że w wyniku upływu czasu lub w konsekwencji podjęcia przewidzianych prawem działań karę porządkową uznaje się za niebyłą, a odpis zawiadomienia o ukaraniu usuwa się z akt osobowych pracownika (art. 113 § 1 k.p.). W związku z powyższym przy ocenie skutków zatarcia kary dyscyplinarnej (uznania kary za niebyłą) uprawnione jest wykorzystanie dorobku orzecznictwa sądów powszechnych we wskazanych sprawach. W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że nie jest dopuszczalne powoływanie się na fakt ukarania pracownika w razie uznania kary za niebyłą. Uznana za niebyłą kara porządkowa nie może stanowić podstawy do zmniejszenia należnych pracownikowi świadczeń majątkowych, gdyż zatarta kara nie może wywoływać jakichkolwiek skutków w sferze uprawnień pracowniczych, uzależnionych od uprzedniej niekaralności porządkowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 listopada 2003 r., I PK 105/10, Lex 686795 oraz uchwała Sądu Najwyższego z 17 marca 1986 r., III PZP 12/86, OSNC 1987, nr 1, poz.14). W sprawach karnych akcentuje się natomiast, że o osobie prawomocnie skazanej za przestępstwo można mówić jedynie wówczas, gdy w obrocie prawnym istnieje skazanie jej za przestępstwo prawomocnym wyrokiem. Skutkiem zatarcia skazania jest fakt, że za niebyłe uważa się nie tylko skazanie, lecz również samo popełnienie przestępstwa. Oznacza to wprowadzenie fikcji prawnej, że do popełnienia przestępstwa w ogóle nie doszło (por. wyroki Sądu Najwyższego z: 10 listopada 2010 r., IV KK 326/10, Lex 653743; 18 czerwca 2009 r., IV KK 164/09, Lex 512114). Zatarcie skazania działa na przyszłość. Od tego momentu nie można powoływać się na uprzednią karalność oskarżonego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27 marca 1970 r., Lex 181240), gdyż żadna władza nie jest uprawniona powoływać się na to co jest ustawo uznane "za niebyłe" (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 1985 r., I KR 293/85, Lex 17721). Zatem z chwilą zatarcia skazania fakt ukarania nie może rodzić dla skazanego żadnych negatywnych skutków prawnych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 października 2009 r., I KZP 24/09, Lex 522882). Także w doktrynie podkreśla się, że zatarcie skazania wprowadza swoistą fikcję niekaralności, co oznacza, że dana osoba jest uważana w świetle prawa za osobę niekaraną (por. W. Świda: Prawo karne, Warszawa 1982, s. 380; A. Marek: Kodeks karny. Komentarz, 2004, s. 320; G. Bogdan /w:/ A. Zoll (red.): Kodeks karny, op. cit ., s. 1327; A. Wąsek /w:/ Kodeks karny. Komentarz. t. II, 1999, s. 325; L. Gardocki: Prawo karne, Warszawa 2002, s. 201). Wywodzenie skutków prawnych skazania czy wymierzenia kary porządkowej – odpowiednio w świetle przepisów prawa karnego i prawa pracy – zostało zatem ograniczone w czasie. Zasadę tę ustawodawca zastosował również w policyjnej pragmatyce służbowej, określając terminy po upływie, których następuje unicestwienie skutków wymierzenia policjantowi kary dyscyplinarnej. Podstawy do takiego wnioskowania daje konstrukcja językowa art. 135q ustawy o Policji. Ukaranie policjanta po zakreślonym czasie uznaje się za niebyłe, co należy rozumieć jako "takie które się nie zdarzyło, nie istniało" (por. W. Doroszewski (red.): Słownik języka polskiego, t. V, Warszawa 1963, s. 20; M. Szymczak (red.): Słownik języka polskiego, t. II, Warszawa 1979, s. 323; E. Sobol (red.): Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1997, s. 492). Uznanie kary dyscyplinarnej za niebyłą niweluje więc na przyszłość konsekwencje prawne orzeczenia dyscyplinarnego. Skoro ustawa nie przewiduje w tym zakresie jakichkolwiek wyjątków, to w żadnej sprawie organ nie może powoływać się na karalność dyscyplinarną funkcjonariusza, gdyż kara dyscyplinarna ulega zatarciu z mocy samego prawa. Zatarcie skazania wywołuje konsekwencje w sferze prawnej, gdyż tworzy fikcję niekaralności policjanta, wykluczająca możliwość stwierdzenia, że popełnił on określone przewinienie dyscyplinarne. W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotne jest jednak niewszczęcie postępowania dyscyplinarnego, a nie okoliczność wydania w stosunku do skarżącego prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przewinienia dyscyplinarnego i wymierzającego karę upomnienia. Orzeczenie to zostało bowiem wydane na podstawie art. 135fa ust. 1 ustawy o Policji i tym samym nie została wypełniona, przewidziana w art. 110 ust 5 pkt 2 ustawy o Policji, przesłanka obniżenia policjantowi nagrody rocznej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 110 ust. 8 pkt 1 ustawy o Policji wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji przepisu tego nie stosował, nie mógł zatem przepisu tego naruszyć. Wprawdzie w treści uzasadnienia zawarł pogląd, zgodnie z którym "w realiach sprawy znaczenie mogło mieć jedynie przewinienie z roku 2022 stwierdzone orzeczeniem nr [...]. Orzeczenie nr [...]dotyczyło bowiem czynu z roku 2021, a zatem z roku, którego nie dotyczyła nagroda". Ta wypowiedź Sądu w istocie pozostaje w sprzeczności z regulacją powyższego przepisu, zgodnie z którym obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił przestępstwo lub czyn, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, w art. 41 ust. 1 pkt 4 i 4a oraz ust. 2 pkt 2 i 8, a także w art. 134 pkt 3-7, lub otrzymał opinię, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 i 3, albo został zwolniony ze służby w przypadkach, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, a jeżeli nagroda została już wypłacona - za rok, w którym: 1) postępowanie karne lub dyscyplinarne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem lub 2) policjant został zwolniony ze służby. W okolicznościach przedmiotowej sprawy pozostaje ona jednak bez wpływu na wynik sprawy, albowiem w sprawie zakończonej orzeczeniem 3/2022 nie toczyło się postępowanie dyscyplinarne, więc problematycznym jest czy powyższy przepis znajduje w sprawie zastosowanie, a nadto w sprawie wymierzona była także kara za czyn popełniony w 2022 r. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.