III OSK 2679/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-03-17

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Piotr Korzeniowski, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych, stosując art. 271 ust. 5a Prawa wodnego, zamiast art. 271 ust. 5b Prawa wodnego, który przewiduje inne zasady naliczania opłat dla przedsięwzięć w zakresie obiektów liniowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spełnia wymogi formalne i zawiera czytelne wskazania co do dalszego postępowania. Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował art. 271 ust. 5b Prawa wodnego, wskazując, że punktem odniesienia dla kwalifikacji obiektu jako liniowego powinno być przedsięwzięcie bezpośrednio związane z zapotrzebowaniem na usługi wodne, a nie całe zamierzenie inwestycyjne czy samo urządzenie wodne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych na cele naśnieżania stoków narciarskich. Organ I instancji (Dyrektor Zarządu Zlewni) ustalił opłatę, uznając, że pobór wód nie stanowi obiektu liniowego w rozumieniu art. 271 ust. 5b Prawa wodnego. WSA we Wrocławiu uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę wyjaśnienia, czy sprawa dotyczy obiektu liniowego i powiązania opłaty z przedsięwzięciem bezpośrednio związanym z usługami wodnymi. Organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 PPSA, poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 35/24 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 14 listopada 2023 r. nr WR.ZUO.3.4700.794.2023.MW w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych na cele naśnieżania stoków narciarskich oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej "WSA we Wrocławiu", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 35/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej "skarżąca"), na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej "Dyrektor Zarządu Zlewni", "organ") z dnia 14 listopada 2023 r., nr WR.ZUO.3.4700.794.2023.MW, w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych na cele [...]: I. uchylił zaskarżoną decyzję; II. zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 387 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 10 stycznia 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni ustalił skarżącej w formie informacji rocznej nr [...] za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód powierzchniowych z potoku [...] w km 13+881 jego biegu na cele [...] w K. Skarżąca pismem z dnia 30 stycznia 2023 r. złożyła reklamację, która nie została uwzględniona, i organ w dniu 13 lutego 2023 r. określił wysokość opłaty stałej jak uprzednio, lecz w formie decyzji. Następnie WSA we Wrocławiu decyzję tę uchylił wyrokiem z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt. II SA/Wr 185/23, wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego celem zweryfikowania twierdzeń skarżącej odnoszących się do realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych. Sąd wskazał, że przepisy zawarte w art. 271 ust. 5a i 5b ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej "p.w.") dotyczą odmiennych stanów faktycznych – i uznał, iż organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób jednoznacznie potwierdzający brak ziszczenia się przesłanki wynikającej z art. 271 ust. 5b p.w. Braki w ustaleniu stanu faktycznego sprawy nie pozwalały na jednoznaczne uznanie, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją informacji rocznej, może być art. 271 ust. 5a p.w. Rozpoznając ponownie sprawę, Dyrektor Zarządu Zlewni pozyskał od Starosty [...] kserokopie decyzji nr 321/2015 z dnia 23 lipca 2015 r., nr 401/2015 z dnia 21 września 2015 r. oraz nr 413/2015 z dnia 21 października 2015 r. dotyczących budowy [...] w K. Jednocześnie Starosta poinformował, że nie posiada informacji o terminach rozpoczęcia prac budowlanych na podstawie tych pozwoleń na budowę. W takich okolicznościach Dyrektor Zarządu Zlewni wydał decyzję z dnia 14 listopada 2023 r., nr WR.ZUO.3.4700.794.2023.MW, określającą skarżącej za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. opłatę stałą w wysokości 1344 zł za pobór wód powierzchniowych z potoku [...] w km 13+881 jego biegu na cele [...] w K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że skarżąca wnioskiem z dnia 16 listopada 2020 r. wystąpiła o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w zakresie budownictwa wodnego w postaci ujęcia progowego na potoku [...] oraz na usługę wodną w postaci poboru wód powierzchniowych z potoku [...] na cele [...]. Przedmiotowy wniosek odnosił się do usługi wodnej w zakresie poboru wód powierzchniowych na cele [...]. Poboru wód powierzchniowych nie należy utożsamiać z przedsięwzięciem z zakresu obiektów liniowych, o którym jest mowa w art. 271 ust. 5b p.w. Ujęcie wody to zespół budowli i powiązanych z nimi urządzeń, przeznaczonych do poboru wody dla potrzeb gospodarczych i bytowych. Ujęcie wody zostało wymienione w załączniku do p.w. jako obiekt służący do korzystania z zasobów wodnych. Wskazane przez skarżącą ujęcie wód jest wprawdzie elementem planowanej inwestycji, jednak nie jest obiektem liniowym, w związku z tym brak jest podstaw do zastosowania art. 271 ust. 5b p.w. Odwołując się do treści udzielonych pozwoleń na budowę oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ podał, że potok [...] znajduje się na działce nr [...], która ma podłużny kształt i położona jest w centralnej części inwestycji. Porównując układ przestrzenny podanych działek objętych zamiarem inwestycyjnym, Dyrektor Zarządu Zlewni zauważył, że całokształt inwestycji przybiera kształt trapezoidalny, o wierzchołkach wyznaczonych przez działki nr [...]. Zgodnie z charakterystyką przedsięwzięcia, stanowiącą załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, teren przewidziany pod inwestycję położony jest na [...]. Całkowita powierzchnia terenu przewidywanego pod inwestycję wynosi ok. [...] m², w tym dla obiektów kubaturowych ok. [...] tys. m². Zgodnie z operatem wodnoprawnym projektowane ujęcie stanowić będzie żelbetowe koryto o przekroju prostokątnym, przykryte gęstą kratą. Dno koryta ujęciowego będzie nachylone w kierunku komory ujęciowej. W celu umożliwienia wykonania galerii ujęciowej przewiduje się całkowitą rozbiórkę istniejącego ponuru progu wykonanego jako mur kamienny układany na sucho. Dno na podanej długości powyżej koryta ujęciowego projektuje się umocnić płytą betonowo - kamienną zakończoną zębem. Dokonując wykładni pojęcia obiekt liniowy, organ podkreślił, że p.w. nie zawiera definicji legalnych pojęć zawartych w art. 271 ust. 5b i dlatego należy posiłkować się definicjami zawartymi w innych ustawach, odchodząc od wykładni językowej na rzecz systemowej, kierując się postulatem niesprzeczności systemu prawa. Przytoczywszy art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej "u.i.o.ś.) i art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej "p.b"), organ wskazał, że w realiach konkretnej sprawy za przedsięwzięcie należy rozumieć całość zamierzenia budowlanego, określonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 2 lipca 2013 r. oraz w decyzjach Starosty [...] nr 331/15 z dnia 23 lipca 2015 r, nr 401/15 z dnia 21 września 2015 r. nr 413/15 z dnia 24 września 2015 r., obejmującą budowę opisanego szczegółowo kompleksu narciarskiego wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Dalej organ wskazał, że obiektem liniowym zgodnie z p.b. jest obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość. Zdaniem organu można mówić, że charakterystycznym parametrem obiektu jest jego długość, kiedy wymiar wzdłużny przekracza szerokość obiektu co najmniej o rząd wielkości. Tak wyprowadzoną definicję bez problemu można zastosować do przedsięwzięć polegających na budowie drogi, gazociągu, linii energetycznej czy innych obiektów wymienionych przykładowo w art. 3 pkt 3a p.b., a cechy takiej nie ma wskazane w niniejszej sprawie przedsięwzięcie. Analiza położenia działek, na których realizowane będzie przedsięwzięcie, względem położenia ujęcia progowego wody nie pozwala twierdzić, że ujęcie zostanie zrealizowane jako przedsięwzięcie w zakresie obiektów liniowych. Budowę przedmiotowego [...] należy analizować podobnie jak budowę farmy fotowoltaicznej o dużej powierzchni lub pola golfowego, a do realizacji tego typu przedsięwzięć konieczna jest infrastruktura towarzysząca, która ma cechy obiektu liniowego (jak drogi dojazdowe czy okablowanie i oświetlenie), jednak jako element charakterystyczny tego typu przedsięwzięć należy wskazać mimo wszystko powierzchnię, a nie długość. Przedmiotowe ujęcie progowe jest wprawdzie elementem planowanej inwestycji, ale samo w sobie nie stanowi przedsięwzięcia, jest jedynie elementem infrastruktury technicznej związanej z prawidłowym funkcjonowaniem przedsięwzięcia, które stanowi budowa [...]. W konkluzji organ uznał, że brak jest podstaw do zastosowania wyjątku z art. 271 ust. 5b p.w., a zastosowanie znajdzie art. 271 ust. 5a p.w. i na tej podstawie organ naliczył opłatę. Pismem z dnia 1 grudnia 2023 r. skarżąca wywiodła skargę do WSA we Wrocławiu na wspomnianą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 14 listopada 2023 r., zarzucając jej: I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez: 1) zastosowanie art. 271 ust. 5a p.w. podczas gdy nie miał on zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dopiero realne korzystanie z wód implikuje obowiązek zapłaty opłaty stałej, a więc w zaskarżonej decyzji w ogóle nie istniała podstawa prawna do ustalenia opłaty stałej, 2) nie zastosowanie art. 271 ust. 5b p.w. podczas gdy usługi związane z poborem wód stanowią obiekty liniowe; II. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie jednoznacznie wątpliwości dotyczącej braku ziszczenia się przesłanki z art. 271 ust. 5b p.w., wykluczającej możliwość naliczenia opłaty stałej za odprowadzanie wód. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ wniósł o oddalenie skargi. W dniu 9 lipca 2024 r. WSA we Wrocławiu wydał opisany na wstępie wyrok, którym uwzględnił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji zwrócił uwagę na związanie oceną prawną zawartą w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 185/23, w ramach której Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy w sprawa dotyczy obiektu liniowego. Sąd I instancji przywołał art. 271 ust. 5b p.w. i zauważył, że z jego literalnego brzmienia wynika, iż obowiązek uiszczenia opłaty stałej aktualizuje się od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego, które ma służyć do realizacji usług wodnych. Przepis ten odwołuje się więc do dwóch aspektów: po pierwsze do ustalenia, czy mamy do czynienia z obiektem liniowym, a po drugie do wykazania przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego realizacji usług wodnych. W prawie wodnym nie ma definicji obiektu liniowego, toteż w tym zakresie należy odwoływać się do definicji legalnej, którą zawiera art. 3 pkt 3a p.b. Przepis ten odnosi się do parametru długości, a wskazany w nim katalog ma charakter otwarty. Zdaniem WSA we Wrocławiu, rzeczą organu było ustalenie, czy w realiach badanej sprawy mamy do czynienia z obiektem liniowym – organ to wykluczył, dokonując oceny w kontekście całego przedsięwzięcia objętego decyzjami o pozwoleniu na budowę oraz decyzją środowiskową. Sąd I instancji nie zgodził się z taką interpretacją organu i wskazał, że opłatę stałą należy powiązać nie z całym przedsięwzięciem, objętym zamiarem inwestycyjnym, ale z przedsięwzięciem, które jest w sposób bezpośredni powiązane z zapotrzebowaniem na usługi wodne. W konsekwencji WSA we Wrocławiu stwierdził, że wadliwe są twierdzenia Dyrektora Zarządu Zlewni ograniczające się wyłącznie do powierzchniowego aspektu całej inwestycji i wadliwa jest konstatacja organu, wedle której – skoro wymiar wzdłużny nie przekracza szerokość obiektu co najmniej o rząd wielkości – to nie mamy do czynienia z obiektem liniowym. Zawarta w u.i.o.ś. definicja przedsięwzięcia, w której ustawodawca obliguje do kwalifikacji jako jednego przedsięwzięcia przedsięwzięć powiązanych technologicznie, ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie, w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji. Stąd nie jest właściwym jej aprioryczne wprost przenoszenie na grunt prawa wodnego bez oceny samej zasadności i charakteru opłat stałych, które mają na celu zwrot kosztów usług wodnych. Użyty w art. 271 ust. 5b p.w. zwrot przedsięwzięcie należy odnosić do tego przedsięwzięcia, które w sposób bezpośredni jest związane z realizacją usług wodnych. Sąd I instancji wskazał, że powyższe stanowisko wymaga oceny, jaki charakter mają urządzenia, na które zostało wydane pozwolenie wodnoprawne, ale zarazem nie można się tylko do tego ograniczać. Nie można ograniczać kwalifikacji danego obiektu jako liniowego jedynie do analizy pozwolenia wodnoprawnego, gdyż urządzenia wodne, które są nim objęte, nie będą stanowić – co do zasady – tego rodzaju obiektu. Niezasadna jest zatem wykładnia art. 271 ust. 5b p.w. zakładająca, że obiektem liniowym w rozumieniu tego przepisu powinien być tylko obiekt objęty pozwoleniem wodnoprawnym. Rzeczą organu było zatem wyjaśnienie, w kontekście przyjętej definicji obiektu liniowego, zakresu przedsięwzięcia, z którym związany jest pobór wód. Ten zaś, jak to wynika chociażby z operatu wodnoprawnego, związany jest z wykonaniem ujęcia progowego, urządzeń towarzyszących w postaci rurociągu grawitacyjnego doprowadzającego wodę do komory ujęciowej do pierwszego zbiornika retencyjnego, a dalej połączenia z rurociągiem zlokalizowanym wzdłuż [...], w którym to co [...] m będą wpięte hydranty do [...]. Wymagało to nie tylko analizy pozwolenia wodnoprawnego czy operatu wodnoprawnego, ale również dokumentacji projektowej składanej przez inwestora wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Tam bowiem zobrazowane są szczegółowe rozwiązania projektowe związane z inwestycją, a sam zakres i forma projektu budowlanego są prawnie określone w drodze rozporządzenia, uwzględniając stopień skomplikowania robót budowlanych, specyfikę i charakter obiektu budowlanego. Organ tego jednak zaniechał, poprzestając wyłącznie na pozyskaniu kopii samych pozwoleń budowlanych, czym też naruszył art. 7, 77 i 80 k.p.a. Pozwolenia na budowę, poza wskazaniem lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego przez oznaczenie działek gruntu i jego elementów, nie pokazują żadnych rozwiązań projektowych, w tym tych związanych korzystaniem z usług wodnych. Ponadto, ograniczając się do zasobów Internetu, organ dokonał ustaleń w oparciu o własną mapę obrazującą obszar zagospodarowania, która w żaden sposób nie pozwala na rozeznanie uwarunkowań lokalizacyjnych i budowlanych tak szerokiego zamierzenia, jakim jest [...] w K. Przedmiotowy wydruk w powiązaniu z pozwoleniami budowlanymi, a nawet operatem wodnoprawnym, nie pozwala na dokonanie oceny czy mamy do czynienia z przedsięwzięciem w zakresie obiektu liniowego – do czego organ był zobligowany stosownie do art. 153 p.p.s.a. Dalsze braki w ustaleniu stanu faktycznego sprawy nie pozwalają na jednoznaczne uznanie, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest bezspornie art. 271 ust. 5a p.w. Pismem z dnia 20 sierpnia 2024 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2024 r. wywiódł organ (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku oceny faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia w zakresie kwalifikacji obiektu liniowego oraz sformułowanie przez Sąd I instancji nieprecyzyjnych i błędnych wskazań co do dalszego postępowania, skutkiem czego organ nie wie jak zaskarżony wyrok należy wykonać, a sam wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 271 ust. 5a i 5b p.w. w zw. z art. z art. 3 pkt 3a p.b. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku przejawiające się w: – błędnym przyjęciu, sprzecznym z aktami sprawy i treścią zaskarżonej decyzji, że Dyrektor Zarządu Zlewni w L. dokonał kwalifikacji obiektu będącego przedmiotem postępowania jedynie na podstawie analizy pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy w zaskarżonej decyzji organ wyraźnie wskazał, na podstawie jakich dokumentów ustalił stan faktyczny, powołując się na szereg dokumentów, w tym ustalenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponadto pominięcie faktu, iż prawomocne pozwolenie wodnoprawne jest niezbędnym załącznikiem do wniosku o pozwolenie na budowę, w związku z tym projekt budowlany musi być spójny zarówno z operatem wodnoprawnym, jak i decyzją o pozwoleniu wodnoprawnym; – wskazaniu, że organ ograniczył się do analizy punktu poboru wody, jako autonomicznego obiektu, podczas gdy organ analizował sprawę jako całość zamierzenia budowlanego, o określonej powierzchni, układzie geometrycznym i celu funkcjonowania, a w decyzji wprost odniósł się do infrastruktury obsługiwanej przez ujęcie powierzchniowe, w tym powołaniu w uzasadnieniu wyroku stanowiska, zgodnie z którym "brak jest podstaw do podzielenia wykładni art. 271 ust. 5 b prawa wodnego, zakładającej, że obiektem liniowym powinien być obiekt objęty pozwoleniem wodnoprawnym", podczas gdy organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazał, że za "przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych" przyjmuje całokształt zamierzenia budowlanego; Sąd zatem nie odniósł się do rzeczywistego stanu faktycznego sprawy; – niekonsekwentnym podejściu do interpretacji pojęcia "przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych", gdyż z jednej strony Sąd przyjmuje, że nie można go interpretować zgodnie z wykładnią, którą podał organ, a z drugiej stwierdza, że organ w niepełnym zakresie go rozważył, a zatem powinien dokonać dodatkowych ustaleń, nie podając w jaki sposób, w oparciu o jakie przesłanki i jakie cechy należy dodatkowo ustalić, co oznacza, że stanowisko Sądu w powyższych kwestiach jest niejasne i nieprecyzyjne, skutkiem czego organ nie wie jak należy zaskarżony wyrok wykonać, a sam wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu bądź rozpoznanie skargi kasacyjnej w trybie art. 188 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie wystąpił ponadto o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Oba zarzuty skargi kasacyjnej wskazują na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz przepisów wynikowych – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W zarzucie drugim powołane zostały nadto przepisy prawa materialnego, tj. art. 271 ust. 5a i 5b p.w. w zw. z art. z art. 3 pkt 3a p.b. – aczkolwiek skarżący kasacyjnie nie formułuje odrębnego zarzutu ich naruszenia przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zarzut drugi również zasadza się na twierdzeniu, że naruszenie prawa nastąpiło "poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku". Mając na uwadze konstrukcję zarzutów skargi kasacyjnej, wypada w pierwszej kolejności zauważyć, że art. 141 § 4 p.p.s.a. traktuje o elementach uzasadnienia wyroku – stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą odnośnego zarzutu nie można skutecznie zwalczać ustaleń sądu co do stanu faktycznego, kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego ani podważać zasadności wskazań co do dalszego postępowania, ilekroć są one konsekwencją zidentyfikowanych uchybień. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2024 r., III OSK 2850/22). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności Sąd I instancji wyjaśnił powody uchylenia zaskarżonej decyzji, a ze sformułowanej przezeń oceny prawnej wynikają czytelne wskazania co do dalszego postępowania. "Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2025 r., II GSK 1073/22). Zarzuty skargi kasacyjnej – w zakresie, w jakim wskazują na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. – nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku. Z kolei przepisy wynikowe, same przez się, w założeniu nie mogą być podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2024 r., III OSK 2604/23; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2024 r., III OSK 6008/21). W obliczu braku zarzutu naruszenia prawa materialnego wymyka się spod oceny w postępowaniu kasacyjnym kwestia prawidłowości oceny prawnej Sądu I instancji w zakresie wykładni i zastosowania tegoż prawa materialnego, w tym art. 271 ust. 5a i 5b p.w. i art. z art. 3 pkt 3a p.b. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego kasacyjnie sformułowanych w treści zarzutów oraz w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, należy dodać, że Sąd I instancji wprawdzie nie przesądził kwalifikacji przedmiotowego obiektu jako obiektu liniowego, ale przedstawił jednoznaczną wykładnię art. 271 ust. 5b p.w. na użytek niniejszej sprawy i zarazem wskazał czytelne kryteria, na podstawie których odnośna kalifikacja powinna być dokonana. Sąd I instancji wskazał mianowicie, że punktem odniesienia nie powinno tu być samo urządzenie wodne (bo ono niejako w założeniu nie ma charakteru liniowego) ani też szeroko ujęte przedsięwzięcie jako całość, czyli wszystkie obiekty [...] (a tak przyjął organ) – lecz przedsięwzięcie, które jest w sposób bezpośredni powiązane z zapotrzebowaniem na usługi wodne. Taka wykładnia determinuje określony zakres relewantnych okoliczności faktycznych, które wymagają ustalenia i – przede wszystkim – oceny pod innym kątem niż uczynił to organ w zaskarżonej decyzji. Wszak organ dokonywał tej oceny przy założeniu – negatywnie zweryfikowanym przez Sąd I instancji – że liczy się szeroko ujęte przedsięwzięcie jako całość. Ocena prawna Sądu I instancji jasno wyznacza zatem kierunek dalszych czynności jurysdykcyjnych organu. Nie ma zatem racji skarżący kasacyjnie, gdy twierdzi, że stanowisko Sądu jest "niejasne i nieprecyzyjne, skutkiem czego organ nie wie jak należy zaskarżony wyrok wykonać". Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło