III OSK 2834/24

9 kwietnia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca sędzia NSA Tamara Dziełakowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt II SA/Po 272/24 w sprawie ze skargi W.B. na decyzję Rektora Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu z dnia 12 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Rektora Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Decyzją z 19 grudnia 2023 r. Dziekan Wydziału Finansów i Bankowości Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu na podstawie art. 108 ust. 3 w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm., dalej "p.s.w.") w zw. z § 81 ust. 1 i oraz § 83 Regulaminu Studiów Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu, w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz.2096 z późn.zm. dalej "k.p.a.") orzekł o skreśleniu W.B. z listy studentów pierwszego roku studiów niestacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku: Psychologia w Biznesie z dniem 30 listopada 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że powodem podjęcia rozstrzygnięcia jest nieuiszczenie opłat związanych z odbywaniem studiów, a zaległość na dzień skreślenia wynosi 2145 zł (czesne), 22 zł (inne) oraz 31,31 zł (odsetki). W wyniku rozpoznania odwołana od powyższej decyzji Rektor Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 w zw. z art. 140 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 108 ust. 3 p.s.w. w zw. z § 20 ust. 1 pkt 3 lit. o Statutu Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu w zw. z § 81, § 82 oraz § 83 Regulaminu studiów Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśniając podstawy rozstrzygnięcia organ powołał, że skarżąca została przyjęta na studia w związku ze złożeniem wszystkich wymaganych dokumentów oraz zawarciem w dniu 15 lipca 2023 r. umowy o świadczenie usług edukacyjnych dla studiów wyższych. Zgodnie z tą umową student z naboru letniego pierwszego roku studiów ma prawo zrezygnować ze studiów bez ponoszenia konsekwencji finansowych, składając oświadczenie o rezygnacji w formie pisemnej z własnoręcznym podpisem w terminie do ostatniego dnia sierpnia przed rozpoczęciem studiów. Skarżąca z takim oświadczeniem nigdy nie wystąpiła, a tym samym miała możliwość uczęszczać na zajęcia do końca pierwszego semestru w pierwszym roku, studiów, tj. do końca stycznia 2024 roku i przystąpić do egzaminów, mających na celu zaliczenie pierwszego semestru studiów. Z takiej możliwości jednak nie skorzystała, a tym samym organ był uprawniony do skreślenia jej z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w. W wyniku rozpoznania skargi skarżącej na decyzję organu II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 11 września 2024 r., sygn. akt II SA/Po 272/24, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm., dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę, uznając stanowisko organu za zasadne. Sąd nie miał wątpliwości co do faktu, że podstawą skreślenia skarżącej z listy studentów był art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w. i brak wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Sąd stwierdził także, że nie jest usprawiedliwione twierdzenie skarżącej, iż skreślenie z listy studentów powinno nastąpić z powodu niepodjęcia przez nią studiów (art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w.) z wcześniejszą datą, aniżeli określona w decyzji. Nie jest bowiem zasadne automatyczne utożsamianie braku uczestnictwa w zajęciach obowiązkowych z niepodjęciem studiów. W takim przypadku Regulamin przewiduje różne możliwości naprawcze w tym indywidualny tok studiów, sesje poprawkową, możliwość innego terminu zaliczenia, powtarzanie przedmiotu, powtarzanie semestru czy też warunkowy wpis na semestr (§ 20, 22, 23, 27). Zgodnie z powyższym brak uczestnictwa w zajęciach czy nawet brak zaliczenia określonego przedmiotu w świetle postanowień Regulaminu nie mógł prowadzić do uznania, że skarżąca nie podjęła studiów na dzień wydawania decyzji o skreśleniu z listy studentów. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wniosła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego zaskarżając wyrok w całości i żądając jego uchylenia i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej zawarte było również oświadczenie skarżącej o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie: I. prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj.: • niewłaściwe zastosowanie art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w., poprzez błędne zastosowanie polegające na zastosowaniu przepisu niemającego zastosowania w przedmiotowej sprawie, co skutkowało bezpodstawnym skreśleniem skarżącej z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłat za studia, a nie z powodu ich niepodjęcia, podczas gdy skreślenie z listy studentów z uwagi na fakt niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy student faktycznie podjął studia, która to sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała, • niewłaściwe zastosowanie art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w. poprzez błędne jego niezastosowanie, przez co skreślenie skarżącej z listy studentów nastąpiło z zastosowaniem błędnej podstawy prawnej, mimo ziszczenia się przesłanki określonej w art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w., tj. niepodjęcia przez skarżącą studiów, II. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj.: • błędną wykładnię art. 108 ust, 1 pkt 1 p.s.w., polegającą na błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że samo wpisanie się na studia i złożenie ślubowania oznacza podjęcie studiów w rozumieniu art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w., podczas gdy dla przyjęcia, że dany student podjął studia konieczne jest podjęcie dodatkowych aktywności, takich jak np. odebranie legitymacji studenckiej, wzięcie udziału w jakichkolwiek zajęciach dydaktycznych, podjęcie jakichkolwiek prób usprawiedliwienia nieobecności, czy też zadeklarowanie wybranego przedmiotu przez studenta, które w przedmiotowej sprawie nie miały miejsca; samo zapisanie się na studia i złożenie ślubowania świadczy jedynie o nabyciu praw studenta, co de lege lata nie stanowi o podjęciu studiów (są to dwie zupełnie różne kategorie pojęciowe), III. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: • art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organy obu instancji, w tym przez Rektora Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu, przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasad ustalenia prawdy obiektywnej przez dokonanie wybiórczej oceny stanu faktycznego i niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, tj. tego czy skarżąca podjęła studia, czy też nie oraz jakie są powody biernej postawy skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, • art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organy obu instancji, w tym przez Rektora Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu, przepisu art. 10 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w żadnym stadium postępowania o skreślenie z listy studentów, a tym samym uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiający się zastosowaniem złej podstawy prawnej w decyzji o skreśleniu z listy studentów, a nie zostało przez Sąd pierwszej instancji dostrzeżone i rozpatrzone w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że jej jedyną aktywnością w relacji z uczelnią było złożenie podania o przyjęcie na studia oraz złożenie podpisów elektronicznych pod dokumentami. Skarżąca nie podjęła żadnej aktywności związanej ze studiami, mimo że swoją wolę studiowania mogła wyrazić na wiele sposobów. W ocenie skarżącej bezsporne jest natomiast, że została ona studentem uczelni oraz nabyła prawa studenta z chwilą złożenia ślubowania, w tym uprawnienia do korzystania z pomieszczeń uczelni, urządzeń i innych środków materialnych na terenie uczelni, w tym niezbędnych do kształcenia na odległość, pomocy ze strony pracowników uczelni, w szczególności nauczycieli akademickich, możliwości odbycia szkoleń z zakresu korzystania z narzędzi do kształcenia zdalnego, pomocy organów uczelni. Z możliwości tych jednak nie skorzystała, bowiem nie podjęła studiów, co powinno było skutkować podjęciem obligatoryjnej decyzji o skreśleniu z listy studentów zgodnie z art. 108 ust. 1 p.s.w. Skarżąca powołała również, że uczelnia nie kontaktowała się z nią z zapytaniem odnośnie do tego jaka jest przyczyna tego, że nie podjęła aktywności na studiach oraz wskazała na swoją sytuację rodzinną i materialną jako powody braku tej aktywności. Na koniec skarżąca wskazała, że w jej ocenie doszło do naruszenia art. 10 § 1 i § 2 k.p.a., bowiem nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji o skreśleniu z listy studentów, w tym nie miała możliwości przedstawienia wszystkich okoliczności, które zostały później podniesione w ramach odwołania i skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu stanowiska wskazano, że skarżąca w związku z wpisem na listę studentów uzyskała status studenta z dniem złożenia wszystkich dokumentów oraz zawarcia umowy z 15 lipca 2023 r. W związku z tym skarżąca miała faktyczną i prawną możliwość korzystania z wszelkich usług edukacyjnych związanych z wybranym kierunkiem studiów. Od tego momentu skarżąca była też związana zasadami Regulaminu studiów, w tym § 82 ust. 1 dotyczącym zasad rezygnacji ze studiów. W odniesieniu do podstawy skreślenia z listy studentów organ uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do przyjęcia, że skarżąca nie podjęła studiów. Brak złożenia stosownego oświadczenia o rezygnacji ze studiów świadczy o woli kontynuacji i związania się zawartą umową. Co więcej sam brak uczęszczania na zajęcia nie stanowi o zaistnieniu przesłanki braku podjęcia studiów. Skarżącej została zapewniona możliwość realizacji programu studiów, korzystania z zajęć oraz infrastruktury uczelni. Istniały również możliwości nadrobienia nieobecności i zaliczenia semestru w okresie późniejszym czy też jego powtórzenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 t.j.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sadem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 p.p.s.a. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności zostaną omówione zarzuty procesowe, ponieważ stosowanie prawa materialnego może być weryfikowane po ustaleniu, że ustaleń faktycznych dokonano w następstwie niewadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. W ramach zarzutów naruszenia prawa procesowego skarżąca wskazała na naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz jego wybiórczą ocenę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za wystarczający do rozstrzygnięcia kwestii zasadności skreślenia skarżącej z listy studentów uczelni. W aktach administracyjnych sprawy poza zaskarżonymi decyzjami organu I i II instancji oraz odwołaniem skarżącej znajdują się również: podanie o przyjęcie na studia, umowa o świadczenie usług edukacyjnych z 15 lipca 2023 r., ślubowanie, karta okresowych osiągnięć studenta, opinia na temat odwołania od decyzji Dziekana WFiB o skreśleniu z listy studentów oraz Regulamin studiów, obowiązujący w dacie rozstrzygania sprawy. Na tej podstawie Sąd pierwszej instancji mógł zweryfikować poprawność wydanych decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów w związku z zaistnieniem okoliczności wyrażonej w art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w. - niewniesieniem opłat związanych z odbywaniem studiów. Z powyższych danych wynika jednoznacznie, że skarżąca wniosła o przyjęcie na pierwszy rok studiów na kierunku Psychologia w Biznesie w roku 2023/2024 na Uniwersytecie WSB Merito w Poznaniu oraz że zapoznała się z treścią umowy, z której m.in. wynikał obowiązek zapłaty czesnego, co do którego skarżąca się nie wywiązała. W aktach sprawy brak jest również dokumentu świadczącego o skorzystaniu przez skarżącą z możliwości rezygnacji ze studiów w ustalonym czasie. Tak ustalony stan faktyczny sprawy znajduje potwierdzenie w ww. opinii Dziekana na temat odwołania od decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów, a co więcej nie jest kwestionowany przez obie strony postępowania. W zakresie niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów organ winien w szczególności ustalić, czy student miał prawny obowiązek uiszczenia opłat, w jakiej wysokości i terminie oraz czy się z tych powinności wywiązał i czy wystąpiły obiektywne przeszkody w realizacji tego obowiązku. Przy czym w tym ostatnim aspekcie to student winien wykazać się inicjatywą i wskazać na etapie postępowania administracyjnego przyczyny usprawiedliwiające, pozwalające na odstąpienie od skreślenia z listy studentów. Należy więc uznać, że zarzuty naruszenia prawa procesowego nie są zasadne. Odnosząc się do kwestii zapewnienia czynnego udziału skarżącej na etapie postępowania administracyjnego należy zauważyć, że zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. może uzasadniać uchylenie zaskarżonego aktu, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Koniecznym jest zatem ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero bowiem wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uzasadnia wzruszenie zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie materiał dowodowy stanowiły dokumenty, które znajdowały się również w posiadaniu skarżącej (umowa z 15 lipca 2023 r.) lub co do których miała ogólny dostęp (regulamin studiów). Co więcej na etapie postępowania administracyjnego skarżąca składając odwołanie przedstawiła dodatkowe okoliczności o charakterze osobistym, które w jej ocenie przemawiały za odstąpieniem od obciążania jej kosztami w związku z trudną sytuacją materialną. Strona skarżąca nie wykazała w ramach podniesionego zarzutu jakich czynności nie była w stanie podjąć w związku z brakiem poinformowania o zebranym materiale dowodowym przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, a w związku z tym brak jest podstaw do uwzględnienia tego zarzutu. Zarzuty naruszenia prawa materialnego zostały podzielone przez skarżącego kasacyjnie na niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnie przepisów. W tym miejscu należy zatem przytoczyć, że naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię polega na mylnym zrozumieniu przez sąd stosowanego przepisu prawa, natomiast zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego polega na błędzie subsumcji, czyli niewłaściwym uznaniu, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy. Skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia prawa materialnego w niewłaściwym zastosowaniu art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w. uznając, że skreślenie z listy studentów powinno mieć miejsce na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że w ustępie 1 przepisu art. 108 p.s.w. wymienione zostały enumeratywne podstawy obligatoryjnego skreślenia studenta z listy studentów. Oznacza to, że wystąpienie którejkolwiek z wymienionych okoliczności powinno skutkować koniecznością skreślenia danego studenta z listy studentów uczelni wyższej. Natomiast w ustępie 2 art. 108 p.s.w. ustawodawca zawarł przesłanki fakultatywnego skreślenia studenta z listy. Użyte w treści przepisu sformułowanie "student może być skreślony" oznacza, że organ uczelni, orzekając w konkretnej sprawie, może, ale nie musi, skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednak dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r., I OSK 2006/10, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 maja 2014 r., II SA/Ol 376/14). W przedmiotowej sprawie organ zdecydował się skreślić skarżącą z listy studentów w związku z zaistnieniem przesłanki fakultatywnej niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, a ta okoliczność faktyczna (niewniesienie przez skarżącą opłat) nie została przez nią w żaden sposób i na żadnym etapie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego podważona. W ocenie skarżącej natomiast zasadniej byłoby przyjąć, jako podstawę skreślenia przypadek opisany w art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w. – niepodjęcie studiów. Nie zmienia to jednak faktu, że skarżąca co do zasady nie kwestionuje samego rozstrzygnięcia organu w postaci skreślenia z listy studentów uczelni, a jedyna wątpliwość dotyczy określenia konkretnej przesłanki tego rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone orzeczenie odpowiada w tym zakresie prawu, a organ zasadnie podjął decyzję na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja o skreśleniu z listy studentów na podstawie przesłanki fakultatywnej ma charakter uznaniowy i nie może być dowolna. Sądowa kontrola takiej decyzji obejmuje zbadanie, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia. Dominujące jest stanowisko judykatury, według którego ocenie sądu nie podlegają kryteria słuszności czy celowości podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 4 p.s.w., student może zostać skreślony z listy studentów w razie niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 108 ust. 3 p.s.w.). Spoczywający na skarżącej obowiązek wnoszenia opłat za studia był jej znany - wynikał z § 3 pkt 5 i 6 umowy oraz § 9 ust. 1 pkt e Regulaminu studiów. Przesłanka fakultatywna zwolnienia została w niniejszej sprawie niewątpliwie spełniona, bowiem skarżąca mimo przyjęcia zobowiązania do uiszczenia opłat związanych z odbywaniem studiów nie wywiązała się z tego obowiązku. Co więcej była to jedyna podstawa skreślenia z listy studentów wymieniona w zaskarżonych decyzjach. Na marginesie można jedynie zaznaczyć, że nawet uznając, iż zaistniały również podstawy do zastosowania art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w., tj. organ stwierdziłby, że doszło do niepodjęcia studiów przez skarżącą, to organ miałby możliwość wyboru podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Dopuszczalne byłoby zatem oparcie decyzji na jednej z dwóch potencjalnych podstaw przewidzianych w ustawie. Co więcej w orzecznictwie wskazuje się też, że na gruncie art. 108 p.s.w. możliwe jest zaistnienie zbiegu podstaw prawnych skreślenia studenta z listy studentów i student może zostać skreślony zarówno z powodu np. pisemnej rezygnacji ze studiów jak i z racji występującej jednocześnie przesłanki niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów (Wyrok WSA we Wrocławiu z 12 kwietnia 2022 r., IV SA/Wr 662/21, LEX nr 3346589). Nie oznacza to jednak, że w sytuacji gdy organ uznał, iż została spełniona przesłanka o charakterze fakultatywnym, powinien dodatkowo prowadzić rozważania zmierzające do ustalenia, czy w sprawie zaistniała również przesłanka o charakterze obligatoryjnym. Skoro bowiem organ nie miał wątpliwości co do spełnienia przesłanki fakultatywnej, to jej zastosowanie stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów uczelni. Brak jest podstaw do przyjęcia, że organ powinien w pierwszej kolejności badać wystąpienie przesłanki obligatoryjnej, przepisy nie ustanawiają bowiem hierarchii między tymi podstawami ani nie przyznają którejkolwiek z nich pierwszeństwa. Są to odrębne, równorzędne podstawy prawne rozstrzygnięcia, z których organ – w zależności od ustaleń faktycznych – może skorzystać. W ramach kolejnego zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżąca powołała błędną wykładnie art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w. poprzez uznanie, że samo wpisanie się na studia i złożenie ślubowania oznacza podjęcie studiów. W tym zakresie należy ponownie podkreślić, że art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w. nie był podstawą zaskarżonych decyzji oraz rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, bowiem skarżąca została skreślona z listy studentów wobec niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Po stronie organu istniała wątpliwość, co do zaistnienia sytuacji niepodjęcia studiów, bowiem stoi on na stanowisku, że sam fakt braku uczestniczenia w zajęciach na pierwszym roku nie może stanowić o zaistnieniu tej przesłanki. Takie stanowisko należy uznać za słuszne, bowiem rozważania dotyczące "niepodjęcia studiów" nie powinny być w żadnym wypadku uzależniane od enumeratywnie wymienionych przypadków. Norma ta celowo została przez ustawodawcę określona w sposób nieostry, tak aby każdy przypadek rozpatrywany był z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Podzielić natomiast należy interpretację organu, iż przedwczesnym byłoby uznanie, że skarżąca nie podjęła studiów w sytuacji, gdy miała kilka możliwości naprawy swojej sytuacji na uczelni m.in. poprzez powtarzanie semestru lub warunkowego wpisu na semestr. Cała argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej dotycząca błędnej wykładni art. 108 ust. 1 pkt 1 p.s.w. jest irrelewantna, wobec braku wątpliwości co do zasadności innej przesłanki skreślenia skarżącej z listy studentów. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego zamieszczony w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie podlegał zaś uwzględnieniu, ponieważ odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona po upływie terminu określonego w art. 179 Ppsa.