III OSK 2858/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Uczelnianej Studenckiej Komisji Socjalnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 513/19 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Uczelnianej Studenckiej Komisji Socjalnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń pomocy materialnej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 513/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi K. B., uchylił decyzję Uczelnianej Studenckiej Komisji Socjalnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z [...] czerwca 2019 r., nr [...], w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń pomocy materialnej (pkt I) oraz przyznał pełnomocnikowi skarżącej 295,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu (pkt II). W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 31 października 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2016/2017. Decyzją z [...] listopada 2016 r. Wydziałowa Studencka Komisja Socjalna przyznała Karolinie B. stypendium socjalne w wysokości 620 zł miesięcznie na okres od października 2016 r. do czerwca 2017 r. Jednym spośród załączonych przez skarżącą do wniosku dokumentów był wyrok Sądu Rejonowego w R. z [...] lipca 2007 r., sygn. akt [...], którym zasądzono na rzecz skarżącej alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie. Do nowego wniosku o stypendium z października 2018 r. K. B. dołączyła wyrok Sądu Rejonowego w P. z [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...], którym Sąd podwyższył stronie alimenty do 1200 zł miesięcznie. Wyrok ten został opatrzony został klauzulą wykonalności. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji uznał, że rozpatrując wniosek skarżącej złożony w 2016 r. został wprowadzony w błąd, gdyż na datę składania wniosku w dyspozycji skarżącej pozostawał już wyrok alimentacyjny wydany w 2014 r. W ocenie Wydziałowej Komisji w sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; "k.p.a."). Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że decyzja przyznająca stronie prawo do świadczeń socjalnych z 24 listopada 2016 r. stała się ostateczna i nie został przekroczony termin 5-letni określony w art. 146 § 1 k.p.a. Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. Wydziałowa Komisja wznowiła postępowanie, zaś decyzją z [...] marca 2019 r. uchyliła ww. decyzję własną z [...] listopada 2016 r. i przyznała skarżącej w okresie od października 2016 r. do czerwca 2017 r. świadczenie w wysokości 370 zł miesięcznie. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż do wniosku z 31 października 2016 r. w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2016/2017 skarżąca nie załączyła żadnego rodzaju dokumentacji potwierdzającej okoliczność faktycznego otrzymywania świadczeń alimentacyjnych na innym poziomie niż określony w wyroku alimentacyjnym, Komisja zobligowana była przyznać stypendium socjalne na podstawie przedstawionego przez skarżącą wyroku z 12 lipca 2007 r. Dokument ten jednakże został złożony bezzasadnie, z uwagi na posiadany już przez skarżącą wyrok z 2014 r. ustalający alimenty na poziomie zdecydowanie wyższym. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że decyzja została wydana m.in. na podstawie postanowień Regulaminu przyznawania świadczeń o charakterze socjalnym, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 52/2018 z 24 września 2018 r. w sprawie wprowadzenia regulaminu przyznawania świadczeń o charakterze socjalnym dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz załącznika nr 2 do tegoż Regulaminu. Tymczasem w roku akademickim 2016/2017 warunki nabywania i utraty uprawnień do świadczeń pomocy materialnej dla studentów UMCS ustalane były w oparciu o obowiązujący od 1 października 2016 r. Regulamin stanowiący załącznik do Zarządzenia nr 55/2016 Rektora UMCS, a zasady ustalania składu rodziny i dochodu studenta regulował załącznik nr 4 do tego Regulaminu. Powołując się na powyższe, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wydania jej bez podstawy prawnej, ewentualnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Decyzją z [...] czerwca 2019 r. Uczelniana Studencka Komisja Socjalna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej z [...] marca 2019 r. W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że wskazana przez skarżącą oczywista omyłka w numerze zarządzeń i załącznika do Regulaminu została sprostowana postanowieniem Wydziałowej Komisji z [...] maja 2019 r., a zażalenie na powyższe postanowienie zostało przez organ odwoławczy oddalone. Organ odwoławczy podniósł, że nie można w okolicznościach niniejszej sprawy uznać decyzji Wydziałowej Komisji za nieważną, gdyż w danym zakresie podstawa prawna istnieje. Stanowi ją treść Regulaminu przyznawania świadczeń o charakterze socjalnym dla studentów UMCS w Lublinie oraz innych załączników wprowadzonych Zarządzeniem Rektora UMCS. Zdaniem organu błędnie wpisana numeracja Zarządzenia Rektora, tj. aktu wewnętrznego UMCS, nie stanowi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Uczelniana Komisja podniosła, że podstawa wypłacanego skarżącej na przestrzeni kilku lat stypendium socjalnego była i w chwili obecnej nadal jest taka sama, a postanowienia Regulaminu i Załącznika do niego co roku wprowadzane są Zarządzeniem Rektora UMCS, które otrzymują kolejny numer porządkowy, są analogiczne i usytuowane zostały w tych samych paragrafach. Nazwy tych dokumentów są również takie same. Z tych względów prawidłowo Wydziałowa Komisja oceniła, że mamy do czynienia w tym przypadku z oczywistą omyłką wymagającą sprostowania, w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Następnie Uczelniana Komisja przytoczyła dla porównania brzmienie poszczególnych unormowań § 14 ust. 1, § 15 ust. 1 Regulaminu wprowadzonego Zarządzeniem Nr 55/2016 i Zarządzeniem Nr 52/2018, oraz § 8 ust. 1 Załącznika zatytułowanego Zasady ustalania składu rodziny i dochodu studenta, do Regulaminu wprowadzonego Zarządzeniem Nr 55/2016 i Zarządzeniem Nr 52/2018. Przepisy ww. paragrafów mają zastosowanie w sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z regulacją wewnętrzną Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie podstawę przyznania stypendium socjalnego stanowiła trudna, udokumentowana sytuacja materialna studenta, określona dochodem w przeliczeniu na członka rodziny studenta, który należało potwierdzić określoną dokumentacją oraz stosownymi oświadczeniami. W sytuacji, gdy członek rodziny miał lub ma ustalone prawo do alimentów, których faktycznie nie otrzymywał lub otrzymywał w wysokości niższej lub wyższej od ustalonej wyrokiem, ugodą sądową lub ugodą zawartą przed mediatorem, do dochodu rodziny wliczało się nadal alimenty w wysokości faktycznie otrzymywanej, co jednak należało udokumentować. Pomimo wezwania pismem z 29 stycznia 2019 r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedstawienia stosownej dokumentacji potwierdzającej wysokość faktycznie otrzymywanych alimentów, skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, wznowienie postępowania z urzędu, uchylenie decyzji ostatecznej i przyznanie stypendium socjalnego w wysokości 370 zł miesięcznie za okres od października 2016 r. do czerwca 2017 r. uznać należy za prawidłowe i w pełni zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa. Uczelniana Komisja podkreśliła również, że uczelnia wyższa, podmiot podlegający dyscyplinie finansów publicznych, zobligowana jest przyznawać stypendia socjalne zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa, aktami wewnętrznymi Uniwersytetu, a nie na podstawie gołosłownych twierdzeń studenta. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła K. B., zarzucając organowi m.in. naruszenie art. 3 pkt 1, 1c, pkt 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, polegające na przyjęciu, że ustalona przez Wydziałową Komisję kwota alimentów przyznanych na mocy orzeczenia sądu, a nieotrzymanych przez skarżącą, stanowiła dochód jej rodziny i w rezultacie zaniżenie wysokości należnego świadczenia w postaci stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 8 listopada 2019 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi. Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko niej przez Komisję Dyscyplinarną do spraw Studentów UMCS. Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, co organ uzasadnił w sposób wystarczający w podjętym rozstrzygnięciu. Wskazany przez organ wyrok Sądu Rejonowego w P. z [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...], stanowił dowód istniejący w dniu wydawania przez organ decyzji ostatecznej i nie był znany organowi. Natomiast do wniosku z 31 października 2016 r. o przyznanie stypendium socjalnego skarżąca dołączyła wyrok Sądu Rejonowego w R. z [...] lipca 2007 r. o sygn. akt [...]. Sąd ten powołał art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.). Zgodnie z art. 207 ust. 1 tej ustawy do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepis ten stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 (ust. 4). Sąd ten wskazał, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest tzw. zasada przekonywania, określona w art. 11 k.p.a. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym treść uzasadnienia decyzji powinna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy powinno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej ww. wymogom nie odpowiada. Nie zawierają one bowiem pełnego przedstawienia przez organ okoliczności stanu faktycznego oraz podstaw prawnych podjętych rozstrzygnięć. Organy w istocie wykazały jedynie podstawy i zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania. Z kolei organ drugiej instancji, odnosząc się do zarzutów odwołania co do wydania decyzji bez podstawy prawnej, wskazał na brzmienie poszczególnych unormowań zastosowanych przez organ pierwszej instancji oraz tych, które powinny mieć zastosowanie i skonkludował, że ich brzmienie jest tożsame i że błąd, który pojawił się w decyzji, ma charakter oczywistej omyłki, którą należało sprostować. Natomiast z uzasadnienia rozstrzygnięć obu organów nie wynika, w oparciu o jakie w istocie dowody i jakie podstawy prawa przyznano skarżącej, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, kwotę 370 zł miesięcznie tytułem stypendium socjalnego. Organy nie wyjaśniły, z czego ta kwota wynika i nie oceniły jej zasadności w kontekście zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, w tym ujawnionego nowego dowodu i podnoszonych przez skarżącą twierdzeń. Uzasadnienia decyzji nie może zastępować ani odpowiedź na skargę, ani uzasadnienie wyroku zapadłego nawet w podobnej sprawie. Sąd ten zauważył, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał jedynie, że na chwilę składania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego w dyspozycji skarżącej pozostawał wyrok alimentacyjny z 2014 r. zasądzający na rzecz skarżącej alimenty do sumy 1200 zł opatrzony klauzulą wykonalności, co świadczy jedynie o zaistnieniu przesłanki wznowienia postępowania, a nie podstaw, które uzasadniały uchylenie decyzji ostatecznej i przyznanie skarżącej stypendium w niższej niż uprzednio kwocie. Z kolei organ odwoławczy był zobowiązany mocą art. 15 k.p.a. do ponownego rozpoznania sprawy, lecz również nie wyjaśnił postawy prawnej przyznanej skarżącej kwoty w wysokości 370 zł. Organy nie wyjaśniły w istocie, jaka jest kwota dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, z czego ta kwota wynika, w oparciu o jakie dokumenty organy tę kwotę ustaliły, czy jest to jedynie wyrok Sądu Rejonowego w P. z 2014 r., na podstawie którego organy ustaliły całkowitą kwotę zasądzonych miesięcznie alimentów, czy też inne dokumenty, które wskazywały na źródła dochodu skarżącej i członka jej rodziny. Organy w żadnym miejscu uzasadnienia nie odwołują się do załącznika do Komunikatu Rektora i ZUSS UMCS dotyczącego wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów UMSC w danym roku akademickim, z którego wynika, jakie są kwoty przyznawanej pomocy, zarówno tej podstawowej, jak i w zwiększonej wysokości w oparciu o poszczególne przedziały miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie. Z uzasadniania rozstrzygnięć organów nie wynika też czy przyznana skarżącej kwota jest kwotą podstawową stypendium socjalnego, czy też zwiększoną i w oparciu o jakie okoliczności. Zdaniem tego Sądu, aby prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W tej sytuacji w ocenie tego Sądu trafne są zatem zarzuty skargi, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, jaki proces obliczeniowy, na jakich podstawach prawnych oraz faktycznych oparty, doprowadził organy do podjętych ustaleń. Sąd pierwszej instancji przytoczył treść § 8 ust. 1 oraz § 15 ust. 1 Regulaminu przyznawania świadczeń o charakterze socjalnym dla studentów UMCS w Lublinie stanowiącym załącznik do Zarządzenia Rektora UMCS Nr 55/2016 (Regulamin). Stwierdził, że organy w uzasadnianiu ograniczyły się w istocie do przytoczenia ww. regulacji. Zdaniem tego Sądu, skoro przepisy wewnętrzne organu dopuszczają złożenie stosownych oświadczeń i skarżąca to robi, to ma prawo oczekiwać oceny tych załączników przez organ w kontekście całokształtu materiału dowodowego, w tym w kontekście właściwego wyroku alimentacyjnego, tak jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Wskazał, że skarżąca na dowód swoich twierdzeń przedłożyła oświadczenie członka rodziny stanowiące zał. 4.2 i domagała się jego oceny w kontekście brzmienia § 8 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu. Organ zaś tej oceny powinien dokonać wskazując, że w świetle unormowań wewnętrznych uczelni, ze wskazaniem jakich, takie oświadczenie jest niewystarczające pomimo, że § 8 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu posługuje się zwrotem "m.in.", a § 4 pkt 7 tego załącznika stanowi, że student ubiegający się o stypendium socjalne winien złożyć wraz z wnioskiem w szczególności inne dokumenty niezbędne do udokumentowania wysokości dochodów i składu rodziny w indywidualnych przypadkach, a w szczególności (...). Skarżąca podkreślała, że wielokrotnie składała już wyjaśnienia do Komisji Socjalnej, dlaczego nie dysponuje przelewami i przekazami czy dokumentami wskazującymi na bezskuteczność egzekucji, wnosząc na rozprawie o dopuszczenie dodatkowych dowodów, w tym oświadczenia matki skarżącej o sposobie przekazu środków tytułem zasądzonych alimentów i ich kwocie w poszczególnych latach. Sąd pierwszej instancji postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. poz. 2325 ze zm.; "p.p.s.a.") dopuścić dowody złożone na rozprawie jako dokumenty uzupełniające w kontekście prezentowanego przez skarżącą stanowiska w kwestii wysokości osiąganych alimentów w poszczególnych latach i formy ich przekazu. Sąd ten odmówił dopuszczenia dowodów z akt dyscyplinarnych skarżącej uznając, w tym przypadku, brak związku ze sprawą. Sąd pierwszej instancji zgodził się z organem odwoławczym, że świadczenia dla studentów mają charakter pomocowy a student, który tą pomoc chce uzyskać, musi swoją trudną sytuację materialną wykazać i udokumentować, niemniej jednak nie zwalnia to organu w świetle naczelnych zasad postępowania administracyjnego z należytego, rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, konkretnego przypadku, niezbędnych dla jej rozstrzygnięcia. Jeżeli w ocenie organu złożone przez skarżącą dokumenty w postaci wniosku i załączonych załączników oraz wyjaśnień uniemożliwiają zaakceptowanie twierdzeń skarżącej co do wskazywanych przez nią kwot faktycznie otrzymanych alimentów, to obowiązkiem organu jest to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazać z powołaniem podstawy prawnej przyjętego stanowiska. Sąd pierwszej instancji zauważył również, że z akt sprawy nie wynika, aby przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ informował skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd pierwszej instancji wskazał, by ponownie rozstrzygając sprawę organ wziął pod uwagę wskazane wyżej stanowisko prawne i przeprowadził w sposób dokładny i rzetelny analizę materiału dowodowego, poczynił stosowne, szczegółowe ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i dokonał ich oceny prawnej w świetle obowiązujących przepisów prawa, a także rozważył zarzuty podniesione przez skarżącą, a następnie zawarł wszystkie wymienione elementy w uzasadnieniu decyzji, które powinno odpowiadać normie art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ, rozstrzygając sprawę. Wskazał też, by organ przed wydaniem decyzji zrealizował powinność wynikającą z art. 10 § 1 k.p.a. Mając na względzie, że w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy ma obowiązki nie mniejsze niż organ pierwszej instancji, w tym posiada kompetencje do własnej, samodzielnej oceny prawnej, Sąd ten uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O wynagrodzeniu radcy prawnego ustanowionego dla skarżącej z urzędu orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 68). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Uczelniana Studencka Komisja Socjalna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Nadto zażądała od organu zwrotu kosztów postępowania oraz zrzekła się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji wskutek błędnego uznania, iż organ dopuścił się naruszenia ww. przepisów k.p.a. polegającego na przyjęciu, że w związku z niedostatecznym rozpatrzeniem materiału dowodowego oraz brakiem prawidłowego uzasadnienia decyzji zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wskutek wznowienia postępowania powinna być wydana decyzja ustalająca wysokość stypendium w kwocie odmiennej, co znalazło bezpośrednie odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji a organ wskazał i wyjaśnił podstawy prawne wraz z przytoczeniem relewantnych okoliczności faktycznych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, jak również błędną interpretację przepisów w zakresie rozkładu ciężaru dowodowego w zakresie ustalenia dochodów skarżącej mających wpływ na wysokość przyznanej pomocy materialnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ rozwinął powyższe zarzuty. W szczególności wskazał, że w przedmiotowej sprawie doszło do zatajenia przed organem dokumentów mających istotny wpływ na wynik sprawy. Studentka nie przedstawiła bowiem organowi aktualnego wyroku, przy uwzględnieniu którego otrzymałaby stypendium w wysokości 370 zł, a nie 620 zł. Konsekwencją takiego działania było wznowienie postępowania i przyznanie stypendium w prawidłowej wysokości, przy zastosowaniu tych samych przepisów i kalkulatora. Wydając zaskarżoną decyzję organ zebrał zarówno dowody pierwotne, jak również dowody nowe, w zakresie jego możliwości. Wskazując zakres materiału dowodowego, który stanowił podstawę wydania decyzji, organ wskazał bezpośrednio, że była to dotychczas zgromadzona w sprawie dokumentacja oraz nowy dowód w postaci aktualnego wyroku, którym alimenty podwyższono z kwoty 500 zł do 1200 zł miesięcznie. Pomimo kierowanych do skarżącej wezwań, nie wykazała ona, że uzyskiwane przez nią dochody kształtują się inaczej niż w wyroku przyznającym alimenty. Wobec biernej postawy skarżącej w zakresie inicjatywy dowodowej, organ nie miał podstaw do tego, aby przyjąć ustalenia odmienne, niż wynikające z tego wyroku. Zdaniem organu bezpodstawne jest również stwierdzenie Sądu, że w decyzji nie wskazano sposobu kalkulacji kwoty stypendium socjalnego. Taki proces nie mógł zostać zaprezentowany ze względu na fakt, iż kwota stypendium ma charakter stały, a więc niewymagający przeprowadzenia żadnych dodatkowych obliczeń. Z akt sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w wyniku wznowienia postępowania powinna zapaść decyzja ustalająca wysokość stypendium w kwocie 370 zł, zamiast 620 zł. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że przedłożyła Komisji Socjalnej UMCS wyrok Sądu Rejonowego w R. sygn. akt [...] wówczas, gdy uzyskała z jego tytułu dochód. Ponadto, obydwa wyroki Sądu Rejonowego w R. z 2007 r. i 2014 r. były "aktualne" w chwili ich przedłożenia Komisji Socjalnej, gdyż stanowiły w przedmiotowym okresie źródło dochodu. Podkreśliła też, że na wezwanie organu z 29 stycznia 2019 r. skarżąca nie złożyła dodatkowych wyjaśnień i dowodów, ale jak wynika z akt, skarżąca w postępowaniu zwykłym do wniosku w roku akademickim 2016/2017 dołączyła dopuszczalne regulaminem oświadczenie członka rodziny o dochodach nieopodatkowanych jako załącznik 4.2 do wniosku (część II pkt 2 wniosku "inne dokumenty dołączone do wniosku"). Nadto stwierdziła, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie wniosła o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie, w ocenie autora skargi kasacyjnej, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Trafnie zauważa Sąd pierwszej instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy, które nie są kwestionowane przez skarżącą kasacyjnie, zaistniały podstawy do wznowienia postępowania na podstawie przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Trafnie także zauważa, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy, zgodny z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnił swoje stanowisko w tym względzie w zaskarżonej decyzji. Wbrew jednak odmiennemu w tym względzie stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, prawidłowo Sąd ten wskazał, że postępowanie prowadzone przed organem odwoławczym oraz wydana przez ten organ decyzja zostały podjęte z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Należy bowiem mieć na względzie, że po ustaleniu podstaw wznowienia, organ administracji powinien dokonać rozpoznania i rozstrzygnięcia w pełnym zakresie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w której postępowanie zostało wznowione. Oznacza to, że po wznowieniu postępowania administracyjnego następuje otwarcie postępowania, w wyniku którego ma być podjęta decyzja w sprawie dalszego obowiązywania dotychczasowej decyzji ostatecznej. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji zauważa, powołując się na literaturę przedmiotu, że granice wznowionego postępowania wyznaczone są zakresem treści decyzji ostatecznej, która zakończyła postępowanie, którego wznowienie dotyczy. Organ administracyjny musi zatem, po wznowieniu postępowania, rozstrzygnąć na nowo w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Jest to więc postępowanie w sprawie tożsamej pod względem przedmiotowym, podmiotowym i co do podstawy prawnej ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną. Organ musi zatem przeprowadzić na nowo postępowanie wyjaśniające, w którym wyeliminuje wszystkie wady wcześniejszego postępowania, np. usunie fałszywe dowody i zastąpi je dowodami zgodnymi z prawem. Na tym etapie postępowania organ nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi podczas wcześniejszego postępowania, niemniej powinien odnieść się do tego materiału dowodowego i na nowo go ocenić. Oznacza to, że dowody, co do wiarygodności których nie zgłoszono żadnych zastrzeżeń, mogą być w tym postępowaniu wykorzystane. Należy przy tym pamiętać, że usunięcie poszczególnych wad wcześniejszego postępowania może wywierać bezpośredni wpływ na treść nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (zob. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Wyd. II I- Komentarz do art. 151 - pkt I.6., Lex 2010). Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie zabrakło kompleksowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Trafnie zauważa Sąd pierwszej instancji, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.). Zgodnie z art. 207 ust. 1 tej ustawy do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepis ten stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 (ust.4). Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a. W przepisie art. 11 k.p.a. została ustawiona tzw. zasada przekonywania, będąca jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych treść uzasadnienia decyzji powinna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy powinno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zasada przekonywania nabiera szczególnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy negatywnych z punktu widzenia strony rozstrzygnięć, które powinny być przekonująco i jasno uzasadnione. Istotną rolę w omawianym zakresie przypisuje się uzasadnieniu decyzji administracyjnej, które stanowi integralną część każdej decyzji i jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Legalność decyzji administracyjnej wymaga bowiem jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Mając na względzie z jednej strony powyższe rozważania, z drugiej zaś treść wydanych w sprawie decyzji, zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej nie odpowiada wymogom ww. przepisów prawa. Decyzje te nie zawierają bowiem pełnego przedstawienia okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz podstaw prawnych podjętych rozstrzygnięć. Organy w istocie wykazały bowiem jedynie podstawy i zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania. Natomiast z uzasadnienia decyzji nie wynika, w oparciu o jakie w istocie dowody i jakie podstawy prawa przyznano skarżącej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy kwotę 370 zł miesięcznie tytułem stypendium socjalnego w okresie od października 2016 r. do czerwca 2017 r. Organy nie wyjaśniły, na podstawie jakich dowodów i ustaleń oraz przepisów prawa ustaliły kwotę przyznanego stypendium. Trafnie zauważa Sąd pierwszej instancji, że uzasadnienia decyzji nie może zastępować ani argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę, ani uzasadnienie wyroku zapadłego nawet w podobnej sprawie, na które powołuje się organ, którą to argumentację organ powiela także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Wskazać należy, że znaczna część uzasadnienia wydanych decyzji sprowadza się do przytoczenia argumentów mających świadczyć o istnieniu przesłanki do wznowienia postępowania i zasadności tego wznowienia oraz przytoczenia mających zastosowanie w sprawie postanowień Regulaminu przyznawania świadczeń o charakterze socjalnym dla studentów UMCS w Lublinie i załącznika do niego. W uzasadnieniu wydanych decyzji organy wskazały, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedstawiała żadnego dokumentu potwierdzającego, że faktycznie otrzymywała świadczenia alimentacyjne na poziomie zdecydowanie niższym, niż wynika to z dostarczonych wyroków alimentacyjnych. W konkluzji organy stwierdziły, że zobligowane były przyznać stypendium socjalne na podstawie przedstawionego przez skarżącą wyroku z dnia [...] lipca 2007 r., który to dokument uznać należy za bezzasadnie złożony bowiem na chwilę występowania o przyznanie stypendium socjalnego skarżąca posiadała już wyrok z 2014 r. ustalający alimenty na poziomie zdecydowanie wyższym, niż wyrok alimentacyjny z 2007 r. Trafnie w tej sytuacji Sąd pierwszej instancji uznał, że tej treści decyzja świadczy jedynie o istnieniu przesłanki wznowienia postępowania, a nie podstaw, które uzasadniały uchylenie decyzji ostatecznej i przyznanie skarżącej stypendium w niższej, niż uprzednio kwocie. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zostało sporządzone w podobny sposób z tym, że w końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy dodał, że mając na względzie fakt, iż pod koniec 2018 r. wyszły na jaw okoliczności dotychczas nieznane organowi wydającemu decyzję, w których przyznano skarżącej stypendium socjalne w wyższej wysokości, które to okoliczności istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, to wznowienie postępowania z urzędu i uchylenie decyzji ostatecznej oraz przyznanie stypendium socjalnego w niższej wysokości miesięcznie za wskazany okres jest prawidłowe i w pełni zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika już natomiast, z jakimi konkretnie przepisami prawa rozstrzygnięcie organu jest zgodne. Prawidłowo, mając na względzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie w istocie nie wyjaśniono, jaka jest kwota dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, z czego ta kwota wynika, w oparciu o jakie dokumenty organy tę kwotę ustaliły, czy jest to jedynie wyrok alimentacyjny Sądu Rejonowego w Przemyślu z [...] lutego 2014 r., sygn. [...], czy też inne dokumenty, które wskazywały na źródła dochodu skarżącej i członka jej rodziny. Organy w żadnym miejscu uzasadnienia nie odwołały się do znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej załącznika do Komunikatu Rektora i ZUSS UMCS (karta nr 5 akt administracyjnych) dotyczącego wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów w danym roku akademickim, z którego wynika, jakie są kwoty przyznawanej pomocy zarówno podstawowej, jak i w zwiększonej wysokości w oparciu o poszczególne przedziały miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie. Z uzasadniania rozstrzygnięć organów nie wynika też czy przyznana skarżącej kwota jest kwotą podstawową stypendium socjalnego, czy też zwiększoną i w oparciu o jakie okoliczności. Trafnie Sąd pierwszej instancji zauważa, że nie jest rolą sądu czynienie w sprawie ustaleń faktycznych za organ rozpatrujący sprawę, nawet jeżeli w aktach sprawy znajdują się dokumenty mające dla sprawy istotne znaczenie. Rolą bowiem sądu jest poddanie kontroli legalności tych ustaleń, wyprowadzonych z nich wniosków i zastosowanych przepisów prawa. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych i ich szczegółowego omówienia w uzasadnieniu decyzji, ze wskazaniem podstaw tych ustaleń w zgromadzonym materiale dowodowym oraz przedstawieniem przyczyn, dla których pozostałym dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także omówienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia. Prawidłowo także Sąd ten zauważa, że aby prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Braki uzasadnienia decyzji w zakresie podstawowych elementów przewidzianych przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uniemożliwiają dokonanie przez sąd oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem a organ nie może, jak już wskazano, konwalidować braków uzasadnienia decyzji argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę, posiłkując się oceną zaprezentowaną przez sąd w innej sprawie, nawet o bardzo zbliżonym stanie faktycznym. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej ustalenia, że skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego okoliczność uzyskiwania świadczeń alimentacyjnych na znacznie niższym poziomie, niż wynikający z wyroku alimentacyjnego oraz stanowiska dotyczącego katalogu dowodów mogących mieć zastosowanie w rozstrzyganej sprawie dotyczącej przyznania świadczeń pomocy materialnej dla studentów wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że wbrew stanowisku organu skarżąca przedłożyła w postępowaniu zwykłym dopuszczalne Regulaminem oświadczenie członka rodziny o dochodach nieopodatkowanych jako załącznik 4.2 do wniosku (część II pkt 2 wniosku "Inne dokumenty dołączone do wniosku") oraz oświadczenie ojca o kwocie otrzymanych w danym roku alimentów. Organ nie kwestionował, że wniosek takich załączników nie zawierał. Sąd pierwszej instancji przytoczył treść § 15 ust. 1 Regulaminu przyznawania świadczeń o charakterze socjalnym dla studentów UMCS w Lublinie stanowiącym załącznik do Zarządzenia Rektora UMCS Nr 55/2016 (Regulamin). Z przepisu tego wynika, że dochód w przeliczeniu na członka rodziny studenta, o którym mowa w § 14 ust. 1, powinien być potwierdzony odpowiednimi dokumentami wydanymi przez właściwy urząd oraz oświadczeniami dopuszczonymi niniejszym regulaminem, których szczegółowy wykaz zawiera załącznik nr 4 do niniejszego regulaminu. Sąd ten wskazał, że organ powinien takie oświadczenie, jak i złożony z wnioskiem tzw. kalkulator dochodów ocenić i wykazać dlaczego, w jego ocenie, jedynymi dokumentami uzasadniającymi potwierdzenie uzyskiwania świadczeń alimentacyjnych w innej niż wynikająca z wyroku kwocie są dokumenty wymienione w załączniku nr 4 do Regulaminu zatytułowanym "Zasady ustalania składu rodziny i dochodu studenta". Przytoczył także treść § 8 ust. 1 tego załącznika, zgodnie z którym: "W przypadku, gdy członek rodziny ma ustalone prawo do alimentów, ale ich nie otrzymuje lub otrzymuje w wysokości niższej lub wyższej od ustalonej wyrokiem, ugodą sądową lub ugodą przed mediatorem, do dochodu rodziny stanowiącego podstawę do ustalenia prawa do świadczeń wlicza się alimenty w otrzymywanej wysokości - co powinno być udokumentowane m.in. odcinkami przekazów/przelewów oraz zaświadczeniem komornika o stanie egzekucji alimentów w przypadku ich nieotrzymywania lub otrzymywania w mniejszej wysokości, informację właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności, w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą, jeżeli dłużnik zamieszkuje za granicą." Wskazał, że w ocenie skarżącej, oświadczenie pobierającego lub wypłacającego należności alimentacyjne należy traktować na równi z innymi dowodami wskazanymi w wyżej wymienionym § 8 załącznika nr 4, który stanowi katalog otwarty. Organy w uzasadnianiu podjętych rozstrzygnięć ograniczyły się w istocie do przytoczenia powyższego unormowania, a powinny zgodnie z wymogami art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. dokonać oceny przedłożonych dowodów wskazując, że w świetle unormowań wewnętrznych uczelni, ze wskazaniem jakich, takie oświadczenie jest niewystarczające pomimo, że § 8 ust. 1 załącznika nr 4 do Regulaminu, posługuje się zwrotem "m.in.", a § 4 pkt 7 tego załącznika stanowi, że student ubiegający się o stypendium socjalne winien złożyć wraz z wnioskiem w szczególności inne dokumenty niezbędne do udokumentowania wysokości dochodów i składu rodziny w indywidualnych przypadkach, a w szczególności (...). Sąd ten nie przesądził jednak czy przedłożone przez skarżącą dokumenty mają znaczenie w sprawie i czy są wystarczające, lecz wskazał, że jeżeli w ocenie organu złożone przez skarżącą dokumenty w postaci wniosku i załączanych doń załączników oraz wyjaśnień uniemożliwiają zaakceptowanie twierdzeń skarżącej, co do wskazywanych przez nią kwot faktycznie otrzymanych alimentów, to obowiązkiem organu jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji to wykazać z powołaniem podstawy prawnej przyjętego stanowiska. W świetle powyższego za trafne uznać należało stanowisko Sądu pierwszej instancji, że decyzja zaskarżonej treści została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. W tej sytuacji podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. uznać należało za nietrafny. W tej sytuacji skarga kasacyjna, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.