III OSK 4774/21

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu kasacyjnym jako organizacja społeczna, jeśli sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, a statut organizacji przewiduje działania na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu kasacyjnym, jeśli jego statut przewiduje działania na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, a przedmiot postępowania dotyczy bezczynności w udostępnieniu takiej informacji. Udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowym może być uzasadniony, gdy wkracza ono w zakres jej statutowej działalności, nawet jeśli nie dotyczy bezpośrednio interesu prawnego członków organizacji, a służy realizacji interesu publicznego lub wspieraniu kontroli obywatelskiej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym, powołując się na swoją działalność statutową dotyczącą swobodnego dostępu do informacji publicznej. Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił tę skargę. Stowarzyszenie argumentowało, że przedmiot postępowania mieści się w zakresie jego statutowej działalności.
Rozstrzygnięcie
Dopuszczono Stowarzyszenie [..] z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [..] z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skarg kasacyjnych Rzecznika Praw Obywatelskich oraz S.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt: II SA/Wa 554/20 w sprawie ze skargi S.J. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: dopuścić Stowarzyszenie [..] z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu kasacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt: II SAB/Wa 554/20 oddalił skargę S.J. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Od wyroku tego zostały wniesione przez skarżącego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich skargi kasacyjne. Pismem z dnia 24 marca 2021 r. wolę udziału w postępowaniu zgłosiło Stowarzyszenie [..] z siedzibą w W., powołując się na swoją działalność statutową, a więc m.in. realizację działań na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, w tym wspierania osób i organizacji w sprawowaniu kontroli obywatelskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) zwanej dalej jp.p.s.a., udział w postępowaniu może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W świetle tego przepisu każdy cel działania określony w statucie nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie (regulaminie) organizacji społecznej, uzasadniającym dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym, może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także na przykład propagowanie określonej działalności, czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym. Organizacja społeczna może działać na rzecz jednej ze stron, wzmacniając jej pozycję w postępowaniu, może też nie wiązać swoich czynności procesowych z interesami żadnej ze stron, mając na uwadze tylko zachowanie wymagań interesu publicznego. Jak wynika ze statutu Stowarzyszenia celem Stowarzyszenia jest upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji oraz wspieranie działań monitorujących i edukacyjnych na rzecz zwiększania przejrzystości i uczciwości życia publicznego. Stowarzyszenie działa na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, a przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa dotycząca bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Z powyższego wynika, że sprawa znajduje się w zakresie działalności statutowej Stowarzyszenia. Ponadto udział Stowarzyszenia w postępowaniu sądowym przyczyni się do realizacji funkcji kontrolnej sądu i nie pozostaje w kolizji ze służącym skarżącemu prawem do sądu, które dotyczy jego interesu prawnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaistniały zatem przesłanki dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie ze skarg kasacyjnych Rzecznika Praw Obywatelskich oraz S.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt: II SA/Wa 554/20. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło