III OSK 4863/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-01

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Teresa Zyglewska, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych w związku z zagrożeniem szkodą w środowisku w chronionym gatunku jest prawidłowa, gdy organ uznał, że nie doszło do szkody w rozumieniu ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że szkoda w gatunkach chronionych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z zatwierdzonym planem urządzenia lasu, dla którego przeprowadzono strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko. Ponadto, organ prawidłowo ocenił, że nie doszło do szkody w środowisku, gdyż Nadleśnictwo stosowało się do przewidzianych środków zaradczych, a zarzuty skarżącej dotyczące niewystarczającego rozpoznania innych stanowisk gatunku wykraczają poza zakres postępowania.
Stan faktyczny
Fundacja zgłosiła zagrożenie szkodą w środowisku w chronionym gatunku nadobnicy alpejskiej na terenie Nadleśnictwa C., wskazując na pułapkę ekologiczną stworzoną przez składowanie drewna bukowego. Organ I instancji wszczął postępowanie, które następnie umorzył, uznając, że nie doszło do szkody w środowisku, gdyż działania Nadleśnictwa były zgodne z zatwierdzonym planem urządzenia lasu i stosowano środki zaradcze. Fundacja zaskarżyła decyzję, a następnie wyrok WSA, który oddalił skargę. Skarga kasacyjna fundacji została oddalona przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1656/20 w sprawie ze skargi A. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 9 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. z siedzibą w K. (dalej: fundacja lub skarżąca) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że fundacja zgłosiła Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Rzeszowie bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku w chronionym gatunku - nadobnicy alpejskiej (Rosalia alpina), na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. z 2020 r. poz. 2187, dalej: ustawa szkodowa). W zgłoszeniu wskazano, że 17 sierpnia 2019 r. na składach drewna bukowego, ulokowanych na terenie Nadleśnictwa C., w wydzieleniach leśnych o adresach: 04-05-2-15-58-h-00 oraz 04-05-2-15-62-a-00, dostrzeżono postacie dorosłe tego zwierzęcia. Fundacja wniosła o podjęcie pilnych działań mających na celu zabezpieczenie stosów, ponieważ w okresie pojawienia się postaci dorosłych nadobnicy alpejskiej drewno bukowe leżące na składach stanowi dla tego owada pułapkę ekologiczną. Postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. organ I instancji uznał zgłoszenie fundacji za zasadne i wszczął w trybie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych w związku z wystąpieniem bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w chronionym gatunku. Decyzją z [...] lutego 2020 r. organ I instancji umorzył przedmiotowe postępowanie administracyjne. W ocenie organu I instancji, brak jest podstaw do przyjęcia, że ewentualne wywiezienie składów drewna potencjalnie zasiedlonych przez nadobnicę alpejską, skutkować będzie zagrożeniem dla właściwego stanu ochrony tego gatunku chronionego w skali regionu, kraju lub państw członkowskich Unii Europejskiej lub naturalnego zasięgu tego gatunku, z uwagi na jego występowanie (liczebność i rozmieszczenie) na terenie polskich Karpat i ich pogórzy. Z definicji z art. 6 pkt 11 ustawy szkodowej wynika, że szkoda w środowisku, musi być zmianą, którą skutkuje zagrożeniem dla właściwego stanu ochrony danego gatunku. Zgodnie z art. 5 pkt 23 ustawy z 6 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2020 r. poz. 55 ze zm. – dalej: u.o.p.) przez właściwy stan ochrony gatunku rozumie się sumę oddziaływań na gatunek, mogącą w dającej się przewidzieć przyszłości wpływać na rozmieszczenie i liczebność jego populacji na terenie kraju lub państw członkowskich Unii Europejskiej lub naturalnego zasięgu tego gatunku, przy której dane o dynamice liczebności populacji tego gatunku wskazują, że gatunek jest trwałym składnikiem właściwego dla niego siedliska, naturalny zasięg gatunku nie zmniejsza się ani nie ulegnie zmniejszeniu w dającej się przewidzieć przyszłości oraz odpowiednio duże siedlisko dla utrzymania się populacji tego gatunku istnieje i prawdopodobnie nadal będzie istniało. Ponadto organ powołał się na kryteria oceny wystąpienia szkody w środowisku wynikające z § 2 ust. 1 rozporządzenie Ministra Środowiska z 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz.U. z 2019, poz. 1383). W ocenie organu, skarżąca, jak i Nadleśnictwo C. nie dysponują innymi danymi o wstępowaniu tego gatunku niż wynikające z "Planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa C. na lata 2016 – 2025" zatwierdzonego decyzją Ministra Środowiska z [...] października 2016 r. Plan urządzenia lasu został wraz z prognozą oddziaływania na środowisko zaopiniowany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie oraz Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Część planu urządzenia lasu stanowi "Program ochrony przyrody" zawierający kompleksowy opis stanu przyrody, zadania z zakresu jej ochrony i metody ich realizacji, obejmujący zasięg terytorialny nadleśnictwa. Zdaniem organu I instancji, brak jest przesłanek do uznania, że w wyniku działań Nadleśnictwa C. w zakresie objętym postępowaniem mogło dojść lub doszło do szkody w środowisku. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że z uwagi na skalę zagrożenia nie wystąpi znaczący wpływ na liczebność populacji nadobnicy alpejskiej zarówno na obszarze Natura 2000 Bieszczady PLC 180001 w obrębie mezoregionu fizyczno – geograficznego Bieszczady Zachodnie, jak i w skali kraju. Nie doszło również do przerwania ciągłości w siedlisku. Prowadzone postępowanie odnosiło się do konkretnego, jednostkowego zdarzenia, powstałego na skutek działania Nadleśnictwa C., stąd nie ma podstaw od nałożenia na ten podmiot obowiązku całkowitego wstrzymania pozyskiwania i składowania drewna bukowego w okresie pojawienia się imago (owad dorosły) nadobnicy alpejskiej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła fundacja. Decyzją z [...] czerwca 2020 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z [...] lutego 2020 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że szkoda w gatunkach chronionych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z zatwierdzonym planem urządzenia lasu, dla którego przeprowadzono strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko. Zgodnie z programem ochrony przyrody i prognozą oddziaływania na środowisko, działania uwzględnione w planie urządzenia lasu, w tym pozyskanie i składowanie drewna, mogą negatywnie oddziaływać na nadobnice alpejską. W zestawieniach prognozy, jak i w programie ochrony przyrody wymienia się jako szczególnie negatywne oddziaływania "składowanie drewna bukowego w okresie rójki zbyt blisko potwierdzonych stanowisk występowania gatunku". Do tych szczególnie negatywnych oddziaływań odnoszą się zalecenia zamieszczane dalej w zestawieniu m.in. wywożenia drewna i zabezpieczania drewna składowanego w pobliżu potwierdzonych stanowisk gatunku. Zgodnie z wyjaśnieniami Nadleśnictwa C. drewno pozostawiane na składach w okresie rójki nadobnicy alpejskiej w sąsiedztwie (100 m) miejsc występowania tego gatunku jest zabezpieczane siatką zgodnie z zaleceniami, natomiast składy drewna objęte zgłoszeniem fundacji znajdują się w wydzieleniu 62a w odległości 1000 metrów, a wydzieleniu 58h w odległości 800 metrów od starodrzewu bukowego. Zgłoszone zagrożenie szkodą w środowisku nie wyczerpuje znamion szkody w gatunku chronionym w rozumieniu ustawy szkodowej. Fundacja wniosła skargę na decyzję z [...] czerwca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oddalając skargę Sąd I instancji wyjaśnił, że w ocenie obu organów, opartej na postępowaniu wyjaśniającym, w tym opinii eksperta z zakresu biologii nadobnicy alpejskiej, nie wystąpiła szkoda w środowisku w rozumieniu ustawy szkodowej. Skarżąca tego w istocie nie kwestionuje, ale zarzucają naruszenie art. 6 ust. 11 lit. a) ustawy szkodowej i poddaje w wątpliwość prawidłowość dokumentów, na podstawie których działało Nadleśnictwo C., w szczególności planu urządzenia lasu. W ocenie Sądu I instancji, zarzut dotyczący niedostatecznego rozpoznania potencjalnie istniejących innych stanowisk nadobnicy alpejskiej dotyczy w istocie prawidłowości sporządzenia planu urządzenia lasów i poprzedzających go dokumentów, co nie jest przedmiotem tej sprawy. Sąd I instancji nie podzielił również zarzutu fundacji podnoszącej naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej. Przedmiotem postępowania było stwarzające zagrożenie szkodą w środowisku zasiedlenie przez nadobnicę alpejską składowanego drewna (stworzenie pułapki ekologicznej), a nie wycięcie poszczególnych drzew stanowiących siedliska chronionych gatunków. Kwestia braku należytej staranności przy typowaniu drzew do wycinki nie została przy tym w toku postępowania administracyjnego w żaden sposób wykazana. Zdaniem Sądu I instancji, nie doszło również do naruszenia art. 7 i 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.). Zarzuty skarżącej sprowadzają się do konieczności zbadania, czy występują inne przypadki zasiedlenia składowanego drewna przez nadobnicę alpejską w ciągu ostatnich lat, a także czy toczyły się inne postępowania administracyjne dotyczące składowania zasiedlonego drewna bukowego, niezabezpieczonego siatką, a następnie wywiezionego. Zarzuty te wykraczają poza zakres postępowania objętego zgłoszeniem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca. W pierwszej kolejności skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego. Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 6 ust. 11 lit. a) ustawy szkodowej. Polegało to na przyjęciu, że "uprzednio zidentyfikowany negatywny wpływ na gatunek" dotyczy nie tylko znanych, zidentyfikowanych stanowisk gatunku, które w dacie sporządzania planu urządzenia lasu (dalej PUL), były przedmiotem oceny oddziaływania PUL na środowisko, ale także tych niezidentyfikowanych, których ustalenie pojawi się dopiero w przyszłości. Ponadto polegało to na przyjęciu, że "uprzednio zidentyfikowany negatywny wpływ na gatunek" wyłącza zdarzenia będące przedmiotem zgłoszenia z pojęcia szkody. W ocenie skarżącego, PUL warunkowo dopuszcza takie negatywne oddziaływania, ale pod warunkiem przeprowadzenia konkretnych działań zaradczych w postaci zabezpieczenia stosów drewna bukowego siatką, które nie były stosowane. Nie można więc przyjąć, że zdarzenie objęte zgłoszeniem zagrożenia szkodą w środowisku jest wyjęte spod reżimu ustawy szkodowej, w sytuacji, kiedy takie wyłączenie może mieć miejsce jedynie wtedy, kiedy podmiot korzystający ze środowiska zastosuje się do przewidzianych środków zaradczych. Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej, przez uznanie, że Nadleśnictwo C. nie ponosi winy, pomimo że swoim działaniem doprowadziło do stworzenia pułapki ekologicznej dla nadobnicy alpejskiej przez składowanie drewna bukowego w okresie rozrodczym, w celu jego sprzedaży i wywozu do zakładu drzewnego do przerobu. Ponadto Nadleśnictwo C. nie zastosowało środków zaradczych, które mogły zapobiec wystąpieniu problemu (zabezpieczenie siatką). W ocenie fundacji, zatwierdzenie PUL przez Ministra Środowiska pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność Nadleśnictwa C., ponieważ składowanie drewna nie jest przedmiotem planu urządzenia lasu. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. oraz w związku z art. 5 pkt 24 u.o.p., jak i w związku z art. 6 pkt 11a ustawy szkodowej. Polegało to na uznaniu, że organy przeprowadziły postępowanie w sposób wystarczający, a zarzut skarżącej miał się sprowadzać tylko do zbadania innych potencjalnych zagrożeń. Fundacja wyjaśniła, że jej zarzuty dotyczyły tego, że w ramach postępowania organ jest zobligowany na podstawie art. 6 pkt 11a ustawy szkodowej, do oceny "znacząco negatywnego oddziaływania" danego zdarzenia na gatunek. Tej oceny organ dokonuje zgodne z art. 5 pkt 24 u.o.p., przez ocenę "sumy oddziaływań na gatunek mogącą w dającej się przewidzieć przyszłości wpływać na rozmieszczenie i liczebność jego populacji". Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Po pierwsze, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 6 ust. 11 lit. a) tiret trzeci ustawy szkodowej, zgodnie z którym przez szkodę w środowisku rozumie się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych, mającą znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków lub siedlisk przyrodniczych. Szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu, wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z zatwierdzonym planem urządzenia lasu, dla którego przeprowadzono strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko, o której mowa w art. 46 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa). Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie stanął na stanowisku, że "uprzednio zidentyfikowany negatywny wpływ na gatunek", o którym stanowi art. 6 ust. 11 lit. a) ustawy szkodowej, dotyczy także niezidentyfikowanych stanowisk gatunku, których ustalenie pojawi się dopiero w przyszłości. Natomiast Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 6 ust. 11 lit. a) ustawy szkodowej dotyczy w istocie niedostatecznego rozpoznania potencjalnie istniejących innych stanowisk nadobnicy, a więc prawidłowości sporządzenia Planu urządzenia lasu i poprzedzającej go Prognozy. Ponadto z akt sprawy wynika, że drewno pozostawiane na składach w okresie rójki nadobnicy alpejskiej w sąsiedztwie (100 m) miejsc występowania tego gatunku jest zabezpieczane siatką zgodnie z zaleceniami wynikającymi z Planu urządzenia lasu. Z kolei składy drewna objęte zgłoszeniem fundacji znajdują się w odległości odpowiednio 800 i 1000 metrów od starodrzewu bukowego. Skarżąca wskazuje w skardze kasacyjnej, że Plan urządzenia lasu warunkowo dopuszcza negatywne oddziaływania, ale pod warunkiem przeprowadzenia konkretnych działań zaradczych w postaci zabezpieczenia stosów drewna bukowego siatką, które nie były stosowane. Z powyższych ustaleń organów wynika jednak, że nadleśnictwo stosowało się do przewidzianych w Planie urządzenia lasu środków zaradczych, a zatem brak było podstaw do przyjęcia, że w tej sprawie nie doszło do "uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu na gatunek". Po drugie, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej, zgodnie z którym przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku spowodowanych przez inną działalność niż ta, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, podmiotu korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska. Wbrew stanowisku fundacji, Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że brak było podstaw do przyjęcia, że nadleśnictwo ponosi winę w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy szkodowej. Zgodnie ze stanowiskiem fundacji, Nadleśnictwo swoim działaniem doprowadziło do stworzenia pułapki ekologicznej dla nadobnicy alpejskiej przez składowanie drewna bukowego w okresie rozrodczym, w celu jego sprzedaży i wywozu do zakładu drzewnego do przerobu, co niewątpliwie jest częścią działalności Nadleśnictwa. Ponadto Nadleśnictwo zastosowało się do środków zaradczych, zgodnie z zaleceniami wynikającymi z Planu urządzenia lasu. Natomiast uzasadnienie powołanego zarzutu przedstawione w skardze kasacyjnej sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że Sąd I instancji nieprawidłowo odniósł się do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy szkodowej. Nie jest to więc zarzut materialny naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy szkodowej, ale zarzut procesowy podnoszący błędne sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (pominięcie zarzutu) i nie został oparty na prawidłowej podstawie. Po trzecie, skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. oraz w związku z art. 5 pkt 24 u.o.p., jak i w związku z art. 6 pkt 11a ustawy szkodowej. Zarzut ten został częściowo błędnie sformułowany, ponieważ przepisy art. 5 pkt 24 u.o.p., jak i w związku z art. 6 pkt 11a ustawy szkodowej to przepisy prawa materialnego, a nie przepisy procesowe. Niezależnie jednak od powyższego, brak było podstaw do przyjęcia, że organy naruszyły powołane przepisu procedury administracyjnej oraz, że postępowanie wyjaśniające było niewystarczające. Uzasadnieniem tego rodzaju zarzutu nie może być podnoszony przez fundację argument, że organy nie uwzględniły wszystkich wskazywanych przez fundację okoliczności. Organy są zobowiązane przeprowadzić postępowanie w sposób pełny, ale przede wszystkim wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Nie są zatem zobowiązane uwzględnić wniosków dowodowych strony, jeżeli nie mają one wpływu na wynik sprawy. Ponadto, zgodnie z definicją z art. 5 pkt 24 u.o.p., właściwy stan ochrony gatunku oznacza "sumę oddziaływań na gatunek, mogącą w dającej się przewidzieć przyszłości wpływać na rozmieszczenie i liczebność jego populacji na terenie kraju lub państw członkowskich Unii Europejskiej lub naturalnego zasięgu tego gatunku, przy której dane o dynamice liczebności populacji tego gatunku wskazują, że gatunek jest trwałym składnikiem właściwego dla niego siedliska, naturalny zasięg gatunku nie zmniejsza się ani nie ulegnie zmniejszeniu w dającej się przewidzieć przyszłości oraz odpowiednio duże siedlisko dla utrzymania się populacji tego gatunku istnieje i prawdopodobnie nadal będzie istniało". Do definicji "właściwego stanu gatunku" odwołuje się niewątpliwie art. 6 pkt 11a ustawy szkodowej. Natomiast brak jest podstaw do przyjęcia, że organy powinny prowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w tym zakresie, skoro jak prawidłowo orzekł Sąd I instancji, nie została spełniona przesłanka uznania, że doszło do szkody w środowisku, ponieważ szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu z art. 6 pkt 11a tiret trzeci cytowanej ustawy. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło