III OSK 964/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku T. sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 843/23 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r., znak: KOA/1385/Oś/22 w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska postanawia: zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 843/23 i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. 3 Wyrokiem z 9 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 28 lutego 2023 r., w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska. Pismem z 22 grudnia 2023 r. ww. spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku spółka omówiła orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; zwanej dalej "p.p.s.a."). Wskazała, że aktualna sytuacja finansowa spółki jest trudna. Spółce nie udało się osiągnąć planowanych na 2023 r. przychodów ze względu na niepowodzenie w pozyskiwaniu części kontraktów, a zgromadzony na początku 2023 r. dochód nie jest na satysfakcjonującym poziomie, pozwalającym utrzymać dotychczasową skalę działalności operacyjnej. Zobowiązania spółki obejmują m.in. kredyt w wysokości 96 000,00 zł. W związku z pogorszeniem sytuacji finansowej spółka zmuszona była upłynnić część majątku spółki, tj. sprzedać cały tabor pojazdów ciężarowych - 4 samochody ciężarowe, jak też zrezygnować z korzystania z kolejnych 2 samochodów oraz zwolnić 6 kierowców. Pozwoliło to utrzymać działalność operacyjną, ale tylko w ograniczonym zakresie. Mimo to, wynik finansowy spółki jest ujemny, co potwierdza załączony do wniosku Rachunek Zysków i Strat na 31.10.2023 r. Spółka podniosła, że bieżące płatności realizowane są często z opóźnieniami. Spółka balansuje na granicy niewypłacalności, brak jest też prognoz na znaczącą i nagłą poprawę sytuacji finansowej spółki. Każdy dodatkowy wydatek naraża ją na utratę płynności, a w związku z tym na widmo upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji wydał prawomocne orzeczenie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W takiej sytuacji przedmiotowy wniosek rozpatrywany jest przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie ww. art. 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do zmiany zapadłego w sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy. Również i w tym przypadku sąd drugiej instancji orzeka na podstawie okoliczności przytoczonych we wniosku, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności stanowiących podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. W związku z powyższym przedmiotem niniejszej sprawy wpadkowej jest w istocie wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2023 r. o sygn. IV SA/Wa 843/23 o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Przyczyną negatywnego rozpoznania wniosku skarżącej spółki był brak aktualnego bilansu oraz innych dowodów uprawdopodobniających sytuację finansową spółki. Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka przedstawiła jedynie hipotetyczne scenariusze o konieczności niekorzystnej sprzedaży aktywów i likwidacji spółki lub postawienia jej w stan upadłości, nie poparte konkretnymi aktualnymi danymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowy wniosek zawarty w skardze kasacyjnej skarżącej spółki zasługiwał na uwzględnienie. Wprawdzie spółka nie przedstawiła dowodów na poparcie twierdzeń o upłynnieniu części majątku oraz nie załączyła dowodów przedstawiających chociażby stan rachunku bankowego spółki, niemniej z przedłożonego aktualnego na dzień złożenia wniosku rachunku zysków i strat wynika, że spółka boryka się z istotnymi problemami finansowymi. Zaskarżoną decyzją organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymierzeniu opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska w kwocie 308 258 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka kwota wymierzonej opłaty podwyższonej, biorąc pod uwagę skalę prowadzonego przedsiębiorstwa (z wniosku wynika, że spółka zatrudnia 15 pracowników, od 20.07.2022 r. do 31.10.2023 r. osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w kwocie 7 236 908,68 zł, strata netto w tym okresie wyniosła 522 983,30 zł) oraz problemy finansowe, jest kwotą znaczną, zaś wykonanie zaskarżonej decyzji może stanowić w tych konkretnych okolicznościach niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w postaci utraty płynności finansowej, a nawet upadłości spółki. Podkreślenia wymaga także, iż podnoszone we wniosku okoliczności spółka zobowiązana była jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., zmienił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 843/23, i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. ----------------------- 2