III OW 102/21
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę decyzji stanowiącej pozwolenie na wytwarzanie odpadów, który został złożony przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ale uzupełniony po jego wejściu w życie, podlega przepisom dotychczasowym w zakresie kwalifikacji instalacji i właściwości organu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o zmianę decyzji dotyczącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów, złożony przed wejściem w życie rozporządzenia z 2019 r., podlega przepisom dotychczasowym, nawet jeśli braki formalne wniosku zostały uzupełnione po tej dacie. Kluczowe jest, że zmiana kwalifikacji instalacji na przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko nastąpiła dopiero z wejściem w życie nowego rozporządzenia. Ponieważ pod rządami przepisów poprzedzających rozporządzenie z 2019 r. organem właściwym był Prezydent Miasta, a nie Marszałek Województwa, to Prezydent Miasta jest właściwy do rozpoznania wniosku.Stan faktyczny
Marszałek Województwa zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Prezydentem Miasta w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku spółki o zmianę decyzji stanowiącej pozwolenie na wytwarzanie odpadów. Spór wynikał z faktu, że instalacja objęta pozwoleniem, która przed wejściem w życie rozporządzenia z 2019 r. nie była kwalifikowana jako znacząco oddziałująca na środowisko, po wejściu w życie nowego rozporządzenia zaczęła być tak kwalifikowana, co mogło wpłynąć na właściwość organów. Marszałek uważał, że właściwy jest Prezydent, a Prezydent wskazywał na Marszałka.Rozstrzygnięcie
Wskazano Prezydenta Miasta jako organ właściwy w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o dokonanie zmiany decyzji stanowiącej pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zezwolenie na przetwarzanie odpadów postanawia: wskazać Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy w sprawie.
Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. Marszałek Województwa [...] zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku L. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z [...] września 2019 r. w sprawie dokonania zmiany, w trybie art. 14 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1592 ze zm.), decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2015 r. znak: [...] ze zm., stanowiącej pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zezwolenie na przetwarzanie odpadów w [...] przy ul. [...], na działkach geodezyjnych o numerach ewidencyjnych [...].
W uzasadnieniu Marszałek wskazał, iż Prezydent jako uzasadnienie przekazania wniosku Spółki wskazał kwalifikację instalacji objętej jego decyzją z [...] stycznia 2015 r. jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), dalej: "rozporządzenie z 2019 r.", w związku z wydajnością przetwarzania odpadów wynoszącą 35-40 Mg/h wynikającą z rocznej mocy przerobowej instalacji wynoszącej 70 000 Mg/rok odpadów oraz wskazując w tej sytuacji właściwość Marszałka Województwa na podstawie art. 41 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r., poz. 797 ze zm.), dalej: "u.o.".
Marszałek wyjaśnił, iż pismem z [...] września 2019 r. Spółka złożyła do Prezydenta wniosek w sprawie dokonania zmiany decyzji Prezydenta z [...] stycznia 2015 r. Następnie Prezydent wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku o dostrzeżone braki formalne. W dalszej kolejności zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie złożonego wniosku, skierował do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej prośbę o przeprowadzenie kontroli instalacji w zakresie spełnienia wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz skierował prośbę o przeprowadzenie kontroli instalacji w zakresie wymagań dotyczących ochrony środowiska do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
W ocenie Marszałka Województwa [...] kluczowym aspektem w niniejszej sprawie jest okoliczność kwalifikacji instalacji objętej pozwoleniem na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem zezwolenia na przetwarzanie odpadów wydanym przez Prezydenta [...] stycznia 2015 r. na dzień [...] września 2019 r., tj. na dzień wszczęcia postępowania na żądanie Spółki, które nastąpiło wskutek doręczenia żądania organowi administracji publicznej czyli Prezydentowi. Wskazał na treść art. 61 § 1 i 3 k.p.a. i wyjaśnił, że na dzień [...] września 2019 r. instalacja objęta wnioskiem, nie kwalifikowała się zgodnie z obowiązującym na ten dzień rozporządzeniem z 9 listopada 2010 r. Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dalej: "rozporządzenie z 2010 r.", jako przedsięwzięcie ujęte w § 2 ust. 1. Dopiero wejście w życie nowego rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zmieniło kwalifikację przedmiotowej instalacji jako przedsięwzięcie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 47 ww. rozporządzenia.
Podniósł, iż zgodnie z § 4 rozporządzenia z 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia wżycie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 — 1 b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta [...] wniósł o wskazanie jako organu właściwego Marszałka Województwa [...]. W jego ocenie w przypadku kiedy od czasu wydania zezwolenia (decyzji), które ma być cofnięte czy też zmienione, zmienił się stan prawny i uległa zmianie właściwość organów, należy przyjąć, że organem właściwym do cofnięcia zezwolenia, jego zmiany, czy też kontrolowania zapisów wydanego zezwolenia jest organ, który aktualnie jest organem pierwszej instancji w danej sprawie. Zważywszy na fakt, iż instalacja posiada wydajność na poziomie 35-40 Mg/h, co przekłada się na roczną moc przerobową ok. 70 000 Mg/rok odpadów, należy zakwalifikować ją jako przedsięwzięcie zgodnie z § 2 ust 1 pkt 47 rozporządzenia z 2019 r. do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei łączna masa wszystkich rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w okresie roku została określona we wniosku na poziomie 70 000 Mg. Prezydent wskazał, iż mając na uwadze treść art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 41 ust. 6 u.o. należy stwierdzić, iż organem właściwym jest w tych okolicznościach Marszałek. Zauważył również, że złożony przez Spółkę wniosek zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione [...] września 2020 r., a zatem po wejściu w życie rozporządzenia z 2019 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 239) - dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie wystąpił tzw. spór negatywny o właściwość, albowiem zarówno Marszałek Województwa [...] jak i Prezydent Miasta [...] uważają, że nie są właściwi do rozpoznania wniosku L. Spółki z o.o. o zmianę decyzji dotyczącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającej zezwolenie na przetwarzanie odpadów w [...] przy ul. [...], na działkach o nr [...].
Istota sporu, do jakiego doszło w tej sprawie między organami sprowadza się do interpretacji § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), zgodnie z którym do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b u.i.o.ś. (Dz.U. z 2021 r., poz. 2373 ze zm.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Jedną z decyzji, o których stanowi ten przepis jest niewątpliwie zezwolenie na przetwarzanie odpadów. W uprzednio obowiązującym rozporządzeniu z 9 listopada 2010 r. Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71) przedmiotowe przedsięwzięcie nie było kwalifikowane jako zawsze znacząco oddziałujące na środowisko. Na gruncie obecnie obowiązującego rozporządzenia przedsięwzięcie objęte wnioskiem o zmianę decyzji w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło jednak do zmiany właściwości organów uprawnionych do wydania zezwolenia na przetwarzanie lub zezwolenia na zbieranie odpadów w wyniku wejścia w życie rozporządzenia z 2019 r. Zarówno pod rządami przepisów rozporządzenia z 2010 r., jak rozporządzenia z 2019 r. marszałek województwa był i jest organem właściwym w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a w przypadku przedsięwzięć niespełniających tego warunku (oraz innych warunków z art. 41 ust. 3 pkt 1 u.o.) właściwym organem jest starosta. Oznacza to, że jeżeli zmianie uległa kwalifikacja prawna niektórych przedsięwzięć, to w tej sprawie należy w tym zakresie uwzględnić dotychczasowy (uprzedni) stan prawny zgodnie z § 4 rozporządzenia z 2019 r., a więc należy uwzględnić przepisy prawa materialnego dotyczące katalogu przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko obowiązujące uprzednio. Przyjęcie, że planowane w tej sprawie przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., oznacza, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta [...].
Nie można bowiem podzielić stanowiska Prezydenta Miasta [...] zawartego w odpowiedzi na wniosek, że postępowanie w sprawie nie zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia z 2019 r., albowiem wniosek spółki zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione dopiero w dniu [...] września 2020 r. Okoliczność, że organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych podania, nie ma znaczenia dla określenia terminu w jakim podanie zostało wniesione. Jeżeli brak podania zostanie konwalidowany, przyjmuje się fikcję, że podanie nie było dotknięte brakiem od chwili wniesienia. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki formalne, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lipca 2021 r., III SAB/Łd 3/21, Lex nr 3212716, M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex 2021, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 27/20, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2184/ 13) .
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło