III OW 37/25
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-07-23
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Zbigniew Ślusarczyk, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Marszałek Województwa, czy Starosta jest organem właściwym do wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów w związku z prowadzeniem zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odzyskiem kartridży do drukarek laserowych, gdy wnioskowana działalność nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Marszałek Województwa nie jest organem właściwym do wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów, gdy wnioskowana działalność nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W takim przypadku, zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach, właściwym organem jest starosta. Sąd wskazał Starostę jako organ właściwy, ponieważ analiza przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wykazała, że wnioskowana działalność nie spełnia kryteriów dla przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko, zarówno w zakresie przetwarzania poza instalacją, jak i w instalacji o określonej przepustowości.Stan faktyczny
Starosta wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Marszałkiem Województwa w przedmiocie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w związku z zakładem przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Starosta uważał, że właściwy jest Marszałek, a Marszałek uważał, że właściwy jest Starosta. Spór dotyczył ustalenia, czy wnioskowana działalność stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.Rozstrzygnięcie
Wskazano Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą [...] a Marszałkiem Województwa [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów w związku z prowadzeniem zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odzyskiem kartridży do drukarek laserowych zlokalizowanego na terenie działek [...] zainicjowanej wnioskiem [...] postanawia: wskazać Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie.
Wnioskiem z dnia 15 maja 2025 r. (data prezentaty NSA) Starosta [...] (dalej także jako: "Starosta"), na podstawie art. 22 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 roku poz. 572; dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 15 § 1 pkt 4, 15 § 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i wyznaczenie organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów (pierwotnie: wniosek o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów) w związku z prowadzeniem zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odzyskiem kartridży do drukarek laserowych zlokalizowanego na terenie działek [...] zainicjowanej wnioskiem [...] z dnia 28 kwietnia 2024 r.
Starosta wniósł o stwierdzenie, że właściwym do rozpatrzenia wniosku [...], w ww. sprawie jest Marszałek Województwa [...] (dalej także jako: "Marszałek Województwa").
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa wskazał, że organem właściwym w sprawie będzie Starosta.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Wniosek pełnomocnika reprezentującego [...] wpłynął do Marszałka Województwa w dniu 26 kwietnia 2024 r. i dotyczył wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów w związku z prowadzeniem zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odzyskiem kartridży do drukarek laserowych zlokalizowanego na terenie działek [...].
Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i weryfikacja prowadzonej działalności w zakładzie [...] wskazała, zgodnie z ujednoliconym wnioskiem z 9 września 2024 r. (wpływ do organu 11.09.2024 r.) wraz z uzupełnieniami z dnia 24 marca 2025 r. (wpływ do organu 25.03.2025 r.) i z dnia 8 kwietnia 2025 r. (wpływ do organu 09.04.2025 r.) na prowadzenie poniższych procesów:
- Produkcja kartridży do drukarek laserowych, w wyniku której wytwarzane są odpady. Do Zakładu dostarczone są gotowe elementy z tworzyw sztucznych. Produkcja polega na ręcznym montowaniu poszczególnych elementów, napełnianiu tonerem pustych kartridży. Kolejnym etapem jest poddanie gotowych kartridży testom jakościowym, pakowanie i wysyłka produktu do klienta.
- Serwis sprzętu elektrycznego i elektronicznego, w wyniku którego również mogą powstawać odpady. Wadliwy sprzęt elektryczny i elektroniczny jest dostarczany do zakładu w ramach prowadzonej usługi napraw lub serwisu gwarancyjnego na zlecenie, poddawany jest w pierwszej kolejności wizualnej ocenie. Przy dostarczonym sprzęcie może być informacja o rodzaju usterki lub wada jest diagnozowana na miejscu. Na podstawie wstępnej oceny o możliwościach naprawy, sprzęt zostaje zakwalifikowany do dalszego etapu, czyli do naprawy lub zostaje odrzucony, jako odpad.
- Przetwarzanie (odzysk) w instalacji kartridży do drukarek laserowych- Kartridże, które na etapie oceny wstępnej są zakwalifikowane do regeneracji są oczyszczone z zanieczyszczeń, które znajdują się na powierzchni kartridża oraz naprawione, jeśli takiej naprawy wymagają. Wymieniane są elementy uszkodzone lub wymiana elementu wynika ze zmian inżynieryjnych. Następnym etapem jest napełnienie tonerem, przeprowadzenie testów jakościowych, pakowanie i wysyłka pełnowartościowego produktu. Działania są przygotowaniem do ponownego użycia w ramach którego produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami, są przygotowywane do tego, aby mogły być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania. Odzysk kartridży klasyfikowanych pod kodem 16 02 16 (Elementy usunięte ze zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15) odbywa się w zespole urządzeń tworzących instalację, zgodnie z definicją z art. 3 pkt 6 Prawo ochrony środowiska w ilości 2000 Mg/rok i 7,1 Mg/dobę, Liczba dni pracy w roku: 251 liczba dni pracy w tygodniu: 5, liczba godzin pracy na dobę: 8.
- Przetwarzanie (odzysk) Zużytego Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego prowadzony poza instalacją ręcznie ma stołach - W ramach działalności prowadzone jest pozyskiwanie części ze sprzętu elektrycznego i elektronicznego zgodnie z zamówieniem. Sprzęt elektryczny i elektroniczny, który trafia do Zakładu jest nowy lub używany i nie jest przyjmowany jako odpad. Po dostarczeniu do Zakładu sprzęt elektryczny i elektroniczny trafia na obszar magazynu. Klient decyduje czy otrzymany sprzęt ma być poddany naprawie czy ze sprzętu ma zostać wymontowany konkretny element dla tego klienta. Jeśli ze sprzętu ma zostać wymontowany przez klienta element, sprzęt zostaje zakwalifikowany przez podmiot (wnioskodawcę), jako odpad (16 02 14) i podlega demontażowi w celu wymontowania elementu nadającego się do ponownego użycia bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania na zamówienie klienta. Liczba dni pracy w roku: 251, liczba dni pracy w tygodniu: 5, liczba godzin pracy na dobę: 8, wydajność zakładu 1300 Mg odpadów na rok i 5,17928 Mg/dobę.
Pierwotnie wniosek podmiotu dotyczył wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów w związku z prowadzeniem zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odzyskiem kartridży do drukarek laserowych, jednakże należy bezwzględnie zwrócić uwagę, że pierwotny wniosek został przez wnioskodawcę wyraźnie ograniczony w swoim zakresie. Przedsiębiorca legitymował się dotychczas decyzją Marszałka Województwa z dnia 30 lipca 2014 r., znak: [...] na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów w związku z prowadzeniem zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odzyskiem kartridży do drukarek laserowych, zmienioną decyzjami Marszałka Województwa: z dnia 3 lipca 2015 r., znak: [...], z dnia 10 grudnia 2015 r., znak: [...], z dnia 29 listopada 2017 r., znak: [...], z dnia 12 stycznia 2018 r., znak: [...], z dnia 15 czerwca 2018 r., znak: [...] i z dnia 17 grudnia 2019 r., znak: [...], stanowiącą dostosowanie posiadanego pozwolenia do przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie dnia 5 września 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1592 z późn. zm.). Z uwagi na powyższe, to Marszałek Województwa prowadził postępowanie w związku z wnioskiem od kwietnia 2024 r.
W posiadanych przez wnioskodawcę decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach (decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia 17 kwietnia 2012 r. znak: [...] i decyzja Burmistrza [...] z 1 grudnia 2017 r. znak: [...]) określono lokalizację tj. działki o numerach [...], ale też wskazano że: "Przedsięwzięcie jest realizowane na terenie istniejącego zakładu produkcyjnego na działce [...], w którym prowadzona jest działalność w zakresie: - produkcji kartridży do drukarek laserowych;
- odzysk kartridży do drukarek laserowych;
- serwis sprzętu elektrycznego i elektronicznego;
- przetwarzanie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego".
Pozwolenie na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania i zbierania odpadów w związku z prowadzeniem zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odzyskiem kartridży do drukarek laserowych (decyzja Marszałka Województwa z dnia 30 lipca 2014 r. znak: [...] z późn. zm.) zostało wydane na wniosek złożony przez stronę, natomiast aktualnie analizowany wniosek dotyczy tej samej lokalizacji, natomiast zmniejszenie zakresu działalności lub ilości odpadów we wniosku, w opinii Marszałka nie powinno być interpretowane rozszerzające, skoro wnioskodawca posiadał decyzje w szerszym zakresie, a obecnie zmniejsza jej zakres, to nie oznacza realizacji zupełnie nowego przedsięwzięcia.
Dnia 15 kwietnia 2025 r. (data wpływu 18.04.2025 r.) Marszałek Województwa przesłał do załatwienia zgodnie z właściwością przez Starostę wniosek z dnia 28 kwietnia 2024 [...], w sprawie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów (pierwotnie: wniosek o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów) w związku z prowadzeniem zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odzyskiem kartridży do drukarek laserowych zlokalizowanego na terenie działek [...].
Wnioskowane przedsięwzięcie na podstawie ustawy o odpadach oraz Prawa Ochrony Środowiska wymaga uzyskania decyzji środowiskowych na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 roku poz. 1839 ze zm.) § 2. ust 1. Do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
41) instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701, 730, 1403 i 1579) odpadów niebezpiecznych, w tym składowiska odpadów niebezpiecznych oraz miejsca retencji powierzchniowej odpadów niebezpiecznych;
45) zakłady przetwarzania:
a) w rozumieniu art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1466 i 1479 oraz z 2019 r. poz. 125 i 1403), w których następuje demontaż obejmujący usunięcie ze zużytego sprzętu niebezpiecznych: substancji, mieszanin i części składowych.
Natomiast załączone do wniosku decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach (stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko) dotyczą budowy obiektów budowlanych wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie Prawa budowlanego.
Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 roku poz. 1587 ze zm.) art. 3 ust. 1 pkt. 34) przez zbieraniu odpadów – rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b.
Z zapisów w złożonym wniosku wynika, że część zakupionych i zmagazynowanych odpadów nie jest przetwarzana, natomiast przekazywana jest uprawnionemu przedsiębiorcy do dalszego przetwarzania.
Załączona do wniosku (załącznik nr 2) decyzja Marszałka Województwa z dnia 30 lipca 2014 r. pozwalająca prowadzącemu instalację [...] na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania i zbierania odpadów w związku z prowadzeniem zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odzyskiem kartridży do drukarek laserowych została wydana dla przedsięwzięcia mogącego zawsze oddziaływać na środowisko w oparciu o przepisy § 2 rozporządzenia rady ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. i art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Rozstrzygnięcie tego rodzaju sporu sprowadza się do wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie wystąpił tzw. spór negatywny, albowiem zarówno Marszałek Województwa, jak i Starosta , uważają, że nie są właściwi do rozpoznania wniosku [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania odpadów.
Zgodnie z treścią art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj.
1. Prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.
2. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów.
3. Organem właściwym jest:
1) marszałek województwa:
a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,
c) dla instalacji komunalnych,
d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg;
2) starosta - w pozostałych przypadkach.
4. Organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.
A zatem w celu wskazania organu właściwego należy ustalić, czy wnioskowane przedsięwzięcie spełnia ustawowe atrybuty przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Zaakcentować należy, że w sprawie nie chodzi o stany faktyczne objęte hipotezami art. 41 ust. 3 pkt 1 lit "b" i "c" ustawy o odpadach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 45 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2016, 71 t.j.; dalej jako: "rozporządzenie"):
1. Do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
45) zakłady przetwarzania:
a) w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1155, z późn. zm.), w których jest przetwarzany zużyty sprzęt zawierający substancje lub mieszaniny niebezpieczne, b) zużytych baterii lub zużytych akumulatorów, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U. z 2015 r. poz. 687 i 1688), prowadzące przetwarzanie i recykling zużytych baterii i akumulatorów stanowiących odpad niebezpieczny.
Z kolei w myśl § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia:
1. Do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
41) instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, w tym składowiska odpadów niebezpiecznych oraz miejsca retencji powierzchniowej odpadów niebezpiecznych.
Natomiast zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia:
1. Do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
47) instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, odpadów inne niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25.000 t, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2389 ze zm.).
Wobec powyższego rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu pomiędzy ww. organami sprowadza się do ustalenia, czy wnioskowana działalność stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, co w myśl w art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o odpadach przesądzałoby o właściwości Marszałka Województwa.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, w celu oceny ustalonego stanu faktycznego konieczne stało się wyjaśnienie, czy odpady mające podlegać przetwarzaniu zgodnie z wnioskiem strony, mieszczą się w definicji "sprzętu", o jakim mowa w art. 4 pkt 13 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, a ponadto czy ich przetwarzanie odbywać się będzie w instalacji, czy poza nią.
Zgodnie z art. 4 pkt 24 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym przez zużyty sprzęt rozumie się sprzęt stanowiący odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, łącznie ze wszystkimi częściami składowymi, podzespołami i materiałami eksploatacyjnymi stanowiącymi część sprzętu w momencie pozbywania się go, zaś w myśl z art. 4 pkt 13 ww. ustawy, przez sprzęt rozumie się urządzenie, którego prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, oraz urządzenie mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych, które są zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1000 V dla prądu przemiennego oraz 1500 V dla prądu stałego.
Ponadto co do zasady, w myśl art. 29 ust. 1 ustawy o odpadach, odpady mogą być przetwarzane wyłącznie w instalacjach lub urządzeniach za wyjątkiem przypadków określonych w art. 30 ust. 2 ww. ustawy, gdzie ustawodawca dopuścił możliwość przetwarzania odpadów poza instalacjami i urządzeniami. Warunki w jakich ten proces może zachodzić precyzuje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami. (Dz. U. poz. 796), na podstawie którego określono rodzaj wnioskowanej działalności. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, przez pojęcie instalacji rozumie się:
a) stacjonarne urządzenie techniczne,
b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,
c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami,
których eksploatacja może spowodować emisję.
Wobec powyższego uznanie, że odpady przetwarzane są w instalacji ma miejsce wówczas, gdy przetwarzanie następuje bądź w stacjonarnym urządzeniu technicznym, bądź w zespole stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, bądź też w budowli niebędącej urządzeniem technicznych ani ich zespołem.
Zgodnie z lp. 17 tabeli zawartej w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, dozwolony jest odzysk odpadów m.in. o kodach: 16 02 14 – Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13, 16 02 15 – Niebezpieczne elementy lub części składowe usunięte z zużytych urządzeń, 16 02 16 – Elementy usunięte z zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15. Jednocześnie w kolumnie 5 lp. 17 tabeli zawartej w załączniku do ww. rozporządzenia określone zostały warunki, jakie muszą zostać spełnione w procesie odzysku poza instalacjami, jeśli ww. odpady podlegać będą pod definicję "sprzętu" w rozumieniu ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz gdy nie stanowić one będą sprzętu, o jakim wyżej mowa.
Zgodnie z treścią ww. przepisów przy demontażu urządzeń stanowiących zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny zachowane mają zostać wymagania ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, zaś w przypadku innych urządzeń niezbędne jest w procesie takiego odzysku usunięcie z nich elementów niebezpiecznych, które musi odbywać się na nieprzepuszczalnym podłożu z wykorzystaniem urządzeń do usuwania wycieków i separatora cieczy, o ile w czasie demontażu może nastąpić wyciek. Tak więc, przy spełnieniu odpowiednich warunków możliwe jest przetwarzanie wskazanych rodzajów odpadów poza instalacją i urządzeniami, gdyż taką możliwość dopuszcza ww. rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami.
Z przeprowadzone postępowania wyjaśniającego i weryfikacja prowadzonej działalności w zakładzie [...] wskazała, zgodnie z ujednoliconym wnioskiem z 9 września 2024 r. (wpływ do organu 11.09.2024 r.) wraz z uzupełnieniami z dnia 24 marca 2025 r. (wpływ do organu 25.03.2025 r.) i z dnia 8 kwietnia 2025 r. (wpływ do organu 09.04.2025 r.) na prowadzenie poniższych procesów, w tym przetwarzanie (odzysk) zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego prowadzony poza instalacją ręcznie ma stołach – w ramach działalności prowadzone jest pozyskiwanie części ze sprzętu elektrycznego i elektronicznego zgodnie z zamówieniem. Sprzęt elektryczny i elektroniczny, który trafia do Zakładu jest nowy lub używany i nie jest przyjmowany jako odpad. Po dostarczeniu do Zakładu sprzęt elektryczny i elektroniczny trafia na obszar magazynu. Klient decyduje czy otrzymany sprzęt ma być poddany naprawie czy ze sprzętu ma zostać wymontowany konkretny element dla tego klienta. Jeśli ze sprzętu ma zostać wymontowany przez klienta element, sprzęt zostaje zakwalifikowany przez podmiot (wnioskodawcę), jako odpad (16 02 14) i podlega demontażowi w celu wymontowania elementu nadającego się do ponownego użycia bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania na zamówienie klienta.
Przy takich ustaleniach jak powyżej, stwierdzić należy, zdaniem Sądu, że wnioskowane przetwarzanie odpadów odbywać się będzie poza instalacjami, albowiem jak wynika z ww. okoliczności, proces przetwarzania nie będzie zachodził w żadnym urządzeniu, czy zespole urządzeń, ani w budowli. W takiej sytuacji nie mamy zatem do czynienia z przypadkiem określonym § 2 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, który to przypadek uzasadniałby właściwość Marszałka.
Po wyeliminowaniu wskazanego powyżej przypadku, należy jeszcze ustalić, zdaniem Sądu, czy nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w § 2 ust. 1 pkt 45 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Istotne zatem stało się wyjaśnienie, czy przetwarzane odpady mieszczą się w definicji "sprzętu" w rozumieniu ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.
Z przeprowadzone postępowania wyjaśniającego i weryfikacja prowadzonej działalności w zakładzie, jak już wyżej szczegółowo wskazano i opisano, wnioskodawca (spółka) wskazała, że do Zakładu dostarczone są gotowe elementy z tworzyw sztucznych. Produkcja polega na ręcznym montowaniu poszczególnych elementów, napełnianiu tonerem pustych kartridży. Kolejnym etapem jest poddanie gotowych kartridży testom jakościowym, pakowanie i wysyłka produktu do klienta. Powyższe czynności kwalifikują się jako produkcja kartridży do drukarek laserowych, w wyniku której wytwarzane są odpady. Ponadto, wadliwy sprzęt elektryczny i elektroniczny jest dostarczany do zakładu w ramach prowadzonej usługi napraw lub serwisu gwarancyjnego na zlecenie, poddawany jest w pierwszej kolejności wizualnej ocenie. Przy dostarczonym sprzęcie może być informacja o rodzaju usterki lub wada jest diagnozowana na miejscu. Na podstawie wstępnej oceny o możliwościach naprawy, sprzęt zostaje zakwalifikowany do dalszego etapu, czyli do naprawy lub zostaje odrzucony, jako odpad. Powyższe czynności kwalifikują się jako serwis sprzętu elektrycznego i elektronicznego, w wyniku którego również mogą powstawać odpady.
Wskazać również należy, że po dostarczeniu do Zakładu sprzęt elektryczny i elektroniczny trafia na obszar magazynu. Klient decyduje czy otrzymany sprzęt ma być poddany naprawie czy ze sprzętu ma zostać wymontowany konkretny element dla tego klienta. Jeśli ze sprzętu ma zostać wymontowany przez klienta element, sprzęt zostaje zakwalifikowany przez podmiot (wnioskodawcę), jako odpad (16 02 14) i podlega demontażowi w celu wymontowania elementu nadającego się do ponownego użycia bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania na zamówienie klienta.
Żadna z tych części nie będzie stanowić elementów zużytego sprzętu, w rozumieniu wyżej przytoczonej definicji. Wobec powyższego uznać należy, że odpady wskazane we wniosku przewidziane do demontażu nie stanowią zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, wobec czego w konsekwencji stwierdzić należy, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w § 2 ust. 1 pkt 45 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie, powyższe ustalenia pozwalają na uzasadnione prawem stwierdzenie, że Marszałek Województwa nie jest organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku przedsiębiorcy.
Jako ostatni element przedmiotowej oceny jest analiza wniosku pod kątem § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Ponownie wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że ostatecznie, po zmianach wprowadzonych przez wnioskodawcę, przedmiotem wniosku jest: - wytwarzanie odpadów z prowadzonych procesów poza instalacyjnych, polegających na produkcji kartridży do drukarek laserowych oraz serwisu sprzętu elektrycznego i elektronicznego, - wytwarzanie odpadów z instalacji odzysku odpadów kartridży klasyfikowanych pod kodem 16 02 16 wraz z odzyskiem odpadów kartridży klasyfikowanych pod kodem 16 02 16 w instalacji o mocy przerobowej 7,1 Mg/dobę - wytwarzanie odpadów z procesu przygotowania do ponownego użycia przyjmowanych drukarek i drukarek wielkogabarytowych oraz przetwarzania wytworzonych przez wnioskodawcę odpadów klasyfikowanych przez pod kodem 16 02 14.
Uwzględniając powyższe wniosek dotyczy instalacji mogącej przetwarzać odpady w ilości poniżej 10 Mg (tj. 10 t) na dobę, zaś roczna ilość odpadów poddawana przetwarzaniu wynosi bowiem łącznie 2 000 Mg (tj. 2 000 t), a więc nie będzie miał tutaj zastosowanie przepis § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia. Nie ma podstaw by przedmiotową instalację zaliczyć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Mając zatem na względzie stan faktyczny sprawy ustalony w przeprowadzonym przez Marszałka Województwa postępowaniu wyjaśniającym, a także analizę wniosku i przytoczonych w przepisów prawnych, należy uznać, że Marszałek Województwa nie jest z przyczyn wskazanych powyżej organem właściwym do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Natomiast zgodnie zaś z art. 41 ust. 3 pkt 2 u.o., organem właściwym w pozostałych przypadkach jest starosta.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia, wskazując Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło