III OW 62/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy T. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy T. a Marszałkiem Województwa P. przez wskazanie organu właściwego w sprawie udostępnienia informacji o środowisku postanawia oddalić wniosek. W piśmie z 4 sierpnia 2025 r. Wójt Gminy T. (dalej: "Wójt"), reprezentowany przez adwokata, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim, a Marszałkiem Województwa P. (dalej: "Marszałek") przez wskazanie organu właściwego w sprawie udostępnienia informacji o środowisku. W dniu 10 lipca 2025 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. wpłynął wniosek radcy prawnego H.G. o udostępnienie informacji o udzielenie informacji w sprawie nielegalnego składowiska odpadów w miejscowości W., gmina T., powiat p. We wniosku wskazano, że: "Artykuł na temat nielegalnego składowiska pojawił się w [...] w dniu 4.10.2024 r. i w Ekspres [...] w dniu 17.10.2025 r. Artykuł opisywał również informacje na temat zakopywania i palenia odpadów na terenie PSZOK, który należy do Gminy T., [...]" oraz zadano następujące pytania: 1. Czy Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w R. przeprowadził kontrolę wskazanego miejsca? 2. Jeśli tak, to kiedy miała miejsce kontrola oraz jakie były jej wyniki? 3. Czy stwierdzono naruszenie przepisów ochrony środowiska? 4. Jakie działania zostały podjęte w przedmiotowych sprawach (np. decyzje administracyjne, czy też zgłoszenia do jakichkolwiek organów kontrolnych)? 5. Czy planowane są dalsze czynności kontrolne w tej sprawie? W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójt wskazał, że Marszałek przekazał sprawę Wójtowi, wskazując go jako organ właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy. W ocenie Wójta, informacje objęte wnioskiem nie stanowią informacji o środowisku, a informację publiczną. Zdaniem Wójta, przekazanie wniosku jest nieuzasadnione również z uwagi na fakt, że to nie Wójt, lecz organy wyspecjalizowane w zakresie kontroli środowiskowej - WIOŚ - są zarówno źródłem, jak i dysponentem informacji objętych wnioskiem. Wójt nie posiada kompetencji do prowadzenia takich kontroli ani do wydawania rozstrzygnięć pokontrolnych w zakresie objętym wnioskiem. Z kolei Marszałek jako organ administracji zespolonej i pewien element systemu ochrony środowiska, posiada nie tylko instytucjonalny dostęp do wyników działań WIOŚ, ale również ustawowe kompetencje do koordynowania zadań w zakresie gospodarki odpadami i ochrony środowiska, a tym samym - możliwość pozyskania żądanych informacji w celu ich udostępnienia wnioskodawcy. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Marszałek wskazał, że zdaniem Marszałka wniosek o udostępnienie informacji o środowisku dotyczył udostępnienia informacji w dwóch sprawach: 1. nielegalnego składowiska odpadów w miejscowości W., gmina T., powiat p.. W związku z tym mając na uwadze art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach organem posiadającym uprawnienia do załatwienia sprawy w tym zakresie był Wójt. W związku z tym zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r. przedmiotowy wniosek w części dotyczącej udostępnienia informacji o środowisku w sprawie nielegalnego składowiska odpadów przekazano Wójtowi. 2. zakopywania i palenia odpadów na terenie PSZOK, który należy do Gminy T., [...]. Organem powołanym i uprawnionym do prowadzenia kontroli w zakresie ochrony środowiska na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 425 ) jest Inspekcja Ochrony Środowiska. Stąd też mając na uwadze powyższe, zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r. znak: OS-VI 1.706.1.145.2025.BP przedmiotowy wniosek przekazano do załatwienia Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. W ocenie Marszałka, nie był on organem uprawnionym do załatwienia przedmiotowego wniosku został on przekazany do Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska jako organu posiadającego szerokie uprawnienia kontrolne oraz Wójtowi. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Spór o właściwość w niniejszej sprawie ogranicza się wyłącznie do części wniosku o udzielenie informacji o środowisku przekazanej Wójtowi zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r., a dotyczącej udostępnienia informacji o środowisku w sprawie nielegalnego składowiska odpadów. Spór o właściwość nie dotyczy zaś pozostałej części wniosku o udostępnienie informacji o środowisku przekazanego WIOŚ zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r. Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.), jeżeli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu władz publicznych, władze te niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku przekazują wniosek podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja, i powiadamiają o tym wnioskodawcę; przepis art. 65 § 1 zdanie drugie Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Odnotować należy, że złożony w dniu 10 lipca 2025 r. wniosek o udostępnienie informacji o środowisku dotyczył przede wszystkim czynności kontrolnych Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i w tej części został przekazany do tego organu zawiadomieniem z 22 lipca 2025 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Marszałek dokonał nadinterpretacji ogólnych sformułowań złożonego w dniu 10 lipca 2025 r. wniosku uznając, że dotyczy on postępowania w przedmiocie nakazania posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Jeśli Marszałek miał wątpliwości co do treści wniosku, mógł on zwrócić się do wnioskodawcy o uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 3 ustawy środowiskowej jeżeli wniosek jest sformułowany w sposób zbyt ogólny, władze publiczne niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywają wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, udzielając stosownych wyjaśnień oraz niezbędnej pomocy i wskazówek co do właściwego sformułowania wniosku (...). Przypomnieć należy, że niniejsze postanowienie dotyczy wyłącznie wskazania organu właściwego w sprawie, a nie zasadności wniosku z 10 lipca 2025 r. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.