III OZ 102/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II SPP/Kr 89/22 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi E.M. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Krakowie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 października 2022 r. sygn. akt II SPP/Kr 89/22, po rozpoznaniu sprzeciwu E.M. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 września 2022 r. sygn. akt II SPP/Kr 89/22 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E.M. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Krakowie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. E.M. pismem z dnia 24 listopada 2022 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zażalenie na w/w postanowienie z dnia 27 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II SPP/Kr 89/22 odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 260 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Rozpoznając sprzeciw, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Skoro zatem właściwy miejscowo sąd, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to wydane przez niego postanowienie jest prawomocne w oparciu o art. 260 p.p.s.a. i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika także z żadnego przepisu szczególnego. W niniejszej sprawie zakwestionowane postanowienie Sądu, utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego, było prawomocne, w związku z tym skarżącej nie przysługiwało prawo do wniesienia od niego zażalenia. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a., odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia E.M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraziła niezadowolenie ze stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, zaś sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których rodzaje wymieniono w tym przepisie. Powyższy przepis nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie sądu administracyjnego pierwszej instancji o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Pozostałe przepisy p.p.s.a., w tym przepisy działu V, również nie przewidują możliwości zaskarżenia tego rodzaju rozstrzygnięć do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie E.M. wniosła zatem zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, które nie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji zażalenie – jako niedopuszczalne – podlegało odrzuceniu, a więc zaskarżone postanowienie z dnia 15 grudnia 2022 r. odpowiada prawu. Z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia i powołane wyżej przepisy dotyczące dopuszczalności zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego wydanego w przedmiocie prawa pomocy, podniesione w zażaleniu zarzuty niezwiązane z w/w kwestią nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.