III OZ 157/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2026 r. sygn. akt III SO/Po 5/26 o odrzuceniu wniosku w sprawie z wniosku E.Z. w przedmiocie wymierzenia grzywny Burmistrzowi Miasta i Gminy K. za nieprzekazanie skargi postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2026 r. sygn. akt III SO/Po 5/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek E.Z. (dalej: "skarżąca") o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta i Gminy K. za nieprzekazanie skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniesiony wniosek zawierał braki formalne w postaci braku PESEL skarżącej oraz odpisu wniosku. Do uzupełnienia tych braków wezwano skarżącą pismem z 23 grudnia 2025 r. Wezwanie doręczono skarżącej 16 stycznia 2026 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków, zatem jej wniosek podlegał odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skarżąca zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji wskazując, że wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi te zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć jego odpisy oraz odpisy załączników celem ich doręczenia pozostałym stronom, a także jeżeli załączniki nie zostały złożone w oryginale, po jednym odpisie każdego z nich do akt sądowych. Z kolei z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten znajduje zastosowanie do skargi, albowiem stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. powinna ona czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ich nieuzupełnienie w terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie, mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek, wskazać należy, iż zgodnie z art. 64 § 3 p.p.s.a. "do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej", co oznacza, że również w tym zakresie znajdują zastosowanie powyższe wymogi formalne oraz skutki ich niedochowania. Postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym. Czynności podejmowane przez jego uczestników muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach, w stosownej formie i o odpowiedniej treści. Elementy składowe wszelkich pism, w tym również skarg składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na konsekwencje procesowe. Obowiązkiem strony jest stosowanie się do wezwań sądu. W niniejszej sprawie do skutecznego doręczenia pisma wzywającego do uzupełnienia braków skargi doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Wskazane wcześniej przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Przesyłkę zawierającą odpis wezwania awizowano: 2 i 12 stycznia 2026 r., a zatem, stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a., prawidłowo uznano ją za doręczoną stronie z dniem 16 stycznia 2026 r. Wobec powyższego, w zakreślonym w wezwaniu terminie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego w nim wskazanego. Mając na uwadze przywołane uprzednio regulacje, należy stwierdzić, że postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu wniosku strony odpowiadało prawu. Podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z brakiem profesjonalnego pełnomocnika, będące rezultatem jej świadomej decyzji, nie mogą wpływać na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku. Okoliczności te mogą natomiast podlegać rozważeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., oddalił zażalenie.