III OZ 174/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.R. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1026/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1026/24 w sprawie ze skarg M.S. i innych na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 15 lutego 2024 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym zarządzeniem o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1026/24, Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), wezwała skarżącą – E.R. (dalej także jako: "strona skarżąca", "strona wnosząca zażalenie") do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1026/24 w kwocie 100 (sto) złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535). Jednocześnie w zaskarżonym zarządzeniu wskazano, że wymienioną kwotę należy uiścić w kasie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonego zarządzenia, jednocześnie wskazując na błędne przyjęcie, że ciąży na stronie obowiązek uiszczenia opłaty sądowej, mimo że pismo zostało już opłacone przez innego skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasadnie podjęła działania celem wezwania strony skarżącej do uiszczenia wpisów sądowych od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1026/24 o odrzuceniu skargi. Stosownie do art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis. Do pism, o których mowa w tym przepisie należy między innymi zażalenie. W przypadku gdy zażalenie nie zostało należycie opłacone, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem odrzucenia pisma uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, ponieważ wobec braku opłaty Sąd nie podejmie żadnej czynności. Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sposób prawidłowy zastosowała powyższe przepisy, mianowicie wezwała stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W przedmiotowym zarządzeniu prawidłowo została określona wysokość należnego wpisu w kwocie 100 złotych, gdyż zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych – 100 złotych. Wyjaśnić należy, że wynikająca z art. 214 § 2 p.p.s.a. zasada, zgodnie z którą wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe od obowiązku uiszczenia opłaty. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku, przykładowo w sytuacji gdy skarżący wywodzą swój status strony z prawa własności odrębnych nieruchomości. W przypadku zaskarżenia decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia, w kontekście art. 214 § 2 p.p.s.a., skarżący wywodzą swoją legitymację procesową jako właściciele odrębnych nieruchomości położonych przy planowanej inwestycji. W sprawie zachodzi wyłącznie współuczestnictwo formalne. Uprawnienia lub obowiązki skarżących związane z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia nie są wspólne. Każdy z nich może bowiem niezależnie od takiego samego prawa współskarżącego wnieść skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 15 lutego 2024 r. Inaczej mówiąc, prawa i obowiązki skarżących są takie same, ale nie są wspólne, bowiem nie wynikają z tego samego tytułu prawnego. Nie ma przy tym istotnego wpływu na rozstrzygnięcie cel wspólny wszystkim skarżącym, bowiem czym innym jest podobieństwo sytuacji faktycznej i prawnej skarżących, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, zaś jedną opłatę wnosi się wówczas, gdy współuczestnictwo oparte jest na tym samym, a nie takim samym prawie. Na podstawie akt sprawy, stwierdzić należy, że każdy ze skarżących kwestionuje zaskarżoną decyzję z uwagi na fakt, że ma lub potencjalnie ma (potencjalność wynika z okoliczności, że skarżący nie wykazali praw rzeczowych do nieruchomości, co jest przedmiotem postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1026/24) swoją odrębną nieruchomość, z którą sąsiaduje lub jest w niedalekim sąsiedztwie działka, na której planowana jest inwestycja. Wobec tego skarżący powołują się na odrębne interesy wynikające z ich praw rzeczowych do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Oznacza to, że źródłem interesu prawnego skarżących w niniejszej sprawie są przepisy kodeksu cywilnego dotyczące własności poszczególnych nieruchomości. Nie można zatem mówić o wspólnych uprawnieniach skarżących w rozumieniu art. 214 § 2 p.p.s.a., skoro ich źródłem są prawa przysługujące do odrębnych działek. Stąd też odrębnie do wpisu sądowego od skargi wezwano poszczególnych właścicieli działek. Skarga powinna być traktowana jako odrębna skarga skarżących pomimo tego, iż służy ich wspólnym celom i odnosi się do tej samej decyzji. Wspólność celów nie jest tożsama ze wspólnością praw lub obowiązków w rozumieniu art. 214 § 2 p.p.s.a. Każdy z właścicieli reprezentuje bowiem, swój własny interes prawny chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. II OZ 370/08, nr LEX 479096). Z tych też względów wywiedzione zażalenie wraz z podniesioną argumentacją uznać należy za niezasadne. Nadmienić należy, że w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem oceny pozostaje tylko i wyłącznie kwestia zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2025 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo wezwała stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., o oddaleniu zażalenia.