III OZ 186/25

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony z powodu oczywistej bezzasadności skargi na przewlekłość postępowania, jeśli skarga ta została wniesiona po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłość?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego, wniesiona po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłość, jest niedopuszczalna i tym samym oczywiście bezzasadna. Zgodnie z art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co uzasadnia oddalenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, a następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z uwagi na fakt, że została wniesiona po wydaniu decyzji przez organ. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II SPP/Wa 291/24 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi B.B. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie wniosku o przekazanie danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II SPP/Wa 291/24 oddalił wniosek B.B. o przyznanie prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. W uzasadnieniu wskazano, że w skarga na przewlekłość organu już po wydaniu rozstrzygnięcia, a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego jest niedopuszczalna. Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jako oczywiście bezzasadny i nie mógł zostać uwzględniony. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie orzeczenia i przyznanie pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. W tym miejscu zaznaczyć należy, że o ile skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b P.p.s.a.), o tyle wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna, należy ocenić jako niedopuszczalne. Jeżeli bowiem w dniu wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci bezczynności lub przewlekłości miał charakter historyczny, a więc nieaktualny - gdyż ewentualny stan bezczynności lub przewlekłości zakończył się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, tj. wydaniem decyzji - to uznać trzeba, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje w chwili jej wniesienia. W uchwale z dnia 7 marca 2022 r., II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość postępowania została wywiedziona już po wydaniu decyzji z dnia 29 lipca 2024 r., tj. w dniu 31 sierpnia 2024 r. W rezultacie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skarga wniesiona po wydaniu decyzji, jest oczywiście bezzasadna, co - zgodnie z art. 247 P.p.s.a. - pociągało za sobą skutek w postaci odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Argumentacja przywołana w zażaleniu nie mogła więc odnieść pożądanego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło