III OZ 219/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Przedsiębiorstwa [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt IV SO/Po 25/22 w sprawie z wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu [...] za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 21 lutego 2023 r., IV SO/Po 25/22, po rozpoznaniu wniosku Sp. z o.o. [...] o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu [...] za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, wymierzył Przedsiębiorstwu [...] grzywnę w kwocie 2.000 zł oraz zasądził od Przedsiębiorstwa [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka"), pismem z 8 grudnia 2022 r. wniesionym elektronicznie, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu [...] (dalej: "Przedsiębiorstwo") za niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu żądania Spółka wskazała, że 18 sierpnia 2022 r., do skrzynki podawczej ePUAP Przedsiębiorstwa, złożyła skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 października 2021 r., IV SAB/Po 115/21. Przedsiębiorstwo nie przekazało do sądu wskazanej skargi. Następnie Spółka pismem z 22 września 2022 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie Przedsiębiorstwu grzywny dla z uwagi na niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Postanowieniem z 25 listopada 2022 r., IV SO/Po 19/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wymierzył Przedsiębiorstwu grzywnę w kwocie 1000 zł za nieprzekazanie skargi. Spółka w piśmie z 8 grudnia 2022 r. złożyła ponowny wniosek o wymierzenie grzywny wskazując, że mimo nałożonej przez Sąd grzywny, Przedsiębiorstwo nadal nie zastosowało się do obowiązku i nie przekazało skargi. Ponadto Spółka wniosła o rozpoznanie sprawy na podstawie załączonego odpisu skargi na podstawie art. 55 § 2 p.p.s.a. Przedsiębiorstwo w odpowiedzi na wniosek, wniosło o jego oddalenie. Wyjaśniło, że skarga została przekazana do sądu wraz ze stanowiskiem oraz wnioskiem o umorzenie postępowania 29 sierpnia 2022 r. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał 19 września 2022 r., albowiem skarga wpłynęła do organu 18 sierpnia 2022 r. Ponowny wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi na niewykonanie wyroku w sprawie IV SAB/Po 115/21 był dopuszczalny, gdyż poprzednio wymierzona grzywna nie osiągnęła celu dyscyplinującego. Pomimo doręczenia Przedsiębiorstwu postanowienia o wymierzeniu grzywny w kwocie 1000 zł, ono w dalszym ciągu nie wykonywało obowiązku przekazania skargi, również na dzień wniesienia ponownego wniosku. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji nie dał wiary twierdzeniom Przedsiębiorstwa przedstawionym w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, jakoby skarga została przekazana do Sądu 29 sierpnia 2022 r. Jak wskazywał już bowiem Sąd w sprawie IV SO/Po 19/22 1 września 2022 r. wpłynęła do Sądu, przesłana za pośrednictwem Poczty Polskiej, tradycyjna korespondencja, od Przedsiębiorstwa. Koperta zawierała: pismo procesowe strony postępowania w sprawie IV SAB/Po 115/21, pełnomocnictwo procesowe, wydruk KRS dla Przedsiębiorstwa [...] oraz pismo z 25 sierpnia 2022 r. adresowane do D. W. [...] Sp. z o.o. Powyższa korespondencja została zarejestrowana pod sygn. akt IV DK/Po 40/22. Nie zarejestrowano żadnej innej korespondencji kierowanej od Przedsiębiorstwa w tym czasie. Z analizy dalszej korespondencji wynika, że skarga na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 października 2021 r., IV SAB/Po 115/21 została przesłana do Sądu elektronicznie dopiero 31 stycznia 2023 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 68/23. Sąd pierwszej instancji uznał zatem, że Przedsiębiorstwo w dalszym okresie od dnia wniesienia skargi nie przekazywał jej do Sądu, w tym także po wymierzeniu grzywny po raz pierwszy postanowieniem Sądu z 25 listopada 2022 r. Przedsiębiorstwo, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem zaskarżyło je zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie art. 54 § 2 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że Przedsiębiorstwo nie dopełniło ustawowego obowiązku przekazania skargi z 17 sierpnia 2022 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w sytuacji gdy skarga ta została przekazana po raz pierwszy 29 sierpnia 2022 r. do sprawy IV SAB/Po 115/21, po raz drugi 11 października 2022 r. w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, po raz trzeci 8 listopada 2022 r. w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu z 31 października 2022 r. Wobec powyższego Przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od Spółki na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Ponadto Przedsiębiorstwo wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do casu rozstrzygnięcia zażalenia oraz połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą IV SO/Po 19/22. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i § 1a p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z § 3 ust. 1-4 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1003), skargę oraz odpowiedź na skargę organ przekazuje w formie lub postaci, w jakiej zostały sporządzone (ust. 1). Skargę lub odpowiedź na skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej sądu (ust. 2). W przypadku gdy forma lub postać skargi i odpowiedzi na skargę różnią się, organ, przekazując dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 2, załącza uwierzytelnioną kopię, w formie dokumentu elektronicznego, skargi lub odpowiedzi na skargę sporządzonej w postaci papierowej (ust. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 3, kopię skargi lub odpowiedzi na skargę, w formie dokumentu elektronicznego, uwierzytelnia się kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym (ust. 4). Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Z powyżej przytoczonych regulacji wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji, uwzględniając wniosek o wymierzenie grzywny rozważył wszystkie okoliczności sprawy i prawidłowo przyjął, że organ uchybił terminowi na przekazanie skargi, co uprawniło Sąd do wymierzenia mu grzywny. W niniejszej sprawie, wniesiona za pośrednictwem platformy e-PUAP skarga Spółki z 17 sierpnia 2022 r. została przekazana do Sądu 31 stycznia 2023 r. i została zarejestrowana w repertorium 1 lutego 2023 r. pod sygnaturą IV SA/Po 68/23. Organ uchybił zatem terminowi wskazanemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., co przesądza o przyjęciu, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Natomiast grzywna została wymierzona w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu, że po raz pierwszy skarga została przekazana 29 sierpnia 2022 r. do sprawy IV SAB/Po 115/21, po raz drugi 11 października 2022 r., a po raz trzeci 8 listopada 2022 r. w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu z 31 października 2022 r., wskazać należy, że fakt ten nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy IV SAB/Po 115/21. Natomiast dołączenie do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny kserokopii skargi, która stanowi załącznik do tego pisma, nie stanowiło prawidłowego wykonania ciążącego na Przedsiębiorstwie zobowiązania do nadesłania skargi w takiej formie, w jakiej została wniesiona do podmiotu zobowiązanego. Ponadto Przedsiębiorstwo pismem z 8 listopada 2022 r. również nie przekazano oryginału skargi. Ustosunkowując się do wniosku Przedsiębiorstwa o połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą IV SO/Po 19/22 podnieść należy, że nie jest to możliwe, bowiem sprawa IV SO/Po 19/22 została już prawomocnie rozpoznana postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2023 r., III OZ 151/23. Odnosząc się do wniosku organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 196 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego przepisu wynika, że w sytuacji kwestionowania legalności postanowienia przy pomocy środka odwoławczego jakim jest zażalenie - możliwe jest wystąpienie przez stronę z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia tego zażalenia. Zażalenie jest środkiem zaskarżenia niesuspensywnym, nie wstrzymuje bowiem automatycznie wykonania zaskarżonego postanowienia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia może natomiast zadecydować wojewódzki sąd administracyjny w drodze odrębnego postanowienia, wydanego przed przedstawieniem akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w celu rozpoznania zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.