III OZ 251/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 41/22 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 5 listopada 2021 r. nr KO.492.60.2021 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 8 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 41/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 5 listopada 2021 r. nr KO.492.60.2021 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, na podstawie art. 87 § 1 w zw. z art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu do dokonania tej czynności. Odpis wyroku z 21 kwietnia 2022 r. wraz z uzasadnieniem został uznany za doręczony wobec skarżącej 10 czerwca 2022 r. w związku z dwukrotną awizacją tej przesyłki. Zdaniem Sądu wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od daty 9 listopada 2022 r., tj. daty doręczenia skarżącej pisma Przewodniczącej III Wydziału WSA w Łodzi z 24 października 2022 r., w którym poinformowano skarżącą, że odpis wyroku z uzasadnieniem został jej przesłany 26 maja 2022 r. Zdaniem Sądu bez znaczenia pod kątem biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu było pismo Prezesa WSA w Łodzi do skarżącej z 17 listopada 2022 r., w którym to piśmie Prezes Sądu poinformował skarżącą, że akta sprawy potwierdzają treść odpowiedzi udzielonej skarżącej przez Przewodniczącą Wydziału III. W takim stanie rzeczy zdaniem WSA w Łodzi wniosek skarżącej z 12 grudnia 2022 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był spóźniony, ponieważ brak było podstaw do uznania, że o przyczynie uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca dowiedziała się dopiero z pisma Prezesa WSA w Łodzi. Zażalenie na to postanowienie złożyła J. G. reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zarzuciła naruszenie art. 88 p.p.s.a, które miało wpływ na treść postanowienia, przez odrzucenie wniosku jako wniesionego przez stronę po terminie, pomimo iż wniosek został złożony w ustawowym terminie. W uzasadnieniu wskazała, że skarżąca na poprzednim etapie postępowania nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a informacje zawarte w piśmie Prezesa WSA zawierały błędne pouczenie o prawie reklamacji adresata przesyłki, podczas gdy stosownie do Prawa pocztowego uprawnienie do złożenia reklamacji przysługuje nadawcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu jako bezzasadne. Istota sprawy sprowadza się do określenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącej datą tą jest 6 grudnia 2022 r., tj. dzień doręczenia stronie pisma Prezesa WSA w Łodzi. Natomiast Sąd Wojewódzki przyjął jako relewantną datę doręczenia skarżącej pisma Przewodniczącej Wydziału III WSA w Łodzi, co nastąpiło 9 listopada 2022 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Pismo Prezesa WSA w Łodzi nie zawierało nowej treści, ograniczając się do poinformowania skarżącej, że akta sprawy potwierdzają treść odpowiedzi udzielonej już przez Przewodniczącą Wydziału III i wskazania, że ewentualne reklamacje co do prawidłowości doręczania przesyłki zawierającej wyrok z uzasadnieniem skarżąca może skierować do kierownika urzędu pocztowego. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponieważ przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było nieodebranie pisma zawierającego odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, to 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg w momencie, w którym skarżąca uzyskała wiedzę, iż ww. pismo zostało jej doręczone w trybie podwójnej awizacji. Informację tę skarżąca uzyskała na podstawie pisma Przewodniczącej Wydziału III WSA w Warszawie z 24 października 2022 r., a więc 9 listopada 2022 r. W takim stanie rzeczy prawidłowo WSA w Łodzi odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu jako złożony po upływie 7-dniowego terminu na dokonanie tej czynności procesowej. Podkreślić należy, że art. 88 p.p.s.a. obliguje sąd do odrzucenia spóźnionego wniosku. Przy czym bez znaczenia pozostaje wskazana w zażaleniu okoliczność, iż Prezes WSA w Łodzi w piśmie z 17 listopada 2022 r. błędnie pouczył skarżącą o przysługującym jej prawie złożenia reklamacji w trybie ustawy – Prawo pocztowe. Kwestia podmiotu uprawnionego do wszczęcia postępowania reklamacyjnego powiązana jest z prawidłowością doręczenia skarżącej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, a więc z rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Zagadnienie to pozostaje poza granicami postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na marginesie wskazać jednak należy, że w razie zaistniałych wątpliwości co do prawidłowości doręczenia stronie postępowania odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem (które to wątpliwości wynikają z załączonych do akt sprawy licznych skarg J. G. na działalność Poczty Polskiej, związaną z niepozostawianiem w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącej zawiadomień o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej), to wojewódzki sąd administracyjny jako nadawca przesyłki powinien wszcząć postępowanie reklamacyjne. Jak stanowi art. 92 ust. 1 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896 ze zm.), w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej prawo wniesienia reklamacji przysługuje nadawcy, jeśli przesyłka pocztowa nie została doręczona adresatowi. W takim stanie rzeczy uwzględnienie przez operatora pocztowego reklamacji złożonej przez WSA w Łodzi mogłoby potencjalnie doprowadzić do podważenia domniemania prawidłowego doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i do uznania, iż terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi żalącej wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a. .