III OZ 271/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 98/26 odrzucającego skargę J. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z dnia 2 stycznia 2026 r., nr RSK/405/DAN/001/2026 w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 98/26, odrzuciła skargę J. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z 2 stycznia 2026 r., nr RSK/405/DAN/001/2026 w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 3 marca 2026 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru PESEL. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone stronie 17 marca 2026 r., a więc siedmiodniowy termin do wykonania nałożonych na stronę obowiązków upłynął 24 marca 2026 r. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie usunęła braków we wskazanym terminie. W zażaleniu na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, skarżąca zarzuciła naruszenie: ‒ art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, podczas gdy skarżąca nie miała realnej możliwości uzupełnienia braków formalnych w zakreślonym terminie; ‒ art. 45 Konstytucji poprzez nadmiernie formalistyczne zastosowanie przepisów proceduralnych, prowadzące do pozbawienia skarżącej merytorycznego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych poprzez wskazanie numeru PESEL zostało doręczone 17 marca 2025 r., natomiast w okresie od 16 marca 2025 r. do 23 marca 2025 r. przebywała ona na zwolnieniu lekarskim, co obiektywnie uniemożliwiało jej podjęcie czynności procesowych w sprawie. Skarżąca podniosła też, że sprawuje stałą opiekę nad małoletnim dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności, co oznacza konieczność stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji oraz edukacji. Okoliczność ta w sposób istotny ogranicza jej możliwości organizacyjne, zwłaszcza w sytuacji pogorszenia własnego stanu zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: P.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Według postanowień art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są zobowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Stosownie zaś do art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Z akt sprawy wynika, skarżąca została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków skargi, a wezwanie to zostało skutecznie jej doręczone 17 marca 2026 r., a więc siedmiodniowy termin do wykonania nałożonych na stronę obowiązków upłynął 24 marca 2026 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków skargi. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca wskazywała na fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim do 23 marca 2025 r., natomiast termin do wykonania nałożonych na stronę obowiązków upłynął dzień później, tj. 24 marca 2026 r. Zasadnie więc Sąd I instancji, z uwagi na postanowienia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. W wyroku z 10 maja 2000 r., sygn. akt K 21/99 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym. Nawet sposób ukształtowania postępowania przed sądem stwarza pewne ograniczenia, do których można zaliczyć m.in.: terminy procesowe i materialne. Są one niezbędne ze względu na pozostałe wartości państwa prawnego, jak np. zaufanie do prawa czy bezpieczeństwo prawne. Dlatego też nie można zgodzić się ze skarżącą, że WSA w Gdańsku dopuścił się względem niej nadmiernego formalizmu procesowego, czym miałby naruszyć postanowienia art. 45 Konstytucji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.