III OZ 288/25

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-06-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, wniesiony po upływie ustawowego terminu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił sprzeciw jako wniesiony po terminie. Sąd I instancji miał podstawy do odrzucenia sprzeciwu, ponieważ skarżący został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie jego wniesienia, a mimo to złożył środek zaskarżenia z uchybieniem siedmiodniowego terminu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Następnie cofnął wniosek o przyznanie prawa pomocy. Starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w tej sprawie. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, kwestionując kompetencję referendarza i odmowę zwolnienia od kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił sprzeciw jako wniesiony po terminie. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SPP/Gd 112/24 o odrzuceniu sprzeciwu M.K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt III SPP/Gd 112/24 o umorzeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SPP/Gd 112/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił sprzeciw M.K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 lutego 2025 r., sygn. akt III SPP/Gd 112/24 o umorzeniu postępowania z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. (dalej: skarżący) na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Pismem z 16 stycznia 2025 r. złożył oświadczenie o cofnięciu przedmiotowego wniosku z uwagi na otrzymaną darowiznę, która pozwoli mu pokryć samodzielnie wpis sądowy od skargi. Z uwagi na powyższe postanowieniem z 7 lutego 2025 r., sygn. akt III SPP/Gd 112/24 starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stosownie do treści art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Odpis tego postanowienia wraz z pouczeniem o terminie i trybie zaskarżenia został doręczony skarżącemu za pośrednictwem ePUAP w dniu 10 lutego 2025 r. (vide UPD k. 58). Na powyższe postanowienie, pismem z 5 kwietnia 2025 r. (zatytułowanym skarga) przesłanym drogą elektroniczną skarżący wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Z treści pisma wynika, że wnioskodawca jest niezadowolony z odmowy zwolnienia od kosztów sądowych i kwestionuje kompetencję referendarza sądowego do wydawania orzeczeń w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Dalej Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżącemu doręczono odpis przedmiotowego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o sprzeciwie na adres elektroniczny wskazany w skardze w dniu 10 lutego 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin na wniesienie środka zaskarżenia upłynął bezskutecznie z dniem 17 lutego 2025 r. Skarżący wniósł sprzeciw dopiero w dniu 5 kwietnia 2025 r. (vide UPP k. 58, pismo z 5 kwietnia 2025 r. k 59). Wobec powyższego, na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw jako wniesiony po terminie. Zażalenie na postanowienie z 17 kwietnia 2025 r. wniósł skarżący wskazując, że jego pismo nie stanowiło sprzeciwu od postanowienia, tylko było prywatną notą do "pani referendarz Moniki Hennig, która okrada ludzi i bezprawnie odmawia zwolnień z kosztów". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) od zarządzeń i postanowień referendarza w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Stosownie do art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt sprawy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 lutego 2025 r. zostało doręczone skarżącemu 10 lutego 2025 r. (k. 58 akt sądowych sprawy). Termin na zgłoszenie sprzeciwu od tego orzeczenia upływał zatem 17 lutego 2025 r. Skarżący złożył sprzeciw dopiero 5 kwietnia 2025 r. Z powyższych ustaleń wynika zatem, że Sąd I instancji miał wszelkie podstawy do odrzucenia przedmiotowego sprzeciwu jako wniesionego po ustawowym terminie. Argumenty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Z treści pisma skarżącego z 5 kwietnia 2025 r. (zatytułowanego "skarga"), które Sąd I instancji potraktował jako sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 lutego 2025 r. bezsprzecznie wynika, że intencją skarżącego było złożenie tego rodzaju środka zaskarżenia. W piśmie z 10 lutego 2025 r. skarżący został pouczony m.in. o terminie i sposobie złożenia sprzeciwu. W tych okolicznościach przyjąć należało, że skarżący posiadając informację o możliwości wniesienia środka zaskarżenia w postaci sprzeciwu, z tego prawa skorzystał. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło