III OZ 293/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji P. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 53/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi Fundacji P. z siedzibą w B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie załatwienia wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia "skradzionych pieniędzy u Fundacji pod przykrywką podatkową" postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 53/24 odrzucił zażalenie Fundacji P. z siedzibą w B. (dalej także jako: Fundacja) na postanowienie Sądu I instancji z dnia 18 grudnia 2024 r. o odrzuceniu wniesionej osobiście przez Fundację skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 3 września 2024 r. o odrzuceniu skargi Fundacji na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie załatwienia wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia "skradzionych pieniędzy u Fundacji pod przykrywką podatkową". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, że zgodnie z art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, a przepis art. 175 § 2 i 3 ww. ustawy stosuje się odpowiednio. Sąd I instancji podkreślił, że obowiązek ustanowiony w cyt. art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Ponadto, dodał, że niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2 lub § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest nieusuwalnym brakiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Fundacja nie jest osobą uprawnioną z mocy przytoczonych przepisów do samodzielnego sporządzenia skargi kasacyjnej bądź – odpowiednio – zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto, doręczając Fundacji postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sąd jednocześnie pouczył ją o sposobie i terminie do wniesienia zażalenia, wskazując, że "zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (...)". Sąd I instancji stwierdził, że pomimo prawidłowego pouczenia, zażalenie na postanowienie z dnia 18 grudnia 2024 r. nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z wymogiem określonym w art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz przez Prezesa Zarządu Fundacji, która nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Fundacja wywiodła w terminie do zaskarżenia powyższego postanowienia zażalenie wskazując, że orzeczenie Sądu I instancji narusza jej podstawowe prawa i podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku bezpodstawnie odmawia jej udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Treść art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako: p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może być sporządzone zasadniczo wyłącznie przez adwokata lub radcę prawnego. Natomiast ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że Fundacja zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządziła osobiście, co skutkowało prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu I instancji o jego odrzuceniu. Z tego względu zażalenie Fundacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2025 r. należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.