III OZ 36/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 58/25 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach: Sylwestra Miziołka, Jacka Kuzy, Beaty Ziomek i Krzysztofa Armańskiego od orzekania w sprawie ze skargi J.A. na niewykonanie przez Burmistrza Ćmielowa wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 16 marca 2022 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Ke 2/22 postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 7 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek J.A. (dalej: skarżąca) o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach: Sylwestra Miziołka, Jacka Kuzy, Beaty Ziomek i Krzysztofa Armańskiego od orzekania w sprawie ze skargi skarżącej na niewykonanie przez Burmistrza Ćmielowa wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 16 marca 2022 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Ke 2/22. Oddalając wniosek o wyłączenie sędziego Sąd I instancji wskazał, że dla uwzględnienia tego rodzaju wniosku nie jest wystarczające podejrzenie strony co do braku bezstronności sędziego lub subiektywne przekonanie o negatywnym nastawieniu sędziego do strony. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 7 listopada 2025 r. zarzucając naruszenie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) z powodu kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Należy przy tym podkreślić, że wyłączenie sędziego uwarunkowane jest nie wystąpieniem jakichkolwiek zastrzeżeń co do jego bezstronności, ale wątpliwości uzasadnionych, popartych konkretnymi faktami. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem strony, sposobu orzekania przez sędziego mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Tego rodzaju okoliczności, jako niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego, nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny na które wskazują art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że nie będzie chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność spośród przewidzianych ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. We wniosku o wyłączenie skarżąca nie powołała się na okoliczności, które podważyłyby prawdziwość złożonych przez sędziów oświadczeń o braku podstaw do ich wyłączenia od orzekania w tej sprawie. Nie można uznać bowiem za skuteczną przesłankę wyłączenia sędziego wątpliwości strony co do jego bezstronności, opartej jedynie na jej subiektywnym odczuciu czy też przekonaniu co do celowości złożonego wniosku. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., II FZ 61/08 oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2011 r., K 3/09, publ. OTK 2011, seria A, nr 1, poz. 5). Taką okolicznością nie jest orzekanie przez sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie, w innej sprawie toczącej się z inicjatywy skarżącej. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.