III OZ 504/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 676/20 odrzucające skargę K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego gruntu lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 14 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 676/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K.G. (skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego gruntu lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z [...] lutego 2020 r. skarżąca wniosła skargę na opisaną powyżej decyzję. Zarządzeniem z [...] marca 2020 r. Przewodnicząca Wydziału IV WSA w Warszawie wezwała skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi oraz podanie numeru PESEL w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to przesłano skarżącej przy piśmie z [...] maja 2020 r., zaś ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że skarżąca odebrała przesyłkę je zawierającą [...] czerwca 2020 r. Sąd wskazał, iż w przedmiotowej sprawie pomimo upływu terminu skarżąca nie wykonała zarządzenia Przewodniczącej Wydziału. Wyjaśnił, że treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. obliguje stronę wnoszącą pismo do podania numeru PESEL, zaś skarżąca tego numeru nie wskazała pomimo wezwania. Zdaniem Sadu powyższa okoliczność przesądza o braku możliwości nadania skardze prawidłowego biegu i obliguje Sad do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 67 § 1 i § 5 p.p.s.a. – poprzez błędne wysłanie i doręczenie wezwania z dnia [...] maja 2020 r. do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącej - bezpośrednio do skarżącej - pomimo ustanowienia dla niej [...] maja 2020 r. pełnomocnika z urzędu, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż termin do usunięcia ww. braku formalnego rozpoczął bieg w dniu [...] czerwca 2020 r. i upłynął bezskutecznie w dniu [...] czerwca 2020 r. i następnie odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą ww. - braku w ww. terminie, podczas gdy ww. doręczenie było bezskuteczne, a ww. termin nie rozpoczął biegu; 2. art. 49 § 1 i § 2 i art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. - poprzez doręczenie stronie wezwania z dnia [...] maja 2020 r. wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącej - niespełniającego wymogów określonych w art. 49 p.p.s.a., tj. sformułowanego w sposób nieprecyzyjny, gdyż w treści ww. wezwania wskazano, iż uzupełnienie braków dotyczy skargi z dnia [...] marca 2020 r., podczas, gdy skarżąca w ww. dniu nie wnosiła skargi - skarga, której dotyczy przedmiotowe postępowanie została datowana na dzień [...] lutego 2020 r., a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż termin na uzupełnienie braków formalnych skargi rozpoczął bieg w dniu [...] czerwca 2020 r. - i odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków w terminie, 3. art. 46 § 2 pkt 1 lit. b, art. 49 §1 i § 2, art. 57 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów i uznanie, iż nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie poprzez niepodanie numeru PESEL stanowi brak formalny, który uniemożliwia nadanie skardze biegu i jest podstawą do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a, a w konsekwencji odrzucenie skargi na podstawie ww. przepisu, 4. art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 86 § 1 i 3 p.p.s.a, poprzez odrzucenie w dniu 14 lipca 2020 r. skargi wniesionej w przedmiotowym postępowaniu przez skarżącą z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi, pomimo wcześniejszego nierozpatrzenia wniosku skarżącej wniesionego w dniu [...] lipca 2020 r. dotyczącego przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie zaś z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżących braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zasadnie Sąd I instancji wezwał skarżącą zarządzeniem z [...] marca 2020 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podania numeru PESEL. Natomiast okoliczność, iż zarządzenie to zostało wykonane w późniejszym terminie i przesłane skarżącej przy piśmie z [...] maja 2020 r., to jest w przeddzień zapadnięcia postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, może stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu, jednakże pozostaje bez wpływu na to, iż skarżąca pomimo upływu zakreślonego terminu nie uzupełniła braku formalnego, co zobligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do odrzucenia jej skargi. Przypomnieć trzeba, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienie braku formalnego skargi poprzez nadesłanie numeru PESEL została doręczona [...] czerwca 2020 r. Skoro zaś w wyznaczonym terminie nie wskazano numeru PESEL to uznać należało, że Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił. Dodatkowo wskazać należy, że argumentacja zawarta w zażaleniu de facto może stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na podstawie art. 86 p.p.s.a., natomiast przedmiotem niniejszej kontroli jest wyłącznie postanowienie o odrzuceniu skargi, w której Naczelny Sąd Administracyjny jedynie bada, czy przesłanki, na podstawie których oparto to rozstrzygnięcie zostały prawidłowo zastosowane w stanie faktycznym sprawy. Nadmienić należy, że skarżąca skorzystała z prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego, który to wniosek stanie się przedmiotem rozważań Sądu po zakończeniu niniejszego postępowania zażaleniowego na postanowienie o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji