III OZ 53/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komendanta Miejskiego Policji [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2025 r., sygn. akt III SAB/Gd 265/25 w sprawie ze skargi M.P. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 17 listopada 2025 r., sygn. akt III SAB/Gd 265/25, odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez Komendanta Miejskiego Policji [...]. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SAB/Gd 265/25, uwzględnił złożoną przez M.P. skargę na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skargę kasacyjną od wyroku złożył Komendant Miejski Policji [...]. Następnie WSA w Gdańsku wyjaśnił, że stosownie do brzmienia art. 173 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") in principio uprawnionym do wniesienia skargi kasacyjnej jest wyłącznie podmiot będący stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W konsekwencji, to wobec tego organu, tj. Komendanta Komisariatu Policji [...], Sąd nałożył określone zobowiązania. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.), organami administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 1, jest komendant komisariatu Policji. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że to Komendant Komisariatu Policji jest jednym z organów administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o Policji, a więc w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jest on więc tym samym organem władzy publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej "u.d.i.p."), odrębnym od innych tego rodzaju organów wymienionych w art. 6 ust. 1 ustawy o Policji, m.in. komendanta powiatowego (miejskiego) Policji. Mając to na uwadze należało stwierdzić, że to Komendant Komisariatu Policji [...], jako organ administracji rządowej (publicznej), którego bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej była przedmiotem skargi i w stosunku do którego dokonano rozstrzygnięcia wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2025 r. (sygn. akt III SAB/Gd 265/25), pozostaje stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie wniesiona została natomiast przez Komendanta Miejskiego Policji [...], który nie jest stroną niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji, skutkować to musi przyjęciem, że wniesiona skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i jako wniesiona przez podmiot niebędący stroną podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się Komendant Miejski Policji [...], wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1. art. 178 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie odrzucenie skargi, podczas gdy skarga złożona została przez organ do tego uprawniony; 2. art. 173 ust. 2 w zw. z art. 32 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie błędne uznanie, że Komendant Miejski Policji nie był uprawniony do złożenia skargi w postępowaniu; 3. art. 6a ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie, co w rezultacie doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd, że Komendant Miejski Policji nie był uprawniony do złożenia skargi kasacyjnej, podczas gdy z tego przepisu wprost wynika, że jest on do tego legitymowany; 4. art. 6 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i nieuwzględnienie brzmienia artykułu następującego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że stronami postępowania sądowoadministracyjnego jest skarżący oraz organ (strona przeciwna). Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera definicji organu. W art. 32 stanowi jedynie, że jest to podmiot, którego działanie lub bezczynność czy przewlekłość postępowania jest przedmiotem skargi. Z uwagi na brak w przepisach P.p.s.a. definicji organu zakres podmiotowy strony przeciwnej wyznacza się przez odesłanie do kryterium przedmiotowego, to jest do wykonywania administracji publicznej (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 389). Administrację publiczną wykonują nie tylko organy administracji sensu stricto, lecz także organy administracyjne w znaczeniu funkcjonalnym, czyli podmioty o odmiennym charakterze, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. Istotnym przymiotem jednostki zezwalającym jej na bycie stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zdolność sądowa, którą art. 25 § 1 P.p.s.a. definiuje jako "zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona". Kilka podmiotów, którym przysługuje zdolność sądowa w sprawie sądowoadministracyjnej, wymienia art. 25 P.p.s.a. Zawarty tam katalog - jak wskazuje się w doktrynie - nie może być jednak traktowany jako pełny. Oczywistym bowiem jest, że organy administracji publicznej sensu stricto i podmioty, którym zlecono wykonywanie funkcji administracji publicznej, które nie są osobami fizycznymi, prawnymi, czy jednostkami organizacyjnymi albo organizacjami społecznymi, wymienionymi w art. 25 P.p.s.a., muszą być również wyposażone w zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż ich udział w każdym takim postępowaniu jest obligatoryjny. Skoro w sprawie sądowoadministracyjnej stroną jest nie tylko skarżący, ale także organ, którego działanie, bezczynność czy przewlekłość jest przedmiotem skargi, a strona, której udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest konieczny, nie może być pozbawiona zdolności sądowej, to zdolność sądową określonego podmiotu w postępowaniu należy wywodzić nie tylko z art. 25 P.p.s.a. ale także art. 32 P.p.s.a., a ponadto z przepisów szczególnych, które pozwalają na daną jednostkę nałożyć obowiązki, przyznać uprawnienia, skierować nakazy i zakazy, a także stwierdzić albo uznać uprawnienia lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. Do takich przepisów szczególnych należy zaliczyć między innymi ustawę o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności m.in. organy władzy publicznej. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są szeroko pojęte władze publiczne, a także podmioty dysponujące majątkiem publicznym oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Organy administracji rządowej niewątpliwie mieszczą się w zakresie pojęciowym organów władzy publicznej. W myśl natomiast art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji organami administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 1, tj. w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest komendant komisariatu Policji. Jeżeli zatem zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznych mogą być organy władzy publicznej, to w konsekwencji każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne, może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie stronami postępowania jest skarżący oraz Komendant Komisariatu Policji [...], do którego skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to tym samym, że zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną Komendanta Miejskiego Policji [...], gdyż nie był i nie jest on podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi kasacyjnej, w myśl art. 173 § 2 w zw. z art. 32 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.