III OZ 75/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1045/24 o odmowie dopuszczenia A. sp. z o.o. z siedzibą w S. sprawie ze skargi Fundacji B. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 czerwca 2024 r., znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i dopuścić A. sp. z o.o. z siedzibą w S. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postanowieniem z 26 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił A. sp. z o. o. z siedzibą w S. (dalej: spółka) dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Fundacji B. z siedzibą w K. (dalej: fundacja) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 3 czerwca 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 3 czerwca 2024 r., po rozpatrzeniu odwołania fundacji, utrzymało w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 15 września 2023 r. o odmowie udostępnienia informacji o środowisku. Wniosek o udostępnienie informacji o środowisku dotyczył pełnej treści decyzji Starosty Krakowskiego z 23 listopada 2021 r. w części zastrzeżonej przez spółkę, w związku z ochroną informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Pismem z 18 listopada 2024 r spółka wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Odmawiając dopuszczenia spółki do udziału w postępowaniu Sąd I instancji wyjaśnił pojęcie interesu prawnego i stanął na stanowisku, że spółka dysponuje co najwyżej interesem faktycznym. W ocenie Sądu I instancji, podnoszone we wniosku okoliczności dotyczące potrzeby podjęcia polemiki i przedstawienia stanowiska, a także powoływanie się jedynie na możliwość naruszenia tajemnicy handlowej przedsiębiorstwa i potrzebę zabezpieczenia interesu spółki na przyszłość, świadczą jedynie o interesie faktycznym i zainteresowaniu wynikiem postępowania sądowego. Poza tym wskazywany interes nie jest bezpośredni, bowiem nie wykazano, że jego źródłem jest norma prawa powszechnie obowiązującego. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 8 i następnych ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm. - dalej: ustawa środowiskowa) występuje z jednej strony podmiot zainteresowany udzieleniem informacji, a z drugiej organ udzielający lub odmawiający udzielenia takiej informacji. Organ przeprowadza postępowanie dotyczące wyłącznie przedmiotu informacji, a udział w tym postępowaniu spółki, która wniosła o wyłączenie informacji z udostępnienia, ponieważ określone informacje stanowią tajemnicę jej przedsiębiorstwa, nie znajduje uzasadnionej podstawy. Ponadto Sąd I instancji powołał się na art. 11 ust 8 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r., poz. 1233 ze zm.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka zarzucając naruszenie art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 in principio p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie dla dopuszczenia osoby, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, do postępowania przed sądem administracyjnym ma ustalenie, czy osoba ta dysponuje interesem prawnym. Sąd I instancji prawidłowo przedstawił pojęcie interesu prawnego, który musi być interesem indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego. Stanowisko Sądu I instancji w zakresie braku interesu prawnego spółki nie jest jednak prawidłowe. W szczególności Sąd I instancji nie wyjaśnił, z jakiego powodu przyjął, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 8 i następnych ustawy środowiskowej występuje z jednej strony podmiot zainteresowany udzieleniem informacji, a z drugiej organ udzielający lub odmawiający udzielenia takiej informacji. Nie wynika to bowiem z przepisów ustawy środowiskowej. Ponadto, Sąd I instancji wskazał, że istotne znaczenie w tej sprawie art. 11 ust. 8 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który stanowi, że "ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji, gdy nastąpiło w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem, w ramach korzystania ze swobody wypowiedzi lub w celu ujawnienia nieprawidłowości, uchybienia, działania z naruszeniem prawa dla ochrony interesu publicznego, lub gdy ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wobec przedstawicieli pracowników w związku z pełnieniem przez nich funkcji na podstawie przepisów prawa było niezbędne dla prawidłowego wykonywania tych funkcji". Sąd I instancji nie wyjaśnił jednak, z jakiego powodu przepis ten ma istotne znaczenie, mając na uwadze, że przedmiotem sprawy nie jest ocena, czy pozyskanie przez fundację informacji o środowisku będzie czynem nieuczciwej konkurencji. Natomiast niewątpliwie fundacja domaga się udostępnienia informacji wyłączonej z udostępnienia na wniosek spółki z uwagi na objęcie tajemnicą przedsiębiorstwa. Spółka dysponuje zatem indywidualnym interesem w tej sprawie (informacja o środowisku dotyczy jej własnej działalności i została wyłączona z udostępnienia na wniosek tej spółki), a ponadto interes ten znajduje swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego tj. art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że w sentencji zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji nieprawidłowo wskazał siedzibę fundacji, którą jest Kraków, a nie Warszawa. Uchybienie to ma charakter oczywistej omyłki, która nie podlegała jednak sprostowaniu wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z tych względów i na podstawie art. 188 w związku z art. 33 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.