III RN 180/99

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-06-01

Skład orzekający: Witold Grudziecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji organów celnych dotyczących wymiaru cła na sprowadzony w częściach samochód, z uwagi na naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania i wydanie jednej decyzji dla dwóch importerów?
Ratio decidendi
Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości jest zasadna. Sąd Najwyższy uznał, że sprowadzenie kompletnego samochodu w stanie rozmontowanym uzasadnia naliczenie cła według stawek przewidzianych dla całego pojazdu, zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Niewłaściwa interpretacja tej reguły przez NSA, a także błędna ocena przesłanek do wznowienia postępowania i dopuszczalności łącznego rozstrzygnięcia dla dwóch importerów, stanowiły podstawę do uchylenia wyroku NSA.
Stan faktyczny
Robert W. i Agnieszka M. sprowadzili z zagranicy części samochodowe, które po złożeniu stanowiły kompletny samochód osobowy marki "Renault". Organy celne naliczyły cło od poszczególnych części. Po ustaleniu, że sprowadzone części tworzyły kompletny pojazd, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego, która uchyliła wcześniejszą decyzję dopuszczającą części do obrotu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych, zarzucając naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania i wydanie jednej decyzji dla dwóch importerów. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Witolda Grudzieckiego po rozpoznaniu sprawy ze skargi Roberta W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 27 czerwca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 30 marca 1999 r. I SA/Wr 1325/97 - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia 27 czerwca 1997 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 Kpa oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 - powoływanej nadal jako: Prawo celne/, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 13 listopada 1996 r., którą - w wyniku wznowienia postępowania uchylona została decyzją z dnia 14 kwietnia 1996 r. dopuszczająca na polski obszar celny zgłoszone do odprawy celnej przez Roberta W. nadwozie samochodu osobowego marki "Renault" oraz decyzją z dnia 14 kwietnia 1996 r. dopuszczająca na polski obszar celny zgłoszony do odprawy celnej przez Agnieszkę M. silnik i podzespoły do samochodu osobowego marki "Renault", a dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony przez obie wymienione osoby z zagranicy samochód osobowy marki "Renault" w stanie rozmontowanym, od którego naliczono równocześnie obojgu importerom należne cło, zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357 powoływanych nadal jako: Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej/. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ celny podniósł, że w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż Robert W. i Agnieszka M. sprowadzili z zagranicy kompletny samochód osobowy marki "Renault" w stanie rozmontowanym, który po dokonaniu odprawy celnej został następnie złożony i zarejestrowany jako tzw. składak na nazwisko Roberta W. W wyniku skargi strony - Roberta W. na powyższą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, Naczelny Sąd Administracyjny (...) wyrokiem z dnia 30 marca 1999 r. /I SA/Wr 1326/97/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchylone decyzje organów celnych wydane zostały z naruszeniem art. 149 par. 2 w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, wobec wznowienia postępowania łącznie w obu sprawach, zakończonych uprzednio dwiema odrębnymi ostatecznymi decyzjami, pomimo, że w danym wypadku nie zaistniała przyczyna uzasadniająca wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, a następnie także wobec wydania - w wyniku łącznego rozpoznania w jednym postępowaniu obu spraw - jednej decyzji dotyczącej obu stron. Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 29 października 1999 r. (...) wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 149 par. 2 oraz art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa, a także art. 23 ust. 1 oraz art. 3 i art. 4 Prawa celnego w związku z regułą 2 /a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a w konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że - zgodnie z art. 40 i art. 41 Prawa celnego - obowiązek prawidłowego zgłoszenie przywożonego towaru do odprawy celnej spoczywa na importerze. W rozpoznawanej sprawie jest przy tym poza sporem, że oboje skarżący zgłosili do odprawy celnej części samochodowe samochodu osobowego marki "Renault", którymi dysponowali /art. 48 Prawa celnego/. Tymczasem, po zarejestrowaniu przez skarżącego - Roberta W. tzw. składaka, okazało się, iż sprowadzone przez oboje skarżących części samochodowe, stanowiły w istocie kompletny samochód osobowy marki "Renault" w stanie rozmontowanym, co uzasadniało nie tylko wznowienie postępowania administracyjnego wobec obojga importerów na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, ale równocześnie przesądzić musiało o tym, że nowa decyzja dotycząca wymiaru należności celnej musiała zostać wydana na podstawie art. 23 ust. 1 Prawa celnego oraz reguły 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Równocześnie w rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że wydanie łącznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wobec obojga importerów było dopuszczalne na podstawie art. 62 Kpa. W odpowiedzi na rewizję nadzwyczajną, skarżący podjął polemikę z argumentacją prawną rewizji nadzwyczajnej oraz wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, jeżeli na polski obszar celny został sprowadzony kompletny samochód osobowy w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, czyli w częściach, to w takim wypadku należy liczyć cło wedle stawek celnych przewidzianych dla samochodu, a nie dla części samochodowych. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący - Robert W. oraz Agnieszka M. zgłosili do odprawy celnej w dniu 12 kwietnia 1996 r. w Urzędzie Celnym w L., każde z nich we własnym imieniu, części samochodowe samochodu marki "Renault", od których organy celne zgodnie z dokonanymi przez nich zgłoszeniami - naliczyły cło, jak za części samochodowe. Tymczasem, już po dokonaniu odprawy celnej, organy celne ustaliły, że z przywiezionych na polski obszar celny przez obie wymienione osoby części samochodowych samochodu osobowego marki "Renault" został następnie złożony i zarejestrowany w dniu 17 kwietnia 1996 r. w Urzędzie Miasta w L. kompletny samochód osobowy marki "Renault". Dopiero stwierdzenie tego faktu, umożliwiło organom celnym ustalenie istotnej dla sprawy i zarazem nowej okoliczności faktycznej, która istniała już w dniu zgłoszenia towaru do odprawy celnej przez oboje importerów, choć nie została przez nich ujawniona. Okazało się bowiem, że sprowadzone przez oboje importerów i zgłoszone do odprawy celnej jako "części samochodowe", części samochodowe samochodu osobowego marki "Renault", stanowiły faktycznie kompletny samochód osobowy marki "Renault" w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, czego - wbrew spoczywającemu na importerach obowiązkowi ustawowemu /art. 40 i art. 41 Prawa celnego/ - nie ujawnili oni w deklaracji celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Okoliczność ta stanowiła, jak trafnie wywiedziono w rewizji nadzwyczajnej, wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania przez organy celne na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz wymierzenia w danym wypadku cła przy zastosowaniu reguły 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która ma charakter przedmiotowy i odnosi się do kompletnego towaru wwożonego na polski obszar celny w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, niezależnie od tego ilu importerów zgłasza poszczególne części tego towaru - wyrobu /w danym wypadku kompletnego samochodu osobowego/. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z art. 62 Kpa, organy celne mogły również wszcząć i prowadzić, w wyniku wznowienia postępowania, jedno postępowanie dotyczące obojga importerów, w celu wymierzenia cła za sprowadzony przez nich na polski obszar celny samochodu osobowego marki "Renault" w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym. Oznacza to, że trafne są zarzuty podniesione w rewizji nadzwyczajnej, iż zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego rażąco narusza prawo, wobec niewłaściwej interpretacji reguły 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej w związku z art. 23 ust. 1 oraz art. 3 i art. 4 Prawa celnego, co w konsekwencji doprowadziło także do nieprawidłowej oceny ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, jakoby nie uzasadniały one wznowienia postępowania celnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393 par. 1 Kpc w związku art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło