III SA 111/99

Nawet w wypadku nieuzupełnienia przez stronę rzeczywistych braków odwołania, brak jest podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. W takim wypadku nie sposób mówić o bezprzedmiotowości postępowania /art. 208 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przedmiot sprawy nadal istnieje. Niepodanie przez stronę w wyznaczonym terminie elementów wymaganych przez art. 222 Ordynacji podatkowej pociąga natomiast za sobą konieczność wydania decyzji o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Zbigniew S., właściciel firmy P., odwołał się od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 4 sierpnia 1998 r., odmawiającej umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. W odwołaniu przyznał, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, natomiast spór sprowadza się do oceny faktów. Autor odwołania zarzucił, że organ podatkowy nie wziął pod uwagę okoliczności, iż podatnik dotychczas regularnie dokonywał płatności, a opóźnienie w sprawie podatku VAT było następstwem zawinienia banku. W konsekwencji Zbigniew S. zarzucił naruszenie art. 207 Ordynacji podatkowej, przez niesłuszne przyjęcie, że brak jest podstaw do umorzenia odsetek. Pismem z dnia 27 listopada 1998 r. Izba Skarbowa wezwała podatnika do usunięcia braków odwołania, przytaczając treść art. 222 Ordynacji podatkowej. Wezwanie zostało zwrócone Izbie Skarbowej z adnotacją doręczyciela, że adresat wyprowadził się. Decyzją z dnia 16 grudnia 1998 r. Izba Skarbowa umorzyła postępowanie odwoławcze, powołując jako podstawę prawną art. 233 par. 1 pkt 3 w związku z art. 208 oraz art. 146 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu stwierdziła, że skoro podatnik nie zawiadomił jej o zmianie adresu, to pismo z dnia 27 listopada 1998 r. pozostawiła w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Izba Skarbowa dodała, że wobec nieprzedstawienia przez stronę w wyznaczonym terminie zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zbigniew S. wniósł skargę na decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 144 i art. 145 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnił, że nigdy nie zmienia siedziby swojej firmy, która zajmuje cały dwupiętrowy budynek od piwnic aż po dach. Firma jest dobrze widoczna, w związku z czym adnotację listonosza można tłumaczyć jedynie jego nieprzydatnością do wykonywania zawodu. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wychodząc poza granice skargi /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że Izba Skarbowa nie miała podstaw do wzywania strony o uzupełnienie odwołania. Nawiasem mówiąc, wezwanie takie wysyła się na podstawie art. 169 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, a nie na podstawie art. 155 tej ustawy, jak to uczyniła Izba Skarbowa. Analizując treść odwołania z punktu widzenia wymogów określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej, dochodzi się do wniosku, że wymogi te odwołanie spełniło. Zarzutem przeciw decyzji był zarzut naruszenia art. 207 omawianej ustawy. Powołanie tego przepisu było oczywistym nieporozumieniem, gdyż wspomniany przepis określa jedynie kiedy organ podatkowy władny jest wydać decyzję. Strona natomiast nie kwestionowała prawa organu do zakończenia postępowania w formie decyzji administracyjnej, lecz kwestionowała treść decyzji, która - jej zdaniem - powinna zawierać umorzenie odsetek. Trzeba jednak mieć na uwadze, że oparcie zarzutu odwołania na błędnej podstawie prawnej nie oznacza, że odwołanie w ogóle nie zawiera zarzutów wymaganych przez art. 222 Ordynacji podatkowej. Autor odwołania wyraźnie stwierdził, że - jego zdaniem - istniały podstawy do umorzenia odsetek, a tym samym dla organu podatkowego powinno być jasne, że podatnik kwestionuje ustalenia dotyczące przesłanek z art. 67 par. 1 Ordynacji podatkowej. Podatnik sprecyzował zresztą, że błąd Urzędu Skarbowego upatruje w fakcie nieuwzględnienia takich okoliczności, jak dotychczasowe terminowe regulowanie należności podatkowych i wpływ postępowania banku na powstanie zaległości. Jeśli chodzi o istotę i zakres żądania, to treść odwołania nie nasuwa wątpliwości, że podatnikowi chodzi o uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego w całości i o umorzenie należnych odsetek. Z kolei dowody w uzasadniające żądanie były w sprawie zbędne, gdyż autor odwołania wyraźnie stwierdził, że stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Nie można prowadzić postępowania dowodowego co do faktów bezspornych. Z powyższych okoliczności wynika, że treść odwołania pozwalała Izbie Skarbowej na jego rozpatrzenie. Wezwanie podatnika do uzupełnienia odwołania było bezzasadne. W konsekwencji niezastosowanie się do wezwania nie dawało podstaw do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Tym samym zbędne stało się rozważanie, czy wezwanie z dnia 27 listopada 1998 r. zostało doręczone prawidłowo. Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nawet w wypadku nieuzupełnienia przez stronę rzeczywistych braków odwołania, brak jest podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. W takim wypadku nie sposób mówić o bezprzedmiotowości postępowania /art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej/. Przedmiot sprawy nadal istnieje. Niepodanie przez stronę w wyznaczonym terminie elementów wymaganych przez art. 222 Ordynacji podatkowej pociąga natomiast za sobą konieczność wydania decyzji o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia /art. 169 par. 4 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej/. Z wyżej podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzeka jak w sentencji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 3, a także art. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Obecnie rzeczą Izby Skarbowej będzie rozpatrzyć merytorycznie odwołanie z dnia 17 sierpnia 1998 r.