III SA 1452/96

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1998-05-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, jako odrębny podatnik, ma obowiązek zgłoszenia rejestracyjnego przed wykonaniem pierwszej czynności, a także czy naruszenie obowiązków dotyczących określenia wysokości podatku naliczonego uzasadnia zastosowanie sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym?
Ratio decidendi
Spółka cywilna, będąc odrębnym podatnikiem, ma obowiązek zgłoszenia rejestracyjnego przed wykonaniem pierwszej czynności zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zastosowanie sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy jest uzasadnione w przypadku zawyżenia podatku naliczonego, gdy podatnik nie nabył prawa do jego obniżenia, a mimo to go naliczył i rozliczył.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła spółki cywilnej, która kwestionowała obowiązek zgłoszenia rejestracyjnego oraz zastosowanie sankcji podatkowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niejasności przepisów, błędnego wskazania podstawy prawnej przez organ podatkowy, nieprawidłowego zastosowania art. 9 ust. 10 ustawy, błędnego pouczenia oraz niezasadnego zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.

Pełny tekst orzeczenia

Obowiązek zgłoszenia zmiany danych zawartych w zgłoszeniu rejestracyjnym odnosi się do sytuacji, gdy zmieniły się dane już zarejestrowanego podmiotu, a nie sytuacji, w której dotychczasowy podmiot przekształcił się /a zatem przestał istnieć/ w inny podmiot. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Nie można mówić o niejasności przepisów prawnych w sytuacji, gdy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wyraźnie wyodrębniał - obok osób fizycznych i osób prawnych - jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej. Taką jednostką jest spółka cywilna, będąca odrębnym podatnikiem. Skoro art. 9 ust. 1 wspomnianej ustawy nakazuje podatnikowi złożyć zgłoszenie rejestracyjne przed dniem wykonania pierwszej czynności, a spółka cywilna jest odrębnym podatnikiem, obowiązek zgłoszenia rejestracyjnego spółki był jasny. Zawarty na stronie 1 uzasadnienia decyzji Izby Skarbowej zwrot stwierdzający, że spółka musi posiadać odrębny numer identyfikacji podatkowej "(...) zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r (...)." istotnie nie wymienia ustępu tego przepisu, ale już na stronie drugiej Izba Skarbowa przytacza treść ustępu 1, co w powiązaniu z wcześniej powołanym artykułem 5 nie powinno budzić wątpliwości, o których wspominają autorzy skargi. Ustęp 10 artykułu 9, błędnie nazwany w skardze punktem, nie dotyczy stanu faktycznego zaistniałego w rozpatrywanej sprawie. Obowiązek zgłoszenia zmiany danych zawartych w zgłoszeniu rejestracyjnym odnosi się do sytuacji, gdy zmieniły się dane już zarejestrowanego podmiotu, a nie sytuacji, w której dotychczasowy podmiot przekształcił się /a zatem przestał istnieć/ w inny podmiot. Zarzut błędnego pouczenia nie może odnieść zamierzonego skutku, skoro skarżący nie potrafi wskazać osoby, która błędnie go pouczyła, a postępowanie wyjaśniające nie dostarczyło dowodów, które potwierdzałyby wspomniany zarzut. Nietrafny jest wreszcie zarzut, kwestionujący prawo organów podatkowych do zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżących, Spółka naruszyła obowiązki, o których mowa w ustępie 4 tego przepisu, dotyczące określenia wysokości podatku naliczonego. Skoro bowiem nie nabyła prawa do obniżenia kwoty podatku należnego, z uwagi na treść art. 25 ust. 3 ustawy, a jednak naliczyła i rozliczyła podatek naliczony, to nastąpiło zawyżenie, uzasadniające sankcję z punktu 2 ustępu 5 artykułu 27. W świetle wszystkich przytoczonych okoliczności zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło