III SA 1736/92

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1992-12-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina może samodzielnie obniżyć wysokość składki na utrzymanie sejmiku samorządowego, powołując się na zasadę samodzielności i samorządności, w sytuacji gdy ustawa przewiduje, że wysokość tych składek uchwala sejmik?
Ratio decidendi
Gmina nie może samodzielnie obniżyć wysokości składki na utrzymanie sejmiku samorządowego, nawet powołując się na zasadę samodzielności i samorządności. Ustawa o samorządzie terytorialnym w sposób jednoznaczny określa, że wysokość składek na działalność sejmiku uchwala sejmik, a gminy mają obowiązek je ponosić. Uchwała gminy sprzeczna z tym przepisem jest nieważna.
Stan faktyczny
Rada Gminy i Miasta podjęła uchwały dotyczące zmniejszenia składki na rzecz sejmiku samorządowego oraz zmian w budżecie gminy w tym zakresie. Wojewoda stwierdził nieważność tych uchwał, zarzucając im sprzeczność z ustawą o samorządzie terytorialnym. Rada Gminy i Miasta zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
NSA oddalił skargę Rady Gminy i Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wobec istnienia wyraźnej i jednoznacznej regulacji dotyczącej ustalenia wysokości składek na działalność sejmiku samorządowego, zasada samodzielności i samorządności gminy nie może stanowić podstawy do podejmowania przez gminę uchwał sprzecznych z ustawą. Rada Gminy i Miasta podjęła dwie uchwały. Jedna z nich, krytycznie oceniająca pracę wojewódzkiego sejmiku samorządowego, polecała zarządowi wystąpić o zmniejszenie o 50 procent składki ponoszonej przez gminę na rzecz sejmiku. Druga dokonywała zmian w budżecie gminy na 1992 rok, wśród których zmniejszono wydatki o 20 mln zł, przeznaczone pierwotnie na utrzymanie sejmiku samorządowego. Wojewoda stwierdził nieważność stosownego paragrafu uchwały oraz załącznika w części dotyczącej wydatków na rzecz sejmiku samorządowego. Uchwale tej zarzucił sprzeczność z art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, które stanowią, że koszty utrzymania sejmiku ponoszą gminy, opłacając składki w wysokości proporcjonalnej do liczby mieszkańców. Wysokość składek uchwala natomiast sejmik. Po podjęciu uchwały, Rada Gminy i Miasta zaskarżyła powyższe orzeczenie nadzorcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody w pełni odpowiada prawu. Dokonana uchwałą Rady Gminy i Miasta korekta budżetu w zakresie obniżenia składek na działalność sejmiku samorządowego w sposób istotny naruszyła prawo - ustawę o samorządzie terytorialnym. Art. 82 ust. 1 tej ustawy określa źródło finansowania działalności sejmiku oraz sposób określenia wysokości składek, jakie na ten cel wnoszą gminy. Składki płacone przez gminy z terenu województwa są ich wydatkiem obligatoryjnym i z tego względu muszą być uwzględnione w budżecie. Konkretyzację tego przepisu stanowi art. 83 ust. 1 ustawy, upoważniający wprost sejmik do uchwalenia wysokości składek. Korekta ich wysokości należy, zgodnie z prawem, do tego organu, a gminy posiadają wpływ na tę wysokość jedynie poprzez działalność swoich delegatów w sejmiku. Wobec istnienia wyraźnej i jednoznacznej regulacji dotyczącej ustalenia wysokości składek na działalność sejmiku samorządowego, zasada samodzielności i samorządności gminy nie może stanowić podstawy do podejmowania przez gminę uchwał sprzecznych z ustawą. Ponadto NSA uznał, że nie stanowi argumentu podważającego zasadność zaskarżonego orzeczenia nadzorczego powołana w skardze okoliczność zachwiania równowagi pomiędzy dochodami a wydatkami w budżecie, wobec pominięcia tym orzeczeniem jedynie wydatków gminy. Zachwianie takie w istocie nastąpiło, jednakże nie przez wydanie zgodnego z prawem orzeczenia nadzorczego, ale przy ustalaniu sposobu podziału dochodów gminy bez uwzględnienia rzeczywistej wysokości jej obligatoryjnych wydatków. W związku z powyższym NSA skargę Rady Gminy i Miasta oddalił.

Powołane przepisy

art. 82 ust. 1art. 83 ust. 1 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło