III SA 1933/00

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2001-10-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania wymiarowego podatku dochodowego za lata 1995-1997 było dopuszczalne, skoro postępowanie dotyczące wyłączenia podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej za 1995 r. zostało wstrzymane z mocy prawa z powodu nieprzesłania przez organ odpowiedzi na skargę do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
NSA uchylił decyzję Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia postępowania wymiarowego oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego. Sąd uznał, że wszczęcie postępowania wymiarowego było przedwczesne, ponieważ nastąpiło w okresie, gdy postępowanie dotyczące wyłączenia z opodatkowania kartą podatkową było wstrzymane z mocy prawa z powodu nieprzesłania przez organ odpowiedzi na skargę do sądu. W związku z tym postępowanie wymiarowe stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia postępowania wymiarowego podatku dochodowego za lata 1995-1997. Postępowanie to zostało wszczęte po tym, jak organ podatkowy nie przesłał w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę dotyczącą decyzji wyłączającej podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej za 1995 r., co skutkowało wstrzymaniem tej decyzji z mocy prawa. Organy podatkowe odmawiały umorzenia postępowania wymiarowego, uznając je za zasadne. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o NSA.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego i zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt. 3 i art. 29 ustawy o NSA uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania i poprzedzającą ja decyzję Urzędu Skarbowego oraz na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżącego (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 25 marca 1999 r. Izba Skarbowa w W., po ponownym rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-O. w przedmiocie wyłączenia Zbigniewa K. z opłacania podatku dochodowego w formie karty podatkowej za 1995 r. Na decyzję tę została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który odpis skargi tej w trybie art. 38 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ przesłał do Izby Skarbowej w W. Odpis skargi wpłynął do Izby Skarbowej w W. w dniu 1 września 1999 r., zaś odpowiedź na nią została złożona w Sądzie w dniu 27 października 1999 r. Wybiegając nieco w przyszłość należy podać, że skarga powyższa została uwzględniona, gdyż Sąd wyrokiem z dnia 24 maja 2000 r. III SA 1012/99 uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem szeregu przepisów postępowania podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej. Jak wynika z akt sprawy II Urząd Skarbowy W.-Ś. trzema postanowieniami z dnia 13 października 1999 r. wydanymi na podstawie art. 216 i art. 165 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej wszczął postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru Zbigniewowi K. podatku dochodowego za lata 1995-1997. Pełnomocnik Zbigniewa K. w dniu 4 listopada 1999 r. zwrócił się o umorzenie wszczętego w dniu 22 października 1999 r. /data doręczenia postanowień z dnia 13 października 1999 r./ postępowania wymiarowego za lata 1995-1997, a to wobec wstrzymania się z mocy prawa, na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o NSA, postępowania w przedmiocie wyłączenia Zbigniewa K. z karty podatkowej za 1995 r. Drugi Urząd Skarbowy W.-Ś. postanowieniem z dnia 14 grudnia 1999 r. odmówił żądanego umorzenia i zawiesił postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku za lata 1995-1997. W wyniku wniesionego przez pełnomocnika zażalenia Izba Skarbowa w Warszawie postanowieniem z dnia 24 lutego 2000 r. uchyliła postanowienie organu I instancji w części odmowy umorzenia postępowania wymiarowego, gdyż w sprawie tej winna być wydana decyzja /art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej/; a nie postanowienie i utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zawieszenia postępowania wymiarowego. Na postanowienie to została wniesiona skarga do NSA - III SA 1185/00. Drugi Urząd Skarbowy W.-Ś. tym razem decyzją z dnia 15 marca 2000 r. wydaną na podstawie art. 207 par. 1 w związku z art. 208 par. 2 Ordynacji podatkowej odmówił umorzenia postępowania wymiarowego za lata 1995-1997. W uzasadnieniu decyzji podano, że w sprawie nie zaszły przesłanki z art. 208 par. 2 Ordynacji podatkowej, gdyż postępowanie zostało wszczęte z urzędu oraz że późniejsze wstrzymanie decyzji dotyczącej wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej nie może stanowić podstawy zarzutów, że wcześniejsze wszczęcie postępowania wymiarowego narusza prawo. W odwołaniu od tej decyzji zarzucono, iż rażącym naruszeniem prawa było wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu w dniu 22 października 1999 r., w sprawie, która od ponad trzech tygodni /od 1 października 1999 r./ była wstrzymana z mocy prawa. Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia 5 czerwca 2000 r. (...) utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wyrażono pogląd, iż w przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić, że postępowanie wymiarowe stało się bezprzedmiotowe, a sprawa przestała istnieć w związku z wstrzymaniem z mocy prawa, na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o NSA, decyzji w przedmiocie wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej. Bliżej zaprezentowanego poglądu nie wyjaśniono. W skardze na tę decyzję wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika Zbigniewa K. wniesiono o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą, jako wydanych z naruszeniem art. 40 par. 2 ustawy o NSA w związku z art. 165 par. 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację podnoszoną w toku postępowania, a w szczególności ponowiono pogląd, iż wstrzymanie się z urzędu decyzji dotyczącej wyłączenia z karty podatkowej za 1995 r. wobec nie przesłania do Sądu w prawem przewidzianym terminie odpowiedzi na skargę wraz z aktami /art. 40 ust. 2 ustawy o NSA/ spowodowało konieczność umorzenia wszczętego po dacie wstrzymania postępowania wymiarowego. Zarzucono także nie ustosunkowanie się do argumentacji strony oraz niewłaściwą wykładnię art. 208 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należało zgodzić się z zarzutami skargi, że orzekające organy praktycznie rzecz biorąc do zarzutów strony się nie ustosunkowały. Trudno bowiem za takie ustosunkowanie potraktować stwierdzenie organu I instancji zawarte na str. 2 uzasadnienia decyzji, iż wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej wyłączenia było późniejsze niż wszczęcie postępowania wymiarowego w sytuacji, gdy przeczą temu fakty - wstrzymanie wykonania nastąpiło 1 października 1999 r., zaś wszczęcie postępowania 22 października 1999 r. /data doręczenia postanowień/, czy też pogląd organu odwoławczego, iż nie wystąpiły przesłanki do umorzenia, gdyż nie można stwierdzić, iż postępowanie wymiarowe stało się bezprzedmiotowe, a sprawa przestała istnieć bez jednoczesnego podania przez organ motywów zajętego stanowiska. Sygnalizowane uchybienia same przez się powodowały, że wydane w sprawie decyzje należało uznać za wydane z naruszeniem prawa /art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej/, a uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od tego należało zwrócić uwagę, że wobec tego iż postępowanie w sprawie wymiarowej zostało wszczęte w dniu 22 października 1999 r., a termin do udzielenia odpowiedzi na skargę w sprawie dotyczącej wyłączenia z karty podatkowej upłynął w dniu 1 października, należało w pierwszej kolejności odpowiedzieć na dwa pytania, a mianowicie czy decyzja dotycząca wyłączenia z karty podatkowej nadaje się do wykonania oraz, w razie pozytywnej odpowiedzi, czy za wykonanie decyzji wyłączającej z karty podatkowej może być traktowane wszczęcie postępowania wymiarowego. Na tak postawione pytania należy zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, odpowiedzieć twierdząco. Decyzja w przedmiocie wyłączenia z ulgowej formy opodatkowania wymaga wykonania, a jej wykonanie będzie polegać na wyliczeniu należnego podatku na ogólnych zasadach. W tych warunkach wszczęcie postępowania wymiarowego tj. zmierzającego do wykonania decyzji dotyczącej wyłączenia z ulgowej formy opodatkowania, w okresie gdy wykonanie decyzji tej wobec nie przesłania do Sądu w prawem przewidzianym terminie odpowiedzi na skargę wraz z aktami z mocy prawa uległo wstrzymaniu - było przedwczesne. Stanowisko to zostało potwierdzone w późniejszym postępowaniu sądowym, kiedy to Sąd wyrokiem z dnia 24 maja 2000 r. III SA 1012/99 uchylił decyzję wyłączającą z ulgowej formy opodatkowania. Skoro zaś w toku wszczętego postępowania wymiarowego okazało się, że postępowanie to było wszczęte przedwcześnie gdyż nie ma możliwości wykonania decyzji wyłączającej z ulgowej formy opodatkowania przez wydanie decyzji wymiarowej, to postępowanie takie jako bezprzedmiotowe należało zgodnie z art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej umorzyć. Mając powyższe na względzie stosownie do art. 22 ust. 2 pkt 3, art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy o NSA orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło