III SA 281/96

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-07-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe, oceniając pokrycie wydatków w ujawnionych źródłach przychodów, nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 80 Kpa dotyczącego swobodnej oceny dowodów?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 80 Kpa, oceniając, że wydatki skarżącego nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Twierdzenia o zgromadzonych oszczędnościach nie zostały poparte dowodami, a brak przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych lub innych dokumentów potwierdzających posiadanie środków uniemożliwił uznanie oświadczeń skarżącego za wiarygodne. Opłata celna i podatek graniczny również stanowiły wydatek, który powinien znaleźć pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postępowania administracyjnego, w którym organ podatkowy oceniał, czy wydatki poniesione przez skarżącego w 1992 r. na zakup samochodu (w tym opłatę celną i podatek graniczny) znalazły pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów. Skarżący twierdził, że część środków pochodziła z oszczędności z pracy za granicą i w kraju oraz z konta bankowego, jednak nie przedstawił na to wystarczających dowodów. Organ podatkowy uwzględnił część oszczędności skarżącego z lat przed 1992 r., ale uznał, że pozostałe wydatki nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

oddala skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu administracyjnym organom państwowym przysługuje prawo do swobodnej oceny dowodów, określone w art. 80 Kpa. Polega ono na tym, że organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Prawidłowa ocena musi więc wynikać ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W sprawie niniejszej toczyło się postępowanie, w trakcie którego należało ocenić, czy wydatki dokonane przez skarżącego w 1992 r. znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów. Postępowanie to ma szczególny charakter, albowiem u jego początku organ podatkowy dysponuje tylko informacjami dotyczącymi poczynionych przez daną osobę wydatków Natomiast w interesie ewentualnego podatnika jest przedstawienie materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że jego wydatki znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów, już opodatkowanych lub też wolnych od podatku. Przedstawiony materiał dowodowy podlega ocenie organu podatkowego, według zasad określonych w art. 80 Kpa, które zostały wyżej omówione. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy podatkowe w sprawie niniejszy nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów. Przede wszystkim należy podnieść, że twierdzenia o zgromadzonych oszczędnościach z pracy w latach 1972-1977 w Wielkiej Brytanii podczas wakacji i w Polsce w latach 1978-1980 nie są poparte jakimikolwiek dowodami ani też nawet nie są uwiarygodnione pośrednimi świadectwami. Wobec tego, zdaniem sądu, nie można zarzucić organom podatkowym, że nie uznały oświadczenia skarżącego w tym zakresie za wiarygodne. Trudno bowiem dać wiarę twierdzeniom, mając na względzie doświadczenie życiowe, że z tych zajęć wykonywanych w okresie młodzieńczym oraz diet dewizowych otrzymanych z zatrudnienia w "O." jako kierowca-mechanik, zgromadził skarżący oszczędności w wysokości 28 000 DEM. Należy przy tym wskazać, że organy podatkowe po stronie uzyskanych przez skarżącego przychodów uwzględniły jego oszczędności z lat przed 1992 r. w kwocie 22 551 000 zł. Fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w tej wysokości wynikał jednak niezbicie z dokonanego przez organ podatkowy I instancji rozliczenia przychodów skarżącego. Rzeczywiście należy zgodzić się z wywodami skarżącego. że prawo polskie nie zobowiązuje obywateli do gromadzenia oszczędności na rachunkach bankowych. W przypadku jednak skarżącego, okoliczność dysponowania wyciągami z takich rachunków stanowiłaby niepodważalne potwierdzenie oświadczenia skarżącego o posiadaniu tych oszczędności. Mieć trzeba także na uwadze, że w trakcie posiedzenia Podatkowy Komisji Odwoławczej skarżący podał do protokołu, że "część pieniędzy na samochód pochodziła z konta bankowego". Takiego dowodu nie przedstawił jednak organom podatkowym. Nie jest trafny zarzut, że do wydatków na zakup samochodu powinno się przyjąć tylko jego cenę. Z akt wynika, że opłata celna i podatek ,graniczny stanowiły bardzo istotną pozycję wydatkach skarżącego na zakup samochodu. I ten wydatek też powinien znaleźć pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu skarżącego, gdyż przepisy prawa nie przewidują jego wyłączenia w wypadku ustalenia podstaw opodatkowania przychodów ze źródeł nie ujawnionych. Mając na względzie powyższe ustalenia, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy podatkowe w sprawie niniejszej nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym wzruszenie zaskarżonej decyzji. Wobec tego należało oddalić skargę w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło