III SA 370/87
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1987-08-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenia w postaci robót budowlanych, otrzymywane przez wynajmującego od najemcy w zamian za wynajem lokalu, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym?Ratio decidendi
Świadczenia niepieniężne z tytułu najmu, określone w formie usług remontowo-budowlanych odpowiadających ustalonym kwotom pieniężnym, stanowią przychód z wynajętych budynków lub ich części w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym. W związku z tym, organy podatkowe zasadnie przyjęły, że podatniczka osiągnęła dochody z najmu, które należy opodatkować.Stan faktyczny
Krystyna P. została zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1985 r. Organy podatkowe ustaliły, że uzyskała dochody zarówno z działalności usługowej (pralnia chemiczna), jak i z najmu lokalu. Podatniczka kwestionowała opodatkowanie dochodów z najmu, twierdząc, że w zamian za wynajem otrzymuje roboty budowlane przy budowie własnego domu, a nie czynsz pieniężny. Izba Skarbowa w Płocku utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, uznając świadczenia budowlane za przychód z najmu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Krystyny P. na decyzję Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Krystyny P.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Krystyny P. na decyzję Izby Skarbowej w Płocku z dnia 27 stycznia 1987 r. w przedmiocie wymiaru podatku dochodowego za 1985 r.
Decyzją z dnia 6 października 1986 r. Urząd Skarbowy w P. ustalił Krystynie P. zobowiązanie w podatku dochodowym za 1985 r. w wysokości 180.530 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatniczka w 1985 r. osiągnęła dochody z dwóch źródeł przychodów: z działalności usługowej w zakresie chemicznego czyszczenia odzieży, opodatkowanej w formie karty podatkowej, oraz z najmu budynku na podstawie umowy zawartej z Przedsiębiorstwem Polonijno-Zagranicznym. Dochód z pralni chemicznej ustalono na 485.400 zł, dochód zaś z najmu na 432.000 zł. Łącznie dochód do opodatkowania z obu źródeł przychodów ustalono w wysokości 917.400 zł i po uwzględnieniu kwoty wolnej od podatku /60.000 zł/ oraz kosztów uzyskania przychodów /113.715 zł/ ustalono nadwyżkę dochodu - podlegającą opodatkowaniu - w kwocie 743.700 zł. Dla dochodu z najmu ustalono stopę 41,79 procent.
W odwołaniu od tej decyzji do Izby Skarbowej w Płocku Krystyna P. wnosiła o jej uchylenie w części dotyczącej ustalenia podatku dochodowego od dochodów uzyskiwanych z najmu. Podała, że z tytułu najmu nie uzyskała żadnych dochodów w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym. Twierdziła, że zgodnie z umową w zamian za wynajęcie lokalu najemca nie płaci czynszu, lecz wykonuje roboty budowlane przy budowie jej domu mieszkalnego.
Decyzją z dnia 27 stycznia 1987 nr I PO-822/118/86 Izba Skarbowa w Płocku utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że z umowy zawartej w dniu 27 czerwca 1985 r. wynika, że Krystyna P. otrzymuje czynsz w wysokości 48.000 zł miesięcznie, rozliczany w formie usług remontowo-budowlanych, świadczonych przez Przedsiębiorstwo na jej rzecz. W dniu 20 lutego 1986 r. podatniczka złożyła zeznanie podatkowe za 1985 r., wykazując przychód z najmu w wysokości 432.000 zł miesięcznie. Zdaniem organu II instancji, świadczone przez najemcę roboty budowlane w zamian za wynajęcie lokalu są przychodem, którego wartość określa umowa najmu. Powołany przez Krystynę P. art. 8 ust. 11 w brzmieniu ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym /Dz.U. nr 12 poz. 51/ dotyczy przychodów z zamiany rzeczy i praw majątkowych i nie ma zastosowania do przychodów z tytułu najmu lokalu. Za przychód z wynajmu budynków lub ich części uważa się otrzymywany w roku podatkowym czynsz najmu łącznie z wszelkimi świadczeniami ubocznymi obciążającymi najemcę /art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym - Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192 ze zm./.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Krystyna P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Płocku z dnia 27 stycznia 1987 r., powtarzając argumenty przytoczone w odwołaniu.
Izba Skarbowa w Płocku w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, Sąd nie dopatrzył się podstaw do jej uchylenia. W myśl przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192 ze zm./, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają osoby fizyczne i osoby prawne nie będące jednostkami gospodarki uspołecznionej od dochodów uzyskanych ze źródeł przychodów określonych w ustawie /art. 1 ust. 1/. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła przychodów, przedmiotem opodatkowania jest suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów po potrąceniu niedoborów, z wyjątkiem niedoborów ze sprzedaży rzeczy i praw majątkowych /art. 6 ustawy/.
W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że Krystyna P. w 1985 r. osiągnęła dochody z działalności usługowej w zakresie chemicznego czyszczenia odzieży, opodatkowanej w formie karty podatkowej w wysokości 485.400 zł. Skarżąca natomiast zakwestionowała ustalenie przez organy administracji I i II instancji, że w 1985 r. osiągnęła także dochody z najmu budynku Przedsiębiorstwu Polonijno-Zagranicznemu. Twierdziła bowiem, że z tytułu najmu budynku nie uzyskuje żadnego dochodu, skoro w zamian za najem otrzymuje świadczenia w postaci robót budowlanych w budowanym domu mieszkalnym w Ł.
To twierdzenie skarżącej uznać należy za wadliwe.
Istotę najmu, zgodnie z art. 659 par. 1 Kc, stanowi zobowiązanie się jednej strony, zwanej wynajmującym, do oddania drugiej stronie, zwanej najemcą, rzeczy do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony w zamian za zobowiązanie się najemcy do płacenia wynajmującemu umówionego czynszu. Czynsz, jak to wynika z art. 659 par. 2 Kc, może być oznaczony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju. Z par. 3 zawartej przez skarżącą z Przedsiębiorstwem Polonijno-Zagranicznym umowy najmu lokalu użytkowego z dnia 27 czerwca 1985 r. wynika, że strony ustaliły należność czynszową w wysokości 48.000 zł miesięcznie, rozliczoną w formie usług remontowo-budowlanych, realizowanych przez Przedsiębiorstwo na obiekcie wynajmującej w Ł. Określono więc w umowie nie tylko formę zapłaty czynszu /usługi remontowo-budowlane/, ale także ich wartość w stosunku miesięcznym /48.000 zł/.
Świadczenia niepieniężne z tytułu najmu, określone w formie usług remontowo-budowlanych odpowiadających ustalonym kwotom pieniężnym obliczonym w stosunku miesięcznym, nie zmieniają ani też nie odbierają umowie charakteru umowy najmu i stanowią przychód z wynajętych budynków lub ich części w rozumieniu art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym - Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192 ze zm.
W tej sytuacji zarówno Urząd Skarbowy w P., jak i Izba Skarbowa w Płocku w zasadnie przyjęły, że Krystyna P. osiągnęła w 1985 r. dochody z dwóch źródeł przychodów, a mianowicie z działalności usługowej w zakresie chemicznego czyszczenia odzieży, opodatkowanej w formie karty podatkowej oraz z najmu budynku na podstawie umowy zawartej z Przedsiębiorstwem Polonijno-Zagranicznym.
Dlatego też, wobec braku podstaw do oceny, że zaskarżona decyzja narusza prawo, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił jako nieuzasadnioną.
Powołane przepisy
art. 207art. 8 ust. 11 ustawyart. 8 ust. 11art. 8 ust. 4 ustawyart. 1 ust. 1art. 6 ustawyart. 659
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło