III SA 370/87

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1987-08-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenia w postaci robót budowlanych, otrzymywane przez wynajmującego od najemcy w zamian za wynajem lokalu, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym?
Ratio decidendi
Świadczenia niepieniężne z tytułu najmu, określone w formie usług remontowo-budowlanych odpowiadających ustalonym kwotom pieniężnym, stanowią przychód z wynajętych budynków lub ich części w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym. W związku z tym, organy podatkowe zasadnie przyjęły, że podatniczka osiągnęła dochody z najmu, które należy opodatkować.
Stan faktyczny
Krystyna P. została zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1985 r. Organy podatkowe ustaliły, że uzyskała dochody zarówno z działalności usługowej (pralnia chemiczna), jak i z najmu lokalu. Podatniczka kwestionowała opodatkowanie dochodów z najmu, twierdząc, że w zamian za wynajem otrzymuje roboty budowlane przy budowie własnego domu, a nie czynsz pieniężny. Izba Skarbowa w Płocku utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, uznając świadczenia budowlane za przychód z najmu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Krystyny P. na decyzję Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Krystyny P.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Krystyny P. na decyzję Izby Skarbowej w Płocku z dnia 27 stycznia 1987 r. w przedmiocie wymiaru podatku dochodowego za 1985 r. Decyzją z dnia 6 października 1986 r. Urząd Skarbowy w P. ustalił Krystynie P. zobowiązanie w podatku dochodowym za 1985 r. w wysokości 180.530 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatniczka w 1985 r. osiągnęła dochody z dwóch źródeł przychodów: z działalności usługowej w zakresie chemicznego czyszczenia odzieży, opodatkowanej w formie karty podatkowej, oraz z najmu budynku na podstawie umowy zawartej z Przedsiębiorstwem Polonijno-Zagranicznym. Dochód z pralni chemicznej ustalono na 485.400 zł, dochód zaś z najmu na 432.000 zł. Łącznie dochód do opodatkowania z obu źródeł przychodów ustalono w wysokości 917.400 zł i po uwzględnieniu kwoty wolnej od podatku /60.000 zł/ oraz kosztów uzyskania przychodów /113.715 zł/ ustalono nadwyżkę dochodu - podlegającą opodatkowaniu - w kwocie 743.700 zł. Dla dochodu z najmu ustalono stopę 41,79 procent. W odwołaniu od tej decyzji do Izby Skarbowej w Płocku Krystyna P. wnosiła o jej uchylenie w części dotyczącej ustalenia podatku dochodowego od dochodów uzyskiwanych z najmu. Podała, że z tytułu najmu nie uzyskała żadnych dochodów w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym. Twierdziła, że zgodnie z umową w zamian za wynajęcie lokalu najemca nie płaci czynszu, lecz wykonuje roboty budowlane przy budowie jej domu mieszkalnego. Decyzją z dnia 27 stycznia 1987 nr I PO-822/118/86 Izba Skarbowa w Płocku utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że z umowy zawartej w dniu 27 czerwca 1985 r. wynika, że Krystyna P. otrzymuje czynsz w wysokości 48.000 zł miesięcznie, rozliczany w formie usług remontowo-budowlanych, świadczonych przez Przedsiębiorstwo na jej rzecz. W dniu 20 lutego 1986 r. podatniczka złożyła zeznanie podatkowe za 1985 r., wykazując przychód z najmu w wysokości 432.000 zł miesięcznie. Zdaniem organu II instancji, świadczone przez najemcę roboty budowlane w zamian za wynajęcie lokalu są przychodem, którego wartość określa umowa najmu. Powołany przez Krystynę P. art. 8 ust. 11 w brzmieniu ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym /Dz.U. nr 12 poz. 51/ dotyczy przychodów z zamiany rzeczy i praw majątkowych i nie ma zastosowania do przychodów z tytułu najmu lokalu. Za przychód z wynajmu budynków lub ich części uważa się otrzymywany w roku podatkowym czynsz najmu łącznie z wszelkimi świadczeniami ubocznymi obciążającymi najemcę /art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym - Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192 ze zm./. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Krystyna P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Płocku z dnia 27 stycznia 1987 r., powtarzając argumenty przytoczone w odwołaniu. Izba Skarbowa w Płocku w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, Sąd nie dopatrzył się podstaw do jej uchylenia. W myśl przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192 ze zm./, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają osoby fizyczne i osoby prawne nie będące jednostkami gospodarki uspołecznionej od dochodów uzyskanych ze źródeł przychodów określonych w ustawie /art. 1 ust. 1/. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła przychodów, przedmiotem opodatkowania jest suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów po potrąceniu niedoborów, z wyjątkiem niedoborów ze sprzedaży rzeczy i praw majątkowych /art. 6 ustawy/. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że Krystyna P. w 1985 r. osiągnęła dochody z działalności usługowej w zakresie chemicznego czyszczenia odzieży, opodatkowanej w formie karty podatkowej w wysokości 485.400 zł. Skarżąca natomiast zakwestionowała ustalenie przez organy administracji I i II instancji, że w 1985 r. osiągnęła także dochody z najmu budynku Przedsiębiorstwu Polonijno-Zagranicznemu. Twierdziła bowiem, że z tytułu najmu budynku nie uzyskuje żadnego dochodu, skoro w zamian za najem otrzymuje świadczenia w postaci robót budowlanych w budowanym domu mieszkalnym w Ł. To twierdzenie skarżącej uznać należy za wadliwe. Istotę najmu, zgodnie z art. 659 par. 1 Kc, stanowi zobowiązanie się jednej strony, zwanej wynajmującym, do oddania drugiej stronie, zwanej najemcą, rzeczy do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony w zamian za zobowiązanie się najemcy do płacenia wynajmującemu umówionego czynszu. Czynsz, jak to wynika z art. 659 par. 2 Kc, może być oznaczony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju. Z par. 3 zawartej przez skarżącą z Przedsiębiorstwem Polonijno-Zagranicznym umowy najmu lokalu użytkowego z dnia 27 czerwca 1985 r. wynika, że strony ustaliły należność czynszową w wysokości 48.000 zł miesięcznie, rozliczoną w formie usług remontowo-budowlanych, realizowanych przez Przedsiębiorstwo na obiekcie wynajmującej w Ł. Określono więc w umowie nie tylko formę zapłaty czynszu /usługi remontowo-budowlane/, ale także ich wartość w stosunku miesięcznym /48.000 zł/. Świadczenia niepieniężne z tytułu najmu, określone w formie usług remontowo-budowlanych odpowiadających ustalonym kwotom pieniężnym obliczonym w stosunku miesięcznym, nie zmieniają ani też nie odbierają umowie charakteru umowy najmu i stanowią przychód z wynajętych budynków lub ich części w rozumieniu art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym - Dz.U. 1983 nr 43 poz. 192 ze zm. W tej sytuacji zarówno Urząd Skarbowy w P., jak i Izba Skarbowa w Płocku w zasadnie przyjęły, że Krystyna P. osiągnęła w 1985 r. dochody z dwóch źródeł przychodów, a mianowicie z działalności usługowej w zakresie chemicznego czyszczenia odzieży, opodatkowanej w formie karty podatkowej oraz z najmu budynku na podstawie umowy zawartej z Przedsiębiorstwem Polonijno-Zagranicznym. Dlatego też, wobec braku podstaw do oceny, że zaskarżona decyzja narusza prawo, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

Powołane przepisy

art. 207art. 8 ust. 11 ustawyart. 8 ust. 11art. 8 ust. 4 ustawyart. 1 ust. 1art. 6 ustawyart. 659

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło