III SA 395/87

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1987-06-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprowadzenie zagranicznej publikacji zawierającej treści krytyczne wobec ustroju socjalistycznego i Związku Radzieckiego, a także porównującej radziecki komunizm do faszyzmu, może stanowić podstawę do odmowy jej dopuszczenia do obrotu na podstawie ustawy o kontroli publikacji i widowisk?
Ratio decidendi
Organy celne mają prawo odmówić dopuszczenia do obrotu zagranicznej publikacji, jeśli jej treść godzi w konstytucyjne zasady polityki zagranicznej i sojusze PRL, w tym poprzez krytykę ustroju socjalistycznego lub Związku Radzieckiego. Brak złożenia odrębnego wniosku o zgodę na sprowadzenie publikacji, mimo że jest to przewidziane w ustawie, uzasadnia odmowę.
Stan faktyczny
Skarżący sprowadził zagraniczną publikację, która według organów celnych zawierała treści godzące w ustrój socjalistyczny i Związek Radziecki. Organy celne, opierając się na opinii dotyczącej publikacji, odmówiły jej dopuszczenia do obrotu. Skarżący nie wystąpił z odrębnym wnioskiem o zgodę na sprowadzenie publikacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

skargę oddala. W rozpoznawanej sprawie organy celne przyjęły, że sprowadzona przez skarżącego zagraniczna publikacja zawiera treści godzące swoją wymową w ustrój socjalistyczny oraz zawierające insynuacje pod adresem Związku Radzieckiego, co powoduje, że w konsekwencji treści te godzą w konstytucyjne zasady polityki zagranicznej i sojusze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Stanowisko organów celnych znajduje swoje odzwierciedlenie w załączonej do akt sprawy opinii dotyczącej tej publikacji. Autor publikacji pisząc o totalitaryźmie podciąga pod to pojęcie reżim, faszyzm, radziecki komunizm, traktując je łącznie, jako formy systemowe oparte na podobnych założeniach ideowych, to jest na totalitaryźmie. W publikacji tej, jak wynika z opinii, zawarte są także treści mówiące o stosowaniu przymusowej pracy, jako jednej z kar w odniesieniu do dysydentów politycznych i o istnieniu w tym kraju obozów takiej pracy. Stosownie do przepisu art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o kontroli publikacji i widowisk /Dz.U. nr 20 poz. 99 ze zm./ Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk oraz Główny Urząd Ceł są uprawnione do wyrażania zgody instytucjom i osobom na sprowadzanie zagranicznych publikacji, których rozpowszechnianie jest zakazane, jeśli jest to uzasadnione celami zawodowymi, naukowymi lub innymi. O zgodę tą należy występować w odrębnym trybie, a rozstrzygnięcie w tej mierze cytowany przepis pozostawił uznaniu wymienionych w nim organów. W sprawie niniejszej skarżący do dnia wydania zaskarżonej decyzji z wnioskiem takim nie wystąpił.

Powołane przepisy

art. 16 ust. 4 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło