III SA 7415/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 1999 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A. - Development" Spółki z o.o. w W. na postanowienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 3 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy zapoznania się z pismami z dnia 23 i 29 kwietnia 1998 r. postanawia - odrzucić skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 lipca 1998 roku Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej nie uwzględnił zażalenia Spółki z o.o. "A. -Development'' w W. na postanowienie Inspektora Kontroli Skarbowej Pawła D. z Urzędu Kontroli Skarbowej w W. i odmówił uchylenia tego postanowienia. W motywach powyższej decyzji stwierdzono, że pełnomocnicy Spółki podczas zapoznawania się z aktami sprawy dotyczącej kontroli skarbowej natrafili na dwie kopie pism stanowiących opinie radców prawnych Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie postępowania kontrolnego. Na zgłoszone żądanie sporządzenia kopii tych dokumentów Inspektor Kontroli Skarbowej wydał na podstawie art. 179 par. 2 Ordynacji podatkowej postanowienie o odmowie zapoznania strony z pismami z dnia 23 i 29 kwietnia 1998 r., wskazując w uzasadnieniu, iż ani adresatem ani odbiorcą tych pism nie jest Inspektor Kontroli lub strona prowadzonego postępowania. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej nie podzielił stanowiska wyrażonego w zażaleniu, że pisma te są istotnym elementem toczącego się postępowania kontrolnego, bowiem przedmiotowe pisma stanowią wewnętrzną korespondencję dotyczącą składanych przez pełnomocników kontrolowanej Spółki skarg na czynności Inspektora, na które otrzymali oni bezpośrednie odpowiedzi, a korespondencja prowadzona między komórkami organizacyjnymi Urzędu oraz pismo przewodnie, przy którym przesłano skargę innej jednostce organizacyjnej, nie były sporządzane dla strony. Brak jest więc podstaw do wydania stronie uwierzytelnionych odpisów przedmiotowych pism z dnia 23 i 29 kwietnia 1998 r. W skardze na powyższe postanowienie Spółka "A. - Development'' wnosiła o uchylenie tego postanowienia zarzucając, iż Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej bezzasadnie przyjął, że skarżący domagał się wydania uwierzytelnionych odpisów przedmiotowych pism, podczas gdy przedmiotem postanowienia organu I instancji i przedmiotem niniejszej skargi jest uniemożliwienie zapoznania się z tymi pismami, gdyż skarżący nie występował o wydanie uwierzytelnionych odpisów a jedynie chciał się z nimi zapoznać i sporządzić kopie zgodnie z treścią art. 178 par. 1 ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego powyższy przepis został rażąco naruszony, gdyż przedmiotowe pisma nie należą do dokumentów objętych tajemnicą państwową lub wyłączonych z akt ze względu na interes publiczny. Prawo strony do wglądu w akta sprawy stanowi jedno z ważniejszych uprawnień i stanowi uzupełnienie zasady wyrażonej w art. 123 par. 1 ordynacji podatkowej. Wadliwe także według skarżącego jest uzasadnienie postanowienia z dnia 3 lipca 1997 r.., gdyż zgodnie z treścią powołanych przepisów nie ma znaczenia fakt, że przedmiotowe pisma stanowią wewnętrzną korespondencję między: jednostkami organizacyjnymi Urzędu. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w motywach zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuję: Zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten orzeka w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty. Do wymienionych postanowień nie zalicza się wydane w sprawie niniejszej przez Inspektora Kontroli Skarbowej Pawła D. w dniu 11 maja 1998 r. postanowienie o odmowie zapoznania się z pismami z dnia 23 i 29 kwietnia 1998 r. Przepis art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /w brzmieniu nadanym art. 318 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. - Dz.U. nr 137 poz. 926/ stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania kontrolnego stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie zaś z art. 236 par. 1 Ordynacji podatkowej na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Obowiązek udostępniania stronie akt sprawy w każdym stadium postępowania oraz wydawania uwierzytelnionych odpisów normuje przepis art. 178 Ordynacji podatkowej, w którym nie przewidziano, aby stronie służyło zażalenie na odmowę udostępnienia do wglądu akt czy poszczególnych dokumentów. Od wymienionego postanowienia Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 11 maja 1998 r. nie przysługiwało więc zażalenie i postanowienie to nie stało się zaskarżalne wskutek zamieszczenia w nim błędnego pouczenia o prawie., trybie i terminie wniesienia zażalenia ani rozpoznanie następnie zażalenia strony przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Zauważyć przy tym należy, że powołany w tym postanowieniu przepis art. 179 par. 2 Ordynacji podatkowej nie może mieć zastosowania w sprawie niniejszej, bowiem normuje on wydanie postanowienia w przedmiocie określonym w par. 1 tego artykułu, a mianowicie w przypadku odmowy udostępnienia stronie dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej lub ze względu na interes publiczny, co oczywiście w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Powyższe postanowienie Inspektora Kontroli Skarbowej nie jest też kończącym postępowanie ani nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Zatem wobec treści wskazanego wyżej art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o NSA skarga na postanowienie w przedmiocie odmowy udostępnienia stronie akt sprawy czy poszczególnych dokumentów nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 2 cyt. ustawy o NSA. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.